भारत

विकिपिडिया नं
(Redirected from India)
Jump to navigation Jump to search
ভারতীয় প্রজাতন্ত্ৃ
Bhārata projatontro

ভারতীয় প্রজাতন্ত্র
ভারতयागु ध्वांय Emblem ভারতयागु
ध्वांय Emblem
म्ये: "জন গন মন"
listen 



राजधानी न्हु दिल्ली
28°34′N 77°12′E
तधंगु सहर मुम्बई
औपचारिक भाय हिन्दी, English + 21 other official languages
सरकार संघीय गणतन्त्र
 - राष्ट्रपति राम नाथ कोविंद
 - प्रधानमन्त्री नरेंद्र मोदी
स्वतन्त्रता from the UK 
 - घोषणा अगस्ट १५ १९४७ 
 - गणतन्त्र ज्यानुवरी २६ १९५० 
क्षेत्रफल  
 - फुकं 3,166,414† किमि² (7th)
  (1,222,559 वर्ग माइल) 
 - लयागु प्रतिशत (%) 9.56
जनसंख्या  
 - 2005 एस्टिमेटेड 1,103,371,000 (2nd)
 - 2001 सेन्सस् 1,027,015,248
 - जनघनत्व 329/किमि² (31st)
(852/वर्ग माइल) 
कुल ग्राहस्थ उत्पादन (पि पि पि) 2006 एस्टिमेट
 - फुकं $4.042 trillion (3rd)
 - प्रति छ्यं $3,700 (117th)
मुद्रा भारतीय रुपी (₨) (INR)
ई क्षेत्र IST (UTC+5:30)
 - वर्खा (DST) not observed (UTC+5:30)
इन्टरनेट TLD .in
कलिंग कोड +९१
† Includes only Indian-administered territory.


भारत छगु दक्षिण एसियाली देय् खः। थ्व देय्‌य् प्राचीन भारतीय सभ्‍यताया यक्व थाय् ला। थ्व देय् विश्वया दक्ले तःधंगु प्रजातान्त्रिक देय् खः। थ्व देय् चीन धुंका दक्ले अप्व जनसंख्या दुगु देय् खः। क्षेत्रफलया आधारय् थ्व देय् ७गु दक्ले तधंगु देय् खः।

भारतयाउ राष्ट्रीय चिह्न (आधिकारिक)
राष्ट्रीय पशु 2005-bandipur-tusker.jpg
राष्ट्रीय झंग Pavo muticus (Tierpark Berlin) - 1017-899-(118).jpg
राष्ट्रीय सिमा Banyan tree on the banks of Khadakwasla Dam.jpg
राष्ट्रीय स्वां Sacred lotus Nelumbo nucifera.jpg
राष्ट्रीय धरोहर पशु Panthera tigris.jpg
राष्ट्रीय जलीय समुद्री स्तनधारी PlatanistaHardwicke.jpg
राष्ट्रीय सरीसृप King-Cobra.jpg
राष्ट्रीय धरोहर स्तनधारी Hanuman Langur.jpg
राष्ट्रीय फल An Unripe Mango Of Ratnagiri (India).JPG
राष्ट्रीय देग New Delhi Temple.jpg
राष्ट्रीय खुसि River Ganges.JPG
राष्ट्रीय हिमाल Nanda Devi 2006.JPG

भूगोल[सम्पादन]

भौगोलिक कथं हिमालय नं भारतीय पेनिसुलायात मध्य एसिया स्वया बायातगु दु। थ्व देय्‌या पूर्वय् बंगालया खाडी, पश्चिमय् अरब सागर व दक्षिणय् भारतीय महासागर ला।

थ्व देय् पूर्ण रूपय् उत्तरी व पूर्वी गोलार्धय् ला। थ्व देय्‌ ८°४' व ३७° ६' १ अक्षांश उत्तर, व ६८°७' व ९७°२५' पूर्व देशान्‍तरय् ला [१]। थ्व देय्‌या स्‍थायी ई लागा जी एम टी + ०५:३० ख। थ्व देय्‌या क्षेत्रफल ३.३ मिलियन वर्ग किलोमिटर दु[२]। थ्व देय्‌या टेलिफोन कोड +९१ ख। थ्व देय्‌या समुद्रतट ७,५१६.६ किलोमिटर दु गुकिलि मू भूमि, लक्षद्वीप, व अण्‍डमान व निकोबार द्वीपसमूह नं निनातगु दु[३]

सीमाया देय्‌त[सम्पादन]

थ्व देय्‌या सीमाय् लाःगु देय्‌तः थ्व कथं दु:

श्रीलंका भारतया समुद्रया संकीर्ण नहरं बायातगु दु। थ्व पाल्‍क स्‍ट्रेट व मनारया खाडी नं देकातगु दु[४]

जलवायु[सम्पादन]

भारतया जलवायुयात मू कथं उष्‍णकटिबंधीय मनसूनया कथं काय्‌छिं [५]। थ्व देसे प्यंगु मू मौसम दु[६]

(१) चिकुला (डिसेम्बर-फेब्रुवरी),

(२) ताहा ला (मार्च-जुन),

(३) दक्षिण पश्चिम मनसूनया मौसम (जुन-सेप्टेम्बर) व

(४) मनसून पश्‍च मौसम (अक्टोबर-नोभेम्बर)।

आन्तरिक भूगोल[सम्पादन]

थ्व देय्‌यात भौतिक भूभागया कथं ४गु मू भूमिय् बाय् छिं। थ्व खः[७]

  • ग्रेट माउन्‍टेन जोन,
  • गंगा व सिंधु दथुया ख्यः,
  • मरुभूमि क्षेत्र व
  • दक्षिणी पेनिन्सुला।

प्राकृतिक संसाधन[सम्पादन]

थ्व देय्‌या मू प्राकृतिक स्रोत ह्येंग्वा, न अस्यक, म्यान्गानिज अस्यक, माइका, बक्‍साइट, पेट्रोलियम, टाइटानियम अयस्‍क, क्रोमाइट, प्राकृतिक ग्यांस, म्याग्नेसाइट, चून लोंह, अराबल ल्यान्डड, डोलोमाइट, माऊलिन, जिप्‍सम, अपादाइट, फोसफोराइट, स्‍टीटाइल, फ्लोराइट आदि ख[८]

खुसि[सम्पादन]

भारतया मू खुसि थ्व कथं दु-

राज्य व केन्द्रशासित प्रदेश[सम्पादन]

वर्तमानय् भारत २९गू राज्य तथा ७गू केन्द्रशासित प्रदेशय् विभक्त दु। सकल राज्यय् निर्वाचित स्वतन्त्र सरकार दु धाःसा केन्द्रशासित प्रदेशय् केन्द्रं नियुक्त प्रबन्धनं शासन याइ। पण्डिचेरी व दिल्लीइ धाःसा लोकतांत्रिक सरकार दु।

भारतया राज्यतेगु नां थ्व कथं दु- (कोष्टकय् राजधानीया नां बियातःगु दु)
केन्द्रशासित प्रदेश

† चंडीगढ केन्द्रशासित प्रदेश ख। थ्व पञ्जाब व हरियाणा राज्यया राजधानी ख।

वातावरण[सम्पादन]

थ्व देय्‌या मू प्राकृतिक आपदा मनसूनी बाढी, फ्लेश बाढी, भूकम्‍प, चलः, सुख्खा आदि ख[९]। थ्व देय्‌या मू वातावरणीय चुनौतीइ वायु प्रदूषण नियंत्रण, ऊर्जा संरक्षण, ठोस अपशिष्‍ट प्रबंधन, तेल व ग्यांस संरक्षण, वन संरक्षण, आदि ला[१०]

जनसंख्या[सम्पादन]

भारतया जनसंख्‍या १ मार्च, २००१ कथं १,,०२८ मिलियन (५३१.१ मिलियन मिजं व ४९६.४ मिलियन मिसा) ख[११]। थ्व देय्‌या जनसंख्‍या वृद्धि दर १.९३ प्रतिशत ख[१२]। थ्व देय्‌या जन्‍म दर २४.८ व मृत्यु दर ८.९ ख।

थनया संम्‍भावित जीवन दर : ६३.९ दं (मिजं) ६६.९ दं (मिसा) ख[१३]। थ्व देय्‌या लिंग अनुपात २००१या जनगणना कथं ९३३ ख।

धर्म[सम्पादन]

दं २००१या जनगणना कथं ८०.५ प्रतिशत जनसंख्यां हिन्दू धर्म हनि धाःसा १३.४ प्रतिशत जनसंख्‍यां मुस्मां धर्म हनि। थ्व धुंका ख्रिस्टी, सिख, बौद्ध, जैन व मेमेगु धर्म वै[१४]

भाषा[सम्पादन]

स्वयादिसँ-भारतयागू भाषात
भारतया संविधानं २२ राष्‍ट्रीय भाषातेत मान्‍यता बियातगु दु गुकिलि हिन्‍दी संघया राजभाषा खः[१५]। थ्व अतिरिक्त ८४४ मेमेगु भाषा देय्‌या थी-थी थासय् छ्येलिगु या। भारत यागू मू भाय्:-

  • असमिया
  • बंगाली
  • बोडो
  • डोगरी
  • गुजराती
  • हिन्दी


  • कन्नड़
  • कश्मीरी
  • कोंकणी
  • मैथिली
  • मलयालम
  • मणिपुरी
  • मराठी
  • नेपाली
  • उड़िया
  • पंजाबी
  • संस्कृत
  • संथाली
  • सिंधी
  • तमिल
  • तेलुगू
  • उर्दू

लिधंसा[सम्पादन]