Jump to content

कार्बन

विकिपिडिया नं
(Redirected from कार्बोन)
नेपाललिपि परिक्षण: 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑁𑐫𑐵 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐥𑐬𑐶𑐎𑑂𑐲𑐞 𑐥𑑁 𑐧𑑂𑐰𑐣𑐾𑐟: कार्बन 𑐟𑐶𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑄𑑋
Theoretically predicted phase diagram of carbon, from 1989 and updated with newer work[]
Comet C/2014 Q2 (Lovejoy)
6 बोरोनकार्बोननाइट्रोजन
-

C

Si
साधारण
नां, सिम्बोल, ल्याखं कार्बोन, C, 6
रसायनिक सिरिजअधातु
ग्रुप, पिरियड, ब्लक 14, 2, p
रुपहाकुगु (ग्राफाइट)
रंगहीन (हेरा)
एटमिक मात्रा12.0107(८) ग्राम/मोल
एलेक्ट्रोनिक कन्फिगुरेसन1s2 2s2 2p2
एलेक्ट्रोन प्रति शेल2, 4
भौतिक गुण
फेजठोस
घनत्व (रू.ता.नापं)(ग्राफाइट) 2.267 जी·सि एम
घनत्व (रू.ता.नापं)(हेरा) 3.513 जी·सि एम
नाइगु फुति? ट्रिपल पोइन्ट, ca. 10 MPa
and (43004700) के
(40274427 °से,
72808000 °)
दासिवैगु फुति? subl. ca. 4000 के
(3727 °से, 6740 °)
फ्युजियनयागु ताप(graphite) ? 100 के जे·मोल
फ्युजियनयागु ताप(diamond) ? 120 के जे·मोल
वाष्पिकरणयागु ताप? 355.8 के जे·मोल
ताप क्षमता(२५ °से) (graphite)
8.517 जे·मोल·के
ताप क्षमता(२५ °से) (diamond)
6.115 जे·मोल·के
वाष्प चाप (graphite)
पि/पिए१०१००१ के१० के१०० के
टि/के य् 28393048328935723908
एटमिक गुण
कृस्टल स्ट्रक्चरhexagonal
अक्सिडेसन स्टेट4, 2
(mildly acidic oxide)
एलेक्ट्रोनग्राभिटी2.55 (पौलिंग स्केल)
आयोनाइजेसन उर्जा
(अप्व)
1st: 1086.5 कि.जु.·मोल
2nd: 2352.6 कि.जु.·मोल
3rd: 4620.5 कि.जु.·मोल
एटमिक ब्यास70 पि एम
एटमिक ब्यास (हिसाबी)67 पि एम
कोभ्यालेन्ट ब्यास77 पि एम
भ्यान डर वाल ब्यास170 पि एम
मेमेगु
चुम्बकिय गुणdiamagnetic
ताप संचालन(३०० के) (graphite)
(119165) वा·मि·के
ताप संचालन(३०० के) (diamond)
(9002320) वा·मि·के
थर्मल डिफ्युजिबिलिटी(३०० के) (diamond)
(5031300) मि.मि.²/से
मोहयागु हार्डनेस(graphite) 1-2
मोहयागु हार्डनेस(diamond) 10.0
सि ए एस् रेजिस्ट्री ल्या7440-44-0
ल्येयातगु आइसोटोप
मू लेख :कार्बन
आइ. प्रा. % हाफलाइफ ध्व.मो. ध्व.उ. (एम् इ भी) ध्व. लि.
12C 98.9% C एलेमेन्ट 6 न्युट्रोन नाप स्टेबल जु
13C 1.1% C एलेमेन्ट 7 न्युट्रोन नाप स्टेबल जु
14C ट्रेस ५७३० y beta- 0.156 14N
स्रोत
किपा:Element 6.webm
कार्बन परमाणु

कार्बोन वा कार्बन एटमिक ल्याखँ ६ दूगु व रसायनिक चिं C दूगु छगू रासायनिक तत्व ख। पिरियोडिक टेबलय् समूह १४या छगू सदस्य जूगुलिं थ्व तत्त्व अधातु व टेट्राभ्यालेन्ट जुइ अतः, थुकिया प्यंगु इलेक्ट्रोन कोभ्यालेन्ट रासायनिक बण्ड देकेया निंतिं उपलब्ध जुइ। कार्बोनया ३गु प्राकृतिक आइसोटोप खने दु। थुकिलि १२ C व १३ C स्थिर (stable) जुइ धाःसा १४ C रेडियोएक्टिभ जुइ व हाफ लाइफ करिब ५७३०या गतिइ ध्वगिनावनि (decay)। कार्बोन मनुतेसम् प्राचीनकाल निसें स्युगु म्हो तत्त्वय् छगू ख। कार्बोन धाःगु नां लातिन भाषाया कार्बो धाःगु खँग्वलं वःगु ख। लातिन भाषाय् कार्बोया अर्थ ह्येंग्वा ख। लातिन भाषानाप स्वापू तैगु रोमान्स व स्लाभिक परिवारया भाषाय् कार्बोन धाःगु खँग्वः तत्त्व व ह्येंग्वा निगु हे या निंतिं छ्येलि।

कार्बनया यक्व कथंया एलोट्रपत दु। थुकिलि दक्ले नांजाःगु एलोट्रपय् ग्राफाइट (सीसा), हेरा व आकारहीन(एमर्फस) कार्बन ख। कार्बनया भौतिक गुण एलोट्रोपिक फर्म कथं पायेगु या। फार्म के साथ बदलती हैं. दसु, हेरा अत्यधिक पारदर्शी जुइ, गनकि ग्रेफाइट अपारदर्शी जुइ व हाकुइसे च्वनि। ग्रेफाइट भोंतय् ध्व सालेछिंक नाइसे च्वनि धाःसा हेरा दक्ले छाःगु व कडा वस्तुइ छगू ख। ग्रेफाइट छगू बांलाःगु विद्युत कंडक्टर खः धाःसा हेराया विद्युत कम्डक्टिभिटी म्हो जक्क दु। सामान्य अवस्थाय् हेरा, सकल ज्ञात वस्तुइ सर्वोच्च तापीय चालकता (कन्डक्टिभिटी) दूगु वस्तु ख। कार्बनया सकल एलोट्रोपत सामान्य अवस्थाय् ठोस अवस्थाय् दयाच्वनिगु जुसां ग्रेफाइट धाःसा दक्ले थर्मोडाइनामिकल्ली स्थिर जु।

स्वयादिसँ

[सम्पादन]
  1. (Nov 8, 2009) "Melting temperature of diamond at ultrahigh pressure". Nature Physics 6 (1): 40–43. DOI:10.1038/nphys1438.