लायेलामा

Double rainbow and supernumerary rainbows on the inside of the primary arc. The shadow of the photographer's head at the bottom of the photograph marks the centre of the rainbow circle (the antisolar point

A colourful rainbow and ring-billed gull

लायेलामा (Layelama) वा कपं धइगु वायुमण्डलय् लःया ग्वः (water droplets) पाखें जःया लिजःज्या (reflection), अपवर्तन (refraction) व ह्वलाज्या (dispersion) जुयाः सर्गतय् खनेदइगु छगू जः व मौसम नाप स्वापू दूगु झकाः (optical phenomenon) खः। थ्व झका विशेष यानाः वा वयाः चिग्वःगु लःया ग्वः वायुमण्डलय् दइबिलय् व सूर्द्यःया जः थुकिया दुने वनेबिलय् खनेदै। सूर्द्यःया जः लःया ग्वः दुने दुहांवने बिलय् थुकिया गति म्हो जुयाः थ्व थीथी रंगय् बाया वनि। थुकिया लिच्वः कथं सर्गतय् छगू समानान्तर बा-चाकः वा बेक्वगू बहुरंगी बाला खनेदै। मनूया मिखां सामान्यतया थुकियात छगू बेक्वःगु बाला वा तीमा आकार (arc) या रुपय् खनेफु। थुकिया मू रंगतय् भायोलेट, इन्डिगो, ब्लु, ग्रीन, येलो, ओरेन्ज व रेड (VIBGYOR) ला। थुकिया पिनेया सिथय् जाःगु वेबलेन्थ (wavelength) दुगु ह्याउँगु (red) रंग दइ। थुकिया दुनेया सिथय् म्हो तरंगधैर्य दुगु बैजनी (violet) रंग दइ। प्राथमिक लायेलामा स्वया अप्वः स्पष्ट व पाःगु दुनेया भागय् निक्वःगु लायेलामा (secondary rainbow) नं खनेदयेफु। थज्याःगु अवस्थाय् रंगतया झ्वः अःखः जुयाः खनेदै। प्रकृतिस खनेदइगु थ्व छगू तस्कं बांलाःगु लू खः। लोकसाहित्य व संस्कृतिइ लायेलामायात अद्भूत व शुभ चिंया रुपय् काय्‌गु या। नेपालभाषा व नेवाः तजिलजिइ थुकियात प्राकृतिक सौन्दर्यया प्रतीक कथं कायेगु या। थुकिया नापं, भौतिकशास्त्रय् लायेलामाया अध्ययनं जःया तरंग स्वभाव व अपवर्तन सिद्धान्त थुइकेत ग्वाहालि याइ।

स्वयादिसँ

• जः
• भिजिबल स्पेक्ट्रम
• मौसम