ऋषि
ऋषि दक्षिण एसियायाउ परंपराय् श्रुति ग्रंथ त यानि यथावत समझ जुपि मनुतय् त धाई। ऋषि शब्द याउ व्युत्पत्ति 'ऋष' ख जुउ खनेदु । ऋषि न प्रकाशितयाउ कृति त आर्ष धाई।
ऋषि आकाश, अन्तरिक्ष व शरीर दै।
महर्षि भारद्वाज ऋग्वेद याउ षष्ठ मण्डल याउ द्रष्टा धका धाई । थो मण्डलय् भारद्वाजयाउ 765 मन्त्र दु। अथर्ववेदय् न भारद्वाज याउ 23 मन्त्र दु। वैदिक ऋषिपीं खय् भारद्वाज-ऋषि यात अति उच्च स्थानय् तई। भारद्वाज याउ पिता बृहस्पति व माता ममता ख।
खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
[सम्पादन]उत्पत्ति व विकास
[सम्पादन]थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
[सम्पादन]थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
स्वया दिसँ
[सम्पादन]
शास्त्रय् दसुऋग्वेदः सूक्तं १.१०५[१] {{सायणभाष्यम्| ‘ चन्द्रमाः' इति एकोनविंशत्यृचं द्वादशं सूक्तम् । अपां पुत्रस्य त्रितस्य कूपे पतितस्य कुत्सस्य वा आर्षम् । तथा चोभयोः कूपपातः आम्नायते--’ त्रितः कूपेऽवहितः ' (ऋ. सं. १. १०५. १७ ) ‘ काटे निबाळ्ह ऋषिरह्वदूतये (ऋ. सं. १. १०६. ६) इति च । त्रितस्य च अपां पुत्रत्वं तैत्तिरीयाः स्पष्टमामनन्ति- ' तत एकतोऽजायत स द्वितीयमभ्यपातयत् ततो द्वितोऽजायत स तृतीयमभ्यपातयत ततस्त्रितोऽजायत यददभ्योऽजायन्त तदाप्यानामाप्यत्वम् ' ( तै. ब्रा. ३. २. ८. १०-११ ) इति । तमेतमाप्यं • त्रितस्तद्वेदाप्त्यः ' ( ऋ. सं. १. १०५. ९) इति तकारोपजनेन वयमधीमही इति । अन्त्या त्रिष्टुप् । ' सं मा तपन्ति' इत्येषा यवमध्या महाबृहती । आद्यौ द्वावष्टाक्षरौ पादौ द्वादशाक्षरस्तृतीयस्ततो द्वावष्टाक्षरौ सा यवमध्या महाबृहती । चत्वारोऽष्टका जागतश्च महाबृहती ' (अनु. ९. ९) इत्युक्त्वा' ' मध्ये चेद्यवमध्या' (अनु. ९. १०) इत्युक्तलक्षणोपेतत्वात् । शि… ऋग्वेदः सूक्तं १.२०[२] यस्य निःश्वसितं वेदा यो वेदेभ्योऽखिलं जगत् । निर्ममे तमहं वन्दे विद्यातीर्थमहेश्वरम् ।। अथ प्रथमाष्टके द्वितीयोऽध्याय आरभ्यते । तत्र ' अयं देवाय ' इत्यष्टर्चं सूक्तम् । तस्य ऋषि- च्छन्दसी पूर्ववत् । ऋभुदेवताकत्वमनुक्रम्यते' अयमष्टावार्भवम् ' इति । विनियोगस्तु सूक्तस्य लैङ्गिकः स्मार्तो वा द्रष्टव्यः । व्यूढस्य प्रथमे छन्दोमे वैश्वदेवशस्त्रे ' अयं देवाय जन्मने ' इति आर्भवस्तृचः । ऋग्वेदः सूक्तं १०.१०७[३] दक्षिणावान्प्रथमो हूत एति दक्षिणावान्ग्रामणीरग्रमेति । तमेव मन्ये नृपतिं जनानां यः प्रथमो दक्षिणामाविवाय ॥५॥ तमेव ऋषिं तमु ब्रह्माणमाहुर्यज्ञन्यं सामगामुक्थशासम् । स शुक्रस्य तन्वो वेद तिस्रो यः प्रथमो दक्षिणया रराध ॥६॥ दक्षिणाश्वं दक्षिणा गां ददाति दक्षिणा चन्द्रमुत यद्धिरण्यम् । ऋग्वेदः सूक्तं १०.३[४] They have approached, as warriors eager for the fight, heroic Trita, guiding him to gain his wish. त्रित n. triplet of young (three-twin) TS. Sch.; m. " third, N. of a Vedic deity (associated with the मरुत्s , वायु , and इन्द्र ; fighting like the latter with त्रित , वृत्र , and other demons ; called आप्त्य [q.v.] , " water-deity " , and supposed to reside in the remotest regions of the world , whence [ RV. viii , 47 , 13-15 AV. ] the idea of wishing to remove calamity to त्रित , and the view of the त्रितs being the keepers of nectar [ RV. vi , 44 , 23] , similarly L. [ RV. ii , 34 , 10 TS. i TBr. i] the notion of त्रित's bestowing long life ; also conceived as an inferior deity conquering the demons by order and with the help of इन्द्र [ RV. ii ; viii , 52 , 1 ; x] ; fallen into a well he begged aid from the gods [i , 105 , 17 ; x , 8 , 7] ; as to this last myth Sa1y. on i , 105 relates… लिधंसा | |||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|