बेरिलियम

Plot showing variations in solar activity, including variation in sunspot number (red) and ¹⁰Be concentration (blue). Note that the beryllium scale is inverted, so increases on this scale indicate lower ¹⁰Be levels

बेरिलियम, ₄Be

बेरिलियम
Pronunciation	/bəˈrɪliəm/ ​(BƏ-ril-EE-əm)
Appearance	तुयु-ग्रे धातु झःझः
Standard atomic weight Ar°(Be)
	9.0121831±0.0000005 9.0122±0.0001 (abridged)
बेरिलियम in the periodic table
– ↑ Be ↓ Mg लिथियम ← बेरिलियम → बोरोन
Atomic number (Z)	4
Group	group 2 (alkaline earth metals)
Period	period 2
Block	s-block
Electron configuration	[He] 2s2
Electrons per shell	2, 2
Physical properties
Phase at STP	solid
Melting point	1560 K ​(1287 °C, ​2349 °F)
Boiling point	2742 K ​(2469 °C, ​4476 °F)
Density (at 20 °C)	1.845 g/cm3
when liquid (at m.p.)	1.690 g/cm3
Critical point	5400 K, 46 MPa (estimated)
Heat of fusion	12.2 kJ/mol
Heat of	292 kJ/mol
Molar heat capacity	16.443 J/(mol·K)
pressure P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k at T (K) 1462 1608 1791 2023 2327 2742
Atomic properties
Oxidation states	साधारण: +2 0, +1
Electronegativity	Pauling scale: 1.57
energies	1st: 899.5 kJ/mol 2nd: 1757.1 kJ/mol 3rd: 14,848.7 kJ/mol (more)
Atomic radius	empirical: 112 pm
Covalent radius	96±3 pm
Van der Waals radius	153 pm
Color lines in a spectral range Spectral lines of बेरिलियम
Other properties
Natural occurrence	primordial
Crystal structure	​hexagonal close-packed (hcp) (hP2)
Lattice constants	a = 228.60 pm c = 358.42 pm (at 20 °C)
Thermal expansion	10.98×10−6/K (at 20 °C)
Thermal conductivity	200 W/(m⋅K)
Electrical resistivity	36 nΩ⋅m (at 20 °C)
Magnetic ordering	दायाम्याग्नेतिक
Molar magnetic susceptibility	−9.0×10−6 cm3/mol
Young's modulus	287 GPa
Shear modulus	132 GPa
Bulk modulus	130 GPa
Speed of sound thin rod	12,890 m/s (at r.t.)
Poisson ratio	0.032
Mohs hardness	6.0
Vickers hardness	1670 MPa
Brinell hardness	590–1320 MPa
CAS Number	7440-41-7
History
Naming	ग्रीक भासय् खनिज बेरिलया नामं
Discovery	Louis Nicolas Vauquelin (1798)
First isolation	Friedrich Wöhler & Antoine Bussy (1828)
Isotopes of बेरिलियम

बेरिलियम छगु रसायनिक तत्त्व ख। थ्व तत्त्वया चिं Be व आणविक ल्याखं ४ ख। छगु बाइभ्यालेन्ट तत्त्व, तात्त्विक वेरिलियम छगु स्टील खरानी रंगया बल्लागु, याउंगु व ब्रिटल अल्कालाइन अर्थ धातु ख। थ्व तत्त्वया मू छ्येलेज्या अलोइ बल्लाकिगु थासे जुइ।

दइगु अवस्था

स्केलया निंतिं यूएस पेनी नापं बेरिलियम खानिल्वहँ

पन्ना धयागु प्राकृतिक रुपं दयाच्वंगु बेरिलियमया यौगिक खः ।

बेरिलियम १०० स्वया अप्व खनिजय् दइ, तर अप्व: धयाथें असामान्य निसें दुर्लभ जुइ। अप्वः साधारण बेरिलियम दुगु खनिज थथे दु : बर्ट्रान्डाइट (Be₄Si₂O₇(OH)₂ ), बेरिल (Al₂Be₃Si₆O₁₈ ), क्राइसोबेरिल (Al₂BeO₄ ) व फेनाकाइट (Be₂SiO₄ ) । बेरिलया मूवंगु रुप एक्वामरिन, ह्याउँगु बेरिल व पन्ना खः । बेरिलया रत्न-गुणया रुपय् वाउँगु रंग थी-थी मात्राय् क्रोमियमं वइ (पन्नाया निंतिं करिब २%)।

बेरिलियमया निगु मू अयस्क बेरिल व बर्ट्रान्डाइट अर्जेन्टिना, ब्राजिल, भारत, मादागास्कर, रुस व संयुक्त राज्य अमेरिकाय् दु। बेरिलियम अयस्कया मुक्कं हलिं भण्डार ४ लख टन स्वयां अप्वः दु ।

सूर्द्य दुने बेरिलियमया मात्रा ०.१ भाग प्रति अरब बाय् पार्टस पर बिलियन (पिपिबि) दु । बेरिलियम पृथ्वीया क्रस्टय् २ निसें ६ भाग प्रति मिलियन (पीपीएम) तक्कया मात्रा दु व थ्व ४७गु दकलय् अप्व दूगु तत्त्व ख। थ्व चाय् दकलय् अप्वः (६ पिपिएम) केन्द्रित जु। पृथ्वीया वायुमण्डलय् ⁹Beया चिधंगु मात्रा जक दु। समुद्रया लखय् बेरिलियमया मात्रा प्रति ट्रिलियन ०.२–०.६ भाग दु । खुसिया लखय् धाःसा बेरिलियम अप्वः दइ, गुकिया मात्रा ०.१ पिपिबि दु।

स्वयादिसँ

• रसायनिक तत्त्व