ह्याउँ

Bulls, like dogs and many other animals, have dichromacy

Sunsets and sunrises are often red because of an optical effect called Rayleigh scattering

Red hair only occurs in 1–2% of the human population.

ह्यांगु
Spectral coordinates
Wavelength	~620–740 nm
Frequency	~480–400 THz
Common connotations
love, hate, courage, force, heat, energy, happiness, well-being, aggression, anger, seduction, sexuality, eroticism, immorality, socialism, communism, passion, beauty, fire, masculinity, danger, blood, Christmas, war
Color coordinates
Hex triplet	#FF0000
sRGBB    (r, g, b)	(255, 0, 0)
Source	X11
B:Normalized to [0–255] (byte)

ह्यांगु बाय् ह्याउँगु धइगु मनूया मिखां खनेफूगु जःझ्वःया दुनेया छगू मू रंग (primary color) खः। थ्व रंगया वेबलेन्थ (wavelength) खनेदइगु जः (visible light) या स्पेक्ट्रमय् खनेगु बालाया दकले तःधंगु भागय् खनि। थ्व ६२० निसें ७५० नेनोमिटर (nm) तक्क दइ। थुकिया वेबलेन्थ अप्वः दुगु जुयाः थुकिया आवृत्ति (frequency) धाःसा मेमेगु रंग स्वया म्हो जुइ। थ्व रंग विद्युतचुंबकीय स्पेक्ट्रमय् इन्फ्रारेड (infrared) विकिरणया नापं ला। प्रकृतिस ह्याउँगु रंग थीथी स्रोतय् खनेदै, गुकिइ हि , स्याऊ, ग्वलभेरा व थीथी स्वाँत मू खः। मनूया म्हय् दइगु हियात थुकिया दुने दइगु हिमोग्लोबिन (hemoglobin) Iron या कारणं ह्याउँगु रंग बी। मानव इतिहास व संस्कृतिस ह्याउँगु रंगया तःधंगु महत्त्व व विशेष अर्थ दु। नेवाः संस्कृति व तजिलजिइ थ्व रंगयात भिंगु, भाग्‍य, उत्साह व धार्मिक शक्ति कथं कायेगु या। परम्परागत जात्रा व नखः-चखःय् ह्याउँगु अबिर, सिन्ह, वसःया व्यापक छ्यलाबुइ जुइ। थ्व नापं विज्ञान व मनोविज्ञानय् ह्याउँगु रंगयात खतराया चिं व सावधान जुयेगु चिं कथं कायेगु या। थुकिया तच्वःगु खनेदैगु क्षमता (visibility) कारणं ट्राफिक सिग्नल व इमर्जेन्सी चिह्नय् ह्याउँगु रंग छ्येलि। कला, चित्रकला व डिजाइनया क्षेत्रय् थ्व रंगं भावना, मतिना व शक्ति क्यनेगु ज्या याइ। भौतिकशास्त्रय् जःया स्पेक्ट्रमया अध्ययन याइबिलय् ह्याउँगु रंगया अपवर्तन (refraction) दकले म्हो जुइ। सूर्य अस्त जुइगु व दनिगु ईलय् वायुमण्डलय् जः फैलावट (dispersion) जुयाः आकाशय् ह्याउँगु लू खनेदै। थ्व रंग मू स्वंगु रंग (RGB color model) या छगू मू आधारभूत रंग नं खः।

स्वयादिसँ

• रंग
• भिजिबल स्पेक्ट्रम
• जः