रेल लँ

अलास्काया रेल

A 16th-century mine-cart, an early example of un-powered rail transport, used man power to operate.

A replica of a "Little Eaton Tramway" wagon, 1795; the tracks are plateways.

रेल लँ (Railway) धइगु रेल-गसा जुइगु विशेष प्रकारया लँ खः। थ्व लँय् सिँ, धातु वा सिमेन्टया पाताय् तपेंकः धातुया बाला (rails) तयाः दयेकातःगु जुइ। थ्व धातुया बालायात 'रेल त्राय्क/बाला' (Railway tracks) धाइ। रेलया घःचा थ्व बाला स्वया पिने मवंक थुकिया च्वय् बांलाक जुयेफइ। रेल लँया आविष्कारं औद्योगिक क्रान्ति (Industrial Revolution) या ईलय् यातायात ख्यले तःधंगु हिउपा हःगु खः। थ्व लँय् यक्व झ्यातूगु सामान व यक्व मनुत छकलं छगू थासं मेगु थासय् थ्यङ्के फइ। न्हापांगु आधुनिक रेल लँ १९गु शताब्दीया सुरुवातातय् ब्रिटेनय् दयेकूगु खः। थ्व लँ दयेकेत बालाया क्वे बलास्त (Ballast) धइगु भः तयेगु याइ। थुकिया दथुइ 'स्लिपर' (Sleeper) धइगु सिँ वा सिमेन्टया कसि तयेगु याइ। स्लिपरं निगुलिं धातुया बालायात थःगु थासय् तयेगु ज्या याइ। रेल लँय् जुइगु यात्रा मेगु लँ स्वया अप्वः सुरक्षित व याकनं जुइगु याः। रेल लँयात दयेकेत तःधंगु लगानी व प्रविधि आवश्यकता जुइ। थुकिया लागिं सुरुङ्ग (tunnels) व तां (bridges) दयेकेगु ज्या नं यायेमाः। रेल लँ जुया बिजली वा डिजेलं च्वनिगु इन्जिन दुगु रेल गसा जुइ। हलिमय् दकलय् ताःहाकःगु रेल लँ रुसया 'ट्रान्स-साइबेरियन रेलवे' (Trans-Siberian Railway) खः। आधुनिक ईलय् तःच्वःगु गतिं जुइगु 'बुलेट ट्रेन' (Bullet train) या लागिं अझ विशेष रेल लँ दयेकिगु या। रेल लँ व्यवस्थापनया लागिं सिग्नल सिस्टम् (Signal system) या प्रयोग यायेगु याइ। रेल लँ आर्थिक विकास व यातायात प्रणालीया छगू मू आधार खः। थ्व लँया कारणं व्यापार व पर्यटन ख्यले तःधंगु ग्वाहालि जूगु दु।

स्वयादिसँ

• यातायात
• इन्जिन
• प्रविधि
• गसा
• लँ