Jump to content

शूद्र

विकिपिडिया नं
(Redirected from शूद्रः)
नेपाललिपि परिक्षण: 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑁𑐫𑐵 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐥𑐬𑐶𑐎𑑂𑐲𑐞 𑐥𑑁 𑐧𑑂𑐰𑐣𑐾𑐟: शूद्र 𑐟𑐶𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑄𑑋
From left to right: A Gurkha
A 1908 photo of a bride

हिन्दू धर्म कथं प्यंगुगु वर्ण।

हिन्दू धर्म
श्रुति: वेद · उपनिषद · श्रुत
स्मृति: इतिहास (रामायण, महाभारत, श्रीमदभागवत गीता) · पुराण · सुत्र · आगम (तन्त्र, यन्त्र) · वेदान्त
विचा:त: अवतार · आत्मा · ब्राह्मन · कोसस · धर्म · कर्म · मोक्ष · माया · इष्ट-देव · मुर्ति · पूनर्जन्म · हलिम · तत्त्व · त्रिमुर्ति · कतुर्थगुरु
दर्शन: मान्यता · प्राचीन हिन्दू धर्म · साँख्य · न्याय · वैशेषिक · योग · मीमांसा · वेदान्त · तन्त्र · भक्ति
परम्परा: ज्योतिष · आयुर्वेद · आरति · भजन · दर्शन · दिक्षा · मन्त्र · पुजा · सत्संग · स्तोत्र · ईहिपा: · यज्ञ
गुरु: शंकर · रामानुज · माधवाचार्य · रामकृष्ण · शारदा देवी · विवेकानन्द · नारायण गुरु · औरोबिन्दो · रमन महार्षि · शिवानन्द · चिन्‍मयानन्‍द · शुब्रमुनियस्वामी · स्वामीनारायण · प्रभुपद · लोकेनाथ
विभाजन: वैष्णभ · शैव · शक्ति · स्मृति · हिन्दू पूनरुत्थान ज्याझ्व
द्य: द्यतेगु नां · हिन्दू बाखं
युग: सत्य युग · त्रेता युग · द्वापर युग · कलि युग
वर्ण: ब्राह्मन · क्षत्रीय · वैश्य · शुद्र · दलित · वर्णाश्रम धर्म

शास्त्रय् दसु

अग्निपुराणम् — अध्यायः १७०[] सम्यग्ज्ञातस्तु कालेन तस्य कुर्वीत शोधनं ।१७०.०१७ चान्द्रायणं पराकं वा द्विजानान्तु विशोधनं ॥१७०.०१७ प्राजापत्यन्तु शूद्राणां शेषन्तदनुसारतः ।१७०.०१८ गुंडङ्कुसुम्भं लवणं तथा धान्यानि यानि च ॥१७०.०१८ कृत्वा गृहे ततो द्वारि तेषान्दद्याद्धुताशनं ।१७०.०१९

अथर्ववेदः — काण्डं १९[] मुखं किमस्य किं बाहू किमूरू पादा उच्यते ॥५॥ ब्राह्मणोऽस्य मुखमासीद्बाहू राजन्योऽभवत्। मध्यं तदस्य यद्वैश्यः पद्भ्यां शूद्रो अजायत ॥६॥ चन्द्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्यो अजायत । मुखादिन्द्रश्चाग्निश्च प्राणाद्वायुरजायत ॥७॥

अथर्ववेदः — काण्डं ४[] सा भूमिमा रुरोहिथ वह्यं श्रान्ता वधूरिव ॥३॥ तां मे सहस्राक्षो देवो दक्षिणे हस्त आ दधत्। तयाहं सर्वं पश्यामि यश्च शूद्र उतार्यः ॥४॥ आविष्कृणुष्व रूपानि मात्मानमप गूहथाः । अथो सहस्रचक्षो त्वं प्रति पश्याः किमीदिनः ॥५॥

ऋग्वेदः सूक्तं १०.९०[] मुखं किमस्य कौ बाहू का ऊरू पादा उच्येते ॥११॥ ब्राह्मणोऽस्य मुखमासीद्बाहू राजन्यः कृतः । ऊरू तदस्य यद्वैश्यः पद्भ्यां शूद्रो अजायत ॥१२॥ चन्द्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्यो अजायत । मुखादिन्द्रश्चाग्निश्च प्राणाद्वायुरजायत ॥१३॥

लिधंसा

  1. विकिस्रोतः – अग्निपुराणम्/अध्यायः १७०
  2. विकिस्रोतः – अथर्ववेदः/काण्डं १९
  3. विकिस्रोतः – अथर्ववेदः/काण्डं ४
  4. विकिस्रोतः – ऋग्वेदः सूक्तं १०.९०