सन्त्रासि


| ?सन्त्रासी | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Orange blossoms and oranges on tree | ||||||||||||||||
| वैज्ञानिक वर्गिकरण | ||||||||||||||||
|
सन्त्रासि (Citrus reticulata): बोतानिया कथं 'रुटासी' (Rutaceae) माचाछि व साइत्रस (Citrus) जीनसया अन्तर्गत लाःगु Citrus reticulata प्रजाति खः । वैज्ञानिक भाषाय् थुकियात 'हेस्पेरिडियम' (Hesperidium) धकाः धाइ, गुगु छता विशेष कथंया बेरी (Berry) खः। थ्व सिइ पिनेया ख्वला (Exocarp) य् 'लिमोनीन' (Limonene) नांयागु वाष्पशील चिकं (Volatile oil) दइ, गुकिं यानाः थुकियात छता बांलाःगु नसवाः बी । थुकिया दुनेया ब्व (Endocarp) थीथी फाँकय् (Segments) ब्वथला च्वनी, गन रसं जाःगु चिचिधंगु 'भेसिकल' (Juice vesicles) दइ । रसायनीक दृष्टिकोणं स्वयेगु खःसा, सन्त्रासिइ 'साइट्रिक एसिड' (Citric acid) व 'एस्कोर्बिक एसिड' (Ascorbic acid वा भिटामिन सी) प्रचुर मात्राय् दइ । जुनारसि (C. sinensis) या तुलनाय् थुकिया ख्वला माःनाप तसकं पेपुना मच्वं (Loose skin), उकिं थुकियात 'म्यानडारिन' (Mandarin) पुचलय् तयेगु या ।
सयेकाः
[सम्पादन]हलिमय् दकलय् यक्व सन्त्रासी सयेकिगु देय् थथे दु, ल्या टनय् बियातःगु मात्रा खः
| १. | ब्राजिल | १७,८०४,६०० |
| २. | संयुक्त राज्य अमेरिका | ८,२६६,२७० |
| ३. | मेक्सिको | ३,९६९६,८१० |
| ४. | भारत | ३,१००,००० |
| ५. | इटाली | २,५३३,५३५ |
| ६. | चीन | २,४१२,००० |
| ७. | स्पेन | २,१४९,९०० |
| ८. | ईरान | १,९००,००० |
| ९. | ईजिप्ट | १,७८९,००० |
| १०. | इन्दोनेसिया | १,३११,७०३ |
सन्त्रासिया ब्व
[सम्पादन]थुकिया ब्वयात थुइकेगु वेबस्ताइलया किपा थथे दु:
_________________________________
/ \
/ ....................... \
| .. (3) फाँक (Segments) .. |
| . \ / . |
| . \_________/ . |
| . (4) | | (4) . |
| . रस | (6) | रस . | <--- (2) तुयुगु ख्वला (White Pith)
| . (Juice) | दथु | (Juice) . |
| . |_______| . |
| . / | \ . | <--- (1) पिनेया ख्वला (Outer Peel)
| .. / (5) \ .. |
| ... / पु \ ... |
\ / (Seed) \ /
\_________________________________/
१. पिनेया ख्वला (Outer Peel/Exocarp): सन्त्रासिया दकलय् पिनेया रंगीन ख्वला । २. तुयुगु ख्वला (White Pith/Mesocarp): पिनेया ख्वलाया दुने च्वनीगु तुयुगु ब्व । ३. फाँक (Segment/Endocarp): दुनेया ब्वथला तःगु ब्व । ४. रस (Juice Vesicles): फाँक दुने दइगु रसं जाःगु ग्वः। ५. पु (Seed): फाँकया दुने दइगु पु । ६. दथु (Central Core): सिया दथुइ दइगु तुयुगु ब्व ।