Jump to content

गोत्र

विकिपिडिया नं
नेपाललिपि परिक्षण: 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑁𑐫𑐵 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐥𑐬𑐶𑐎𑑂𑐲𑐞 𑐥𑑁 𑐧𑑂𑐰𑐣𑐾𑐟: गोत्र 𑐟𑐶𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑄𑑋

गोत्र धाःगु हिन्दू परम्परा कथं बर्म्हुतेगु खलः-वंशजनाप स्वापू दूगु छगू विचाः ख। हिन्दू धर्मय् जातिवादया आधार छुं सीमातक्क गोत्र परम्पराया अन्तर्गत दु।

आधार

[सम्पादन]

गोत्रया पुराण व स्मृति ग्रन्थय् आधारित परम्परा ख। थ्व परम्परा कथं सकल बर्म्हु ७म्ह ऋषि (सप्तर्षि)या सन्तान ख। अथे जूगुलिं छगू गोत्रया बर्म्हुं थःगु हे गोत्रया मिसानाप इहिपायाये मज्यु।

गोत्रय् धयातःगु ७म्ह ऋषि विश्वामित्र, जमदग्नि, भारद्वाज, गौतम, अत्रि, वशिष्ठकश्यप ख। हिन्दू परम्पराय् ऋषि अगस्तिया सन्तानतेत गौत्र धइगु या।

नेपाया खेँतेगु गोत्र

[सम्पादन]

नेपालय् खेँ बर्म्हु व खेँ क्षेत्री तेगु गोत्र थ्व कथं दु-

  • अंगिरस- जोशी (सिलाई), सेढाई, शौनक, शाही
  • अगस्ति- ढुंगेल
  • अगस्त्य-
  • अत्रि- चापगाईँ, बस्ती, मिश्र, खतिवडा, मल्ल, ओझा, अधिकारी, गोतामे
  • अपस्थंभ,
  • आत्रेय- दवाडी, दुलाल, पौडेल, थापा (पुवार, खुलाल, कालिकोटे व बगाले) पोखरेल (पानी), कालिकोटे (खड्का), अर्याल, सिग्देल
  • उषानस,
  • कश्यप- शाह, शाही, ठकुरी, रायमाझी, घिमिरे, गोदार (थापा), कठायत, गर्तौला, अधिकारी (भँडारे, खिलचिने र कौवाली), बोगटी, बुढाथोकी (सोडारी), पाँडे (सिमलदिया र बडखोरा), बडाल
  • कात्यायन,
  • कौडिन्य- आचार्य, न्यौपाने, प्याकुरेल, पनेरू, सापकोटा, सत्याल, मरासिनी, पराजुली, बास्कोटा, त्रिताल, खड्का (कमलकोठे), थापा(गाम्ले व बगाले)
  • गौतम
  • घृतकौशिक- सुतार, कार्की, बराल, पण्डित, खनाल, नेपाल
  • उपमन्यु- मैनाली, ढकाल, बर्तौला, भट्ट (दुवाल), पाँडे
  • कौशिक- रेग्मी, खपतरी (खड्का, बिष्ट, बुढाथोकी व बस्नेत), खड्का, बिडारी, रिमाल, लामिछाने, ढुङ्गाना, धिताल,फुयाल, तिवारी, माझी, लुईँटेल, पुडासैनी, बानियाँ, रघुवंशी, भण्डारी, बस्ताकोटी
  • माण्डव्य- बजगाईँ, ज्ञवाली, पन्थी, मास्के, बजाइ
  • जमदग्नी,
  • दक्ष,
  • पराशर-मरहठ्ठा, लामा (कार्की), कट्टेल
  • बशिष्ठ- सुयल (घर्ती), राउत, भट्टराई, सुयल (थापा), दवाडी, थान्सिङे, भण्डारी, खरेल, चालिसे, मुडबरी
  • धनञ्जय- हुमगाईँ, रिजाल, पङ्गेनी, बसेल, कुकुरकोटे, गुरागाईँ, खुलाल, बस्नेत, भुसाल, खुलाल (बुढाथोकी), गौरीपिल्ली
  • बृहस्पति,
  • बौधायन,
  • भारद्वाज- चौलागाई, सुवेदी, थपालिया, वैदवार, क्षेत्री, पन्थी, सिलवाल, बिष्ट (सिजापति), वाग्ले, लोहनी, पन्त, अधिकारी (थामी), दुधपोखरेल, शिवाकोटी, देवकोटा, निरौला, जमरकट्टेल, खड्का (लकाई), राउत, कर्णेल, शेर्पाली बस्नेत, पाँडे (कुलेटा), जोशी (लटौला)
  • भार्गव
  • मनू,
  • यज्ञवल्क्य
  • लिखित,
  • वत्स- राणा, लम्साल, कुँवर, दहाल, रुपाखेती
  • विश्वामित्र- भट्ट (अलिना, दुवाडी, निरवंशी, रायल)
  • विष्णू,
  • व्यास,
  • शंख,
  • शतताप,
  • संवर्त,
  • हरित

स्वया दिसँ

[सम्पादन]
हिन्दू धर्म
श्रुति: वेद · उपनिषद · श्रुत
स्मृति: इतिहास (रामायण, महाभारत, श्रीमदभागवत गीता) · पुराण · सुत्र · आगम (तन्त्र, यन्त्र) · वेदान्त
विचा:त: अवतार · आत्मा · ब्राह्मन · कोसस · धर्म · कर्म · मोक्ष · माया · इष्ट-देव · मुर्ति · पूनर्जन्म · हलिम · तत्त्व · त्रिमुर्ति · कतुर्थगुरु
दर्शन: मान्यता · प्राचीन हिन्दू धर्म · साँख्य · न्याय · वैशेषिक · योग · मीमांसा · वेदान्त · तन्त्र · भक्ति
परम्परा: ज्योतिष · आयुर्वेद · आरति · भजन · दर्शन · दिक्षा · मन्त्र · पुजा · सत्संग · स्तोत्र · ईहिपा: · यज्ञ
गुरु: शंकर · रामानुज · माधवाचार्य · रामकृष्ण · शारदा देवी · विवेकानन्द · नारायण गुरु · औरोबिन्दो · रमन महार्षि · शिवानन्द · चिन्‍मयानन्‍द · शुब्रमुनियस्वामी · स्वामीनारायण · प्रभुपद · लोकेनाथ
विभाजन: वैष्णभ · शैव · शक्ति · स्मृति · हिन्दू पूनरुत्थान ज्याझ्व
द्य: द्यतेगु नां · हिन्दू बाखं
युग: सत्य युग · त्रेता युग · द्वापर युग · कलि युग
वर्ण: ब्राह्मन · क्षत्रीय · वैश्य · शुद्र · दलित · वर्णाश्रम धर्म

शास्त्रय् दसु

अद्वैतसिद्धिः — प्रथमपरिच्छेदः भागः २[] यत्तु केनचित् प्रलपितं- द्वितीयशब्दः सहायवाची, `असिद्वितीयोऽनुससारपाण्डव'मिति प्रयोगात्, `असिद्वितीयः असिसहायः' इति महामाष्योक्तेश्च, तथा चाद्वितीयमसहायमित्यर्थोऽस्तु, एवमेकशब्दस्यापि नानार्थत्वेनाविरुद्धार्थमादायोपपत्तौ न मिथ्यात्वपर्यवसायिताऽऽस्थेया। तथा च `एके मुख्यान्यकेवला' इत्यमरः, `एकशब्दोऽयमन्यप्रधानासहायसङ्खयाप्रथमसमानवाची'ति `एको गोत्र' इति सूत्रे कैयटः। `ष्णान्ताषडि'ति सूत्रे महाभाष्यकारोऽपि एकशब्दोऽयं बह्वर्थः, अस्ति सङ्खयार्थः, अस्त्यसहायवाची, अस्त्यन्यार्थः इत्यादि व्याख्यातवान्। तथा च जीवादिभ्योऽन्यत्वं प्राधान्यं वा एकशब्दार्थोऽस्तु। एवमन्यान्यपि श्रुतिपदानि व्याख्येयानि इति। तत् पूर्वोक्तयुक्तिभिरपास्तम्। विस्तरेण च वक्ष्यते तात्पर्यनिरूपणे। तदेवं सद्रूपे ब्रह्मणि पदत्रयेण भेदत्रयनिषेधात् तद्भिन्नमिथ्यात्वे पर्यवसितं `एकमेवाद्वितीय'ति वाक्यम्। एवमन्या अपि श्रुतयः स्मृतयश्च ग्रन्थविस्तरभयान्नोदाहृताः। स्वयमेव सूरिभिराकारे द्रष्टव्याः।।

अर्थशास्त्रम् — अधिकरणम् २ — अध्यायः ३६[] समाहर्तृवन्नागरिको नगरं चिन्तयेत् ।। ०२.३६.०१ ।।

दश-कुलीं गोपो विंशति-कुलीं चत्वारिंशत्-कुलीं वा   ।। ०२.३६.०२  ।।
स तस्यां स्त्री-पुरुषाणां जाति-गोत्र-नाम-कर्मभिः जङ्घ-अग्रं आय-व्ययौ च विद्यात् ।। ०२.३६.०३ ।।
एवं दुर्ग-चतुर्-भागं स्थानिकश्चिन्तयेत् ।। ०२.३६.०४ ।।
धर्म-आवसथिनः पाषण्डि-पथिकानावेद्य वासयेयुः । स्व-प्रत्ययाश्च तपस्विनः श्रोत्रियांश्च ।। ०२.३६.०५ ।।

अर्थशास्त्रम् — अधिकरणम् ३ — अध्यायः १[] स्वे स्वे तु वर्गे देशे काले च स्व-करण-कृताः सम्पूर्ण-आचाराः शुद्ध-देशा दृष्ट-रूप-लक्षण-प्रमाण-गुणाः सर्व-व्यवहाराः सिध्येयुः ।। ०३.१.१५ ।।

पश्चिमं चएषां करणं आदेश-आधिवर्जं श्रद्धेयं   इति व्यवहार-स्थापना  । ।। ०३.१.१६  ।।
संवत्सरं ऋतुं मासं पक्षं दिवसं करणं अधिकरणं ऋणं वेदक-आवेदकयोः कृत-समर्थ-अवस्थयोर्देश-ग्राम-जाति-गोत्र-नाम-कर्माणि चाभिलिख्य वादि-प्रतिवादि-प्रश्नानर्थ-आनुपूर्व्या निवेशयेत् ।। ०३.१.१७ ।।
निविष्टांश्चावेक्षेत ।। ०३.१.१८ ।।
निबद्धं वादं उत्सृज्यान्यं वादं संक्रामति । पूर्व-उक्तं पश्चिमेनार्थेन नाभिसंधत्ते । पर-वाक्यं अनभिग्राह्यं अभिग्राह्यावतिष्ठते । प्रतिज्ञाय देशं निर्दिशैत्युक्ते न निर्दिशति । हीन-देशं अदेशं वा निर्दिशति । निर्दिष्टाद्देशादन्यं देशं उपस्थापयति । उपस्थिते देशेअर्थ-वचनं नएवं इत्यपव्ययते । साक्षिभिरवधृतं नैच्छति । ।। ०३.१.१९ ।।

अर्थशास्त्रम् — अधिकरणम् ४ — अध्यायः १[] काम-दानं अतिमात्रं एकस्यातिवादं च वर्जयेयुः ।। ०४.१.५९ ।।

तस्यातिक्रमे द्वादश-पणो दण्डः   ।। ०४.१.६०  ।।
कामं देश-जाति-गोत्र-चरण-मैथुन-अवहासेन नर्मयेयुः ।। ०४.१.६१ ।।
कुशीलवैश्चारणा भिक्षुकाश्च व्याख्याताः ।। ०४.१.६२ ।।
तेषां अयः-शूलेन यावतः पणानभिवदेयुस्तावन्तः शिफा-प्रहारा दण्डाः ।। ०४.१.६३ ।।

लिधंसा

  1. विकिस्रोतः – अद्वैतसिद्धिः/प्रथमपरिच्छेदः भागः २
  2. विकिस्रोतः – अर्थशास्त्रम्/अधिकरणम् २/अध्यायः ३६
  3. विकिस्रोतः – अर्थशास्त्रम्/अधिकरणम् ३/अध्यायः १
  4. विकिस्रोतः – अर्थशास्त्रम्/अधिकरणम् ४/अध्यायः १