हिन्दी संकिपा
[[Image:Phalke.jpg|thumb|upright|alt=Dadasaheb Phalke, examining a strip of film|Dadasaheb Phalke is considered the father of Indian cinema, including Hindi cinema.[१]<ref>{{cite news|first=Sachin|last=Sharma|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/vadodara/Godhra-forgets-its-days-spent-with-Dadasaheb-Phalke/articleshow/14444404.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20130419032237/https://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-28/vadodara/32456429_1_godhra-dadasaheb-phalke-father-of-indian-cinema |url-status=live |archive-date=19 April 2013 |title=Godhra forgets its days spent with Dadasaheb Phalke |date=28 June 2012 |work=The Times of India
[[Image:Achhut Kanya.jpg|thumb|alt=A man and woman smile at each other in an old film|Melodrama and romance are common ingredients in Bollywood films, such as Achhut Kanya
हिन्दी सिनेमा वा बलिवुड , हिन्दी भाषा संकिपायागु उद्योग खः। बलिवुड नां अंग्रेजी संकिपा उद्योग हलिवुड नं वगु खः। हिन्दी संकिपा उद्योग मुख्यतः मुम्बई शहरय् दु। थ्व संकिपात हिन्दुस्तान, पाकिस्तान, व हलिमयागु यक्व देय् ये मनुतेसं येकुगु दु। फुक्कं थें संकिपाय् संगीतमय म्ये दै। थ्व संकिपाय् हिन्दीयागु "हिन्दुस्तानी" शैलीयागु चलन दु। हिन्दी व उर्दू नापं अवधी, मुम्बइया हिन्दी, भोजपुरी, राजस्थानी थें न्यागु भाषिका नं संवाद व म्येय् छ्यलातगु खने दु। थ्व उद्योगय् मतिना, देय् भक्ति, परिवार, अपराध, भय, इत्यादि मू विषय जुइ। अप्व म्येत उर्दू शायरीय् आधारित जुइ।
इतिहास
[सम्पादन]थ्व उद्योगय् दकले न्हापायागु संकिपा ई सं १९१३य् दादासाहेब फालके नं देकादिगु राजा हरिशचंद्र खः। सिक्क याकनं हे भारतय् संकिपात लोकंह्वात व ई सं १९३० तक्क थ्यंमथ्यं २०० संकिपा प्रतिदं देकिगु जुल। दकले न्हापांगु खँल्हाइगु संकिपा अरदेशिर ईरानी नं देका दिगु आलम आरा खः। थ्व संकिपा यक्व लोकप्रिय जुल। याकनं हे सकल संकिपा खँल्हाइगु जुल।
वैगु दंय् भारतय् स्वतंत्रता संग्राम, देय् बायेज्या थेंन्यागु ऐतिहासिक घटना जुइ। व ईले दयावगु हिन्दी संकिपाय् थुकिगु प्रभाव खने दत। ई सं १९५०यागु दशकय् हिन्दी संकिपा श्याम-स्वेत नं रंगीन जुल। संकिपायागु मू विषय मतिना जुल व संगीत संकिपायागु मू अंग जुल। १९६०-१९७०य् संकिपाय् हिंसायागु प्रभाव खनेदत। १९८० व १९९०य् मतिना आधारित संकिपा हानं लोकप्रिय जुल। १९९०-२०००यागु दशकय् देकुगु संकिपातः भारतस्वया पिने यक्व लोकप्रिय जुल। प्रवासी भारतीतेगु अप्वया वंगु ल्याखं नं थुकिगु मू कारण खः। हिन्दी संकिपाय् प्रवासी भारतीयतेगु विषय लोकप्रिय जुया वल।
मू हिट संकिपा
[सम्पादन]महल (1949) , श्री ४२० (1955), मदर इंडिया (1957), मुगल-ए-आजम (1960), गाइड (1965), पाकीजा (1972), बबी (1973), जंजीर (1973), यादों की बारात (1973), दीवार (1975), शोले (1975), मिस्टर इंडिया (1987), कयामत से कयामत तक (1988), मैंने प्यार किया (1989), जो जीता वही सिकन्दर (1991), हम आपके हैं कौन (1994), दिलवाले दुल्हनिया ले जायेंगे (1995), दिल तो पागल है (1997), कुछ कुछ होता है (1998), ताल (1999), कहो ना प्यार है (2000), लगान (2001), दिल चाहता है (2001), कभी ख़ुशी कभी ग़म (2001), देवदास (2002), साथिया (2002), मुन्ना भाई MBBS (2003), कल हो ना हो (2003), धूम (2004), वीर-ज़ारा (2004), स्वदेस (2004), सलाम नमस्ते (2005), रंग दे बसंती (2006) इत्यादि ।
मू कलाकार
[सम्पादन]मू अभिनेता
[सम्पादन]अमिताभ बच्चन - अभिषेक बच्चन - अनिल कपूर - अमरीश पुरी - अमोल पालेकर - आमिर ख़ान - ओम पुरी - दिलीप कुमार - देव आनन्द - नाना पाटेकर राजेश खन्ना - शम्मी कपूर - शशि कपूर - सुनील दत्त - संजय दत्त - संजीव कुमार - सतीश शाह - सलमान ख़ान - शाहरुख खान -
मू अभिनेत्रियाँ
[सम्पादन]मीना कुमारी - नूतन - मधुबाला - माधुरी दीक्षित - श्री देवी - प्रीती जिंटा - रानी मुख़र्जी - काज़ोल - स्मिता पाटिल - ऐश्वर्या राय - हेमा मालिनी - ईशा देओल - बिपाशा बसु - मल्लिका शेरावत - उर्मिला मातोंडकर - प्रियंका चोपडा - करीना कपूर - महिमा चौधरी -
मू निर्देशक
[सम्पादन]मू गायक
[सम्पादन]मू गायिका
[सम्पादन]मू संगीतकार
[सम्पादन]मू गीतकार
[सम्पादन]- राजेन्द्र कृष्ण
- शाहिर लुधियानवी
- शैलेन्द्र
- हसरत जयपुरी
- जांनिसार अख्तर
- कैफी आजमी
- गुलजार
- मजरुह सुल्तानपुरी
- समीर
 |
विकिमिडिया मंका य् थ्व विषय नाप स्वापु दुगु मिडिया दु: Bollywood |
- ↑ (2004) Dadasaheb Phalke, the father of Indian cinema. National Book Trust.