म्यासेच्युसेत्स

The Mayflower

In 1646, John Winthrop the Younger

म्यासेच्युसेत्स (Massachusetts), आधिकारिक रूपं म्यासेच्युसेत्सया राष्ट्रमण्डल (Commonwealth of Massachusetts), संयुक्त राज्य अमेरिकाया उत्तर-पूर्वी क्षेत्रया न्यु इङ्गल्यान्द क्षेत्रय् लाःगु छगू राज्य ख। थ्व राज्यया उत्तरय् भर्मोन्त व न्यू ह्याम्पशायर, पूर्वय् एत्लान्तिक महासागर, दक्षिणय् कनेतिकत व रोद आइल्यान्द, व पश्चिमय् न्यूयर्क राज्य ला। म्यासेच्युसेत्स लागाया ल्याखँ कथं अमेरिकाया दकलय् चिधंगु राज्य दथुइ छगू खःसां जनसंख्याया घनत्वया ल्याखँ कथं दकलय् तःधंगु राज्यत मध्ये छगू ख। थ्व राज्यया राजधानी व दकलय् तःधंगु नगर बस्टन (Boston) खः, गुगु थ्व क्षेत्रया आर्थिक व सांस्कृतिक केन्द्र नं ख। म्यासेच्युसेत्स अमेरिकन इतिहासय् छगू तःधंगु भूमिका म्हिताच्वंगु दु। थन पिल्ग्रिम्स (Pilgrims) तयेसं सन् १६२० य् प्लिमथ कोलोनी पलिस्था याःगु खः। अमेरिकन क्रान्ति (American Revolution) या यक्व मू घटनात, दसु बस्टन ति पार्टी (Boston Tea Party) व लेक्सिङ्गटन व कन्कोर्डया युद्ध (Battles of Lexington and Concord), थ्व हे राज्यय् जुगु खः। म्यासेच्युसेत्सया अर्थव्यवस्था उच्च शिक्षा, प्रविधि, उसाँय् सेवा, व वित्त क्षेत्रय् आधारित दु। थन हार्भर्ड विश्वविद्यालय (Harvard University) व म्यासेच्युसेत्स इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजी (MIT) थेंज्याःगु हलिं न्यंक नांजाःगु शिक्षण संस्थात ला। थ्व राज्यया भूगोलय् पूर्वय् समुद्र तट, मध्य भागय् पहाडी क्षेत्र, व पश्चिमय् बर्क्शायर (Berkshires) च्वका झ्वः दु। थ्व राज्यय् झिंन्यागू काउन्टीत दु व थनया जलवायु महाद्वीपीय (continental) कथंया दु। म्यासेच्युसेत्स विज्ञान, साहित्य, व राजनीति क्षेत्रय् इतिहास निसें हे न्ह्यने लाःगु राज्य खः।

इतिहास

म्यासेच्युसेत्सया मनू इतिहास द्वलंद्वः दँ निसें थन च्वनाच्वंपिं आदिवासी अमेरिकन जनजातित निसें सुरु जुइ। थन मूल रूपं अल्गोन्क्वियन (Algonquian) भाषा माचाछिया वाम्पानोआग (Wampanoag), म्यासेच्युसेत (Massachusett), व निप्मुक (Nipmuc) जनजातित च्वनाच्वंगु खः। सन् १६२०य् मेफ्लावर (Mayflower) नांया लःखः वःपिं पिल्ग्रिम्सत प्लिमथय् थ्यंकः वःगु खः व इपिं थनया न्हापांगु स्थायी युरोपियन बस्ती पलिस्था यात। अनंलि सन् १६३०स प्युरिटन (Puritans) तयेसं म्यासेच्युसेत्स बे कोलोनी (Massachusetts Bay Colony) या पलिस्था यात। थ्व कोलोनी धार्मिक स्वतन्त्रताया निंतिं पलिस्था जूगु खःसां थन धार्मिक कठोरता नं दुगु खः। १८गू शताब्दीय् थ्व राज्य ब्रिटिश शासनया विरुद्ध अमेरिकन क्रान्तिया मू केन्द्र जुल। बस्टन नगर अमेरिकन क्रान्तिया जाग्रत केन्द्र जुल, गन बस्टन नरसंहार (Boston Massacre) व बोस्टन ति पार्टी थेंज्याःगु घटना जुल। सन् १७७५ य् लेक्सिङ्गटन व कन्कोर्डया युद्ध निसें अमेरिकन क्रान्तिकारी युद्ध आधिकारिक कथं न्ह्यथन। म्यासेच्युसेत्सं सन् १७८०य् थःगु संविधान अंगीकार यात, गुगु हलिंया दकलय् पुलांगु अझं लागू जुयाच्वंगु लिखित संविधान खः। सन् १७८८या जनवरी ६य् म्यासेच्युसेत्स संयुक्त राज्य अमेरिकाया ६गु राज्यया रूपय् अमेरिकन संविधानयात स्वीकार यात। १९गू शताब्दीइ थ्व राज्य औद्योगिक क्रान्तिया मू केन्द्र जुल, गन कापः, मेसिनरी उत्पादनया तःधंगु ज्यासः दयेकल। उद्योगया विकास नापं थन युरोप व हलिंया मेमेगु भागं यक्व मनूत च्वँ वःगु खः। २०गू शताब्दीया लिपांगु भागय् म्यासेच्युसेत्स परम्परागत उद्योग स्वया उच्च प्रविधि, शिक्षा, व बायोटेक्नोलोजी क्षेत्रय् रूपान्तरित जुल।

भूगोल

म्यासेच्युसेत्स संयुक्त राज्य अमेरिकाया उत्तर-पूर्वी भागय् न्यु इङ्गल्यान्द क्षेत्रय् ला। थ्व राज्यया कुल क्षेत्रफल २७,३३६ वर्ग किलोमिटर दु, गुकिं थुकियात अमेरिकाया ४४गू तःधंगु राज्य दयेकी। थ्व राज्यया पूर्वय् एत्लान्तिक महासागर दु, गुकिं थुकिया तटरेखायात तःधंगु व जटिल दयेकी। थ्व राज्ययात मुख्य रूपं स्वंगू भौगोलिक क्षेत्रय् बाये छिं: तटीय ख्यः, मध्य पहाडी क्षेत्र, व पश्चिमी गुंच्वका क्षेत्र। पूर्वया तटीय क्षेत्रय् केप कद (Cape Cod) नांया छगू तःधंगु प्रायद्वीप दु, गुगु थःगु प्राकृतिक सौन्दर्य व समुद्र तटया निंतिं नाजाः। म्यासेच्युसेत्सया मध्य भागय् गुंच्वः व ताःहाकःगु स्वनिगः दु, गन नां जाःगु कनेतिकत खुसि (Connecticut River) बाहा वइ। पश्चिमी भागय् बर्क्शायर च्वका (Berkshire Mountains) व ताकोनिक गुंच्वका (Taconic Mountains) दु, गुगु एप्पलाचियन च्वका झ्वः भाग खः। थ्व राज्यया दकलय् तःजाःगु च्वका माउन्ट ग्रेलक (Mount Greylock) खः, गुकिया जाः १,०६४ मिटर (३,४९१ फिट) दु। म्यासेच्युसेत्सया जलवायु आर्द्र महाद्वीपीय (humid continental) कथंया दु। थनया ताहालाः तच्वःगु व तांन्वैगु जुइ धाःसा चिकुला ख्वाउंगु जुइ। तटीय क्षेत्रय् महासागरया प्रभावं यानाः चिकुलाय् तापक्रम मेगु थाय् स्वया छुं कम जुइ। राज्यय् दँया औसत वा वैगु व च्वापु गाइगु मात्रा यक्व जुइ, गुकिं थनया वनस्पति व जलस्रोतयात समृद्ध दयेकी।

अर्थतन्त्र

म्यासेच्युसेत्सया अर्थव्यवस्था हलिंया दकलय् सुदृढ व विविधीकृत अर्थव्यवस्थात मध्ये छगू खः। थ्व राज्यया सकल राज्य उत्पादन (GDP) हलिंया यक्व देय् स्वया नं तःधः दु। थ्व राज्यया अर्थव्यवस्थाया मू आधार उच्च शिक्षा, सूचना प्रविधि, बायोटेक्नोलोजी, उसाँय् सेवा, व वित्त क्षेत्र खः। बस्टन व क्याम्ब्रिज शहरत हलिंया बायोटेक्नोलोजी व जीवन विज्ञान (life sciences) रिसर्चया मू केन्द्र खः। थन दइगु अनुसन्धान व विकास (R&D) य् निजी व सरकारी क्षेत्रं तःधंगु लगानी याइ। उच्च शिक्षा क्षेत्रं राज्यया अर्थशास्त्रय् तःधंगु योगदान बियाच्वंगु दु। थन दँय्दसं हलिंन्यंक विद्यार्थीत ब्वनेत वनि। वित्तीय सेवा क्षेत्रय् बस्टन छगू मू हलिं केन्द्र खः, गन तःधँगू म्युचुअल फण्ड व इन्भेस्टमेन्ट बैंकतया मुख्यालय दु। पर्यटन उद्योग नं थ्व राज्यया निंतिं महत्वपूर्ण दु, विशेष याना केप कद, नानटकेट, मार्थाज भिनयार्ड, व ऐतिहासिक बोस्टन शहरय् दँय्‌दसं लखौं-लखः पर्यटकत वइ। प्रविधि क्षेत्रय् रोबोटिक्स, आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स, व सफ्टवेयर विकास थनया मू उद्योगत खः। बुंज्या क्षेत्र म्यासेच्युसेत्सया चिधंगु भाग खःसां क्र्यानबेरी (cranberry) उत्पादनय् थ्व राज्य अमेरिकाया प्रमुख राज्यत मध्ये छगू खः। थनया समुद्री क्षेत्रं यानाः न्या लायेगु उद्योग (fishing industry) या नं ऐतिहासिक व आर्थिक महत्त्व दु, विशेष याना ग्लस्टर (Gloucester) व न्यू बेदफर्ड (New Bedford) क्षेत्रय्।

मू नगरत

म्यासेच्युसेत्सय् यक्व ऐतिहासिक व आर्थिक रूपं महत्वपूर्ण नगरत दु, गुकिं थ्व राज्यया विकासय् तःधंगु योगदान बियाच्वंगु दु।

नगर (City)	काउन्टी (County)	मनूल्या (२०२०)	लिखँ
बोस्टन (Boston)	सफोक (Suffolk)	६,७५,६४७	राज्यया राजधानी व दकलय् तःधंगु नगर
वोस्टर (Worcester)	वोस्टर (Worcester)	२,०६,५१८	मध्य म्यासेच्युसेत्सया मू सांस्कृतिक व औद्योगिक केन्द्र
स्प्रिङ्गफिल्ड (Springfield)	ह्याम्पदेन (Hampden)	१,५५,९२९	बास्केटबल कासाया जन्मभूमि व पश्चिमी क्षेत्रया केन्द्र
क्याम्ब्रिज (Cambridge)	मिदलसेक्स (Middlesex)	१,१८,७००	हार्भर्ड व एमआईटी लाःगु प्रसिद्ध शिक्षा नगर
लोवेल (Lowell)	मिदलसेक्स (Middlesex)	१,१५,५५४	अमेरिकी औद्योगिक क्रान्तिया ऐतिहासिक केन्द्र

स्वया दिसँ

• संयुक्त राज्य अमेरिका
• बोस्टन
• न्यु इङ्गल्यान्द
• हार्भर्ड विश्वविद्यालय

पिनेया स्वापूत

• अमेरिकी सरकारया वेबथाय्