तुकं

तुकं धाःगु Brassica व Sinapis जेनेराया थीथी स्वां प्रजाति ख। थुकिया पुयात मसलाया रुपय् व निनाः, लः, भिनेगार वा मेमेगु तितया मस्तर्द धाःगु कन्दिमेन्त नं दयेकी। थुकिया पुयात क्यला तु चिकं नं दयेकी व थुकिया हःयात नसाया कथं नयेगु नं या।

प्रजाति

तुयु तुकं ( Sinapis alba ) उत्तर अफ्रिका, पश्चिम एसिया, व भूमध्यसागरीय युरोपय् जंगली रुपं बुयावइ। ताःहाकःगु मनूतेगु बुँज्यां थ्व स्वांमा हलिमय् फैलेजुल; सियु तुकं ( Brassica juncea ), न्हापा हिमालयया क्वसंया तराईं वःगु ख व व्यावसायिक रुपं नेपाः, भारत, क्यानाडा, बेलायत, डेनमार्क, बंगलादेश व संयुक्त राज्य अमेरिकाय् बुइकिगु या; हाकूगु तुकं ( Brassica nigra ) अर्जेन्टिना, चिली, अमेरिका व छुं युरोपेली देसय् बुइकिगु या। क्यानाडा व नेपाः हलिमया मू तुकं पु (मस्तर्द सिद)या उत्पादक देय् ख, इमिगु दथुइ सन् २०१०य् हलिमया थ्यं-मथ्यं ५७% उत्पादन दु तुयु तुकंयात सामान्यतया युरोपय् (बेलायत व युक्रेनया दथुइ) कभर क्रपया रुपय् पीगु या। थुकिया यक्व प्रकार दु, विशेषकथं, जर्मनी व नेदरल्याण्डय्। थीथी प्रकार स्वां ह्वइगु ई व तुयु नेमातोद कि ( Heterodera schachtii ) विरुद्ध प्रतिरोधय् पाइगु या। बुंज्यामितेसं लिबाक्क स्वां ह्वःगु जातयात ययेकी, गुकिं पुसा पिकाइ मखु। थन्याःगु मा वइगु दँय् झाः जुयावनि। चायात याकनं त्वपुइत व मेमेगु झाःयात क्वतलेत व चायात खुसिबाहां व ल-बाहां पनेत न्हापां ह्वइगु मां अप्व ज्याब्यु। सुगर बिट नापंया पिना-हिलाज्या यायेबिले थ्व माय् दाइगु तुयु कि मदया वनि। प्रतिरोधी तुयुगु तुकं छ्यलिबलय् नेमातोदया ल्या ७०–९०% म्हो याइ। 

तुकं प्रजातिइ छगू युरोपियन कि Phaedon cochleariae दयाच्वनि। इमिगु विशेष आहारया हुनिं इमित साधारन भासं मस्तर्द लिफ बितल धकाः धायेगु याः ।

न्हूगु मालेज्यां डिजेल इन्धन थेंज्याःगु नवीकरणीय ति इन्धन वा बायोडिजेल दयेकेत तुकंया अध्ययन जूगु दु। तुकंया चिकं छ्यला दयेकीगु बायोडिजेलय् बांलाःगु प्रवाह गुण व सिटेन रेटिङ दइ । चिकं तिसेधुंका ल्यं दनिगु नसा नं प्रभावकारी कीटनाशक जूगु खनेदूगु दु ।

किपा

• 
  जंगली तुकं (Brassica campestris)
• 
  म्हासु तुकंया पु।
• 
  हाकु तुकं पु।
• 
  बंगलादेशी तुकं मा।
• 
  बंगलादेशय् तुकं ह्वयकातःगु।

स्वयादिसँ

• स्वांमा
• वाउँचा