भीमसेन

भीमसेन वेदकथं मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

शास्त्रय् दसु

ऋग्वेदः सूक्तं १०.७३ उग्रसेनोपरि टिप्पणी यथा उग्रशब्दस्य टिप्पण्यां उल्लेखमस्ति, दीक्षाग्रहणं उग्रस्थित्यां, क्षत्रियस्य स्थित्यां सम्पन्नं भवति। दीक्षाप्राप्त्यनन्तरं श्रद्धासम्पादनं अपेक्षितं भवति। उग्रावस्थाग्रहणात्पूर्वं शवावस्थायाः प्राप्तिः अपेक्षितं अस्ति, अयं प्रतीयते। शतपथब्राह्मणे(१३.५.४.३ ) अश्वमेधस्य संदर्भे भीमसेन, उग्रसेन एवं श्रुतसेनसंज्ञकानां अश्वमेधकर्तृणां उल्लेखमस्ति। ऋग्वेदे १.११.२ उल्लेखमस्ति - मा भेम शवसस्पते। भीमावस्थायां शवस्य स्थित्याः प्राप्तिः अपेक्षितं भवति। अन्यशब्देषु, इन्द्रियाणां संवर्तनम्। भीमावस्था आकाशमहाभूतान्तर्गता अस्ति, उग्रा वायुमहाभूते। अतएव, अयं समाधितः व्युत्थानं प्रतीयते। १०.७३.७ नमुचि उपरि टिप्पणी

मत्स्यपुराणम् — अध्यायः ६९ प्रवृत्तासु पुराणासु ध्रर्म्मसम्बन्धिनीषु च।।६९.११।। कथान्ते भीमसेनेन परिपृष्टः प्रतापवान्। त्वया पृष्टस्य धर्म्मस्य रहस्यस्यास्य भेदकृत्।। ६८.१२।।

महाभारतम्-01-आदिपर्व-003 <poem>सौतिरुवाच। जनमेजयः पारिक्षितः सह भ्रातृभिः कुरुक्षेत्रे दीर्घसत्रमुपास्ते। तस्य भ्रातरस्त्रयः श्रुतसेन उग्रसेनो भीमसेन इति। तेषु तत्सत्रमुपासीनेष्वभ्यागच्छत्सारमेयः।। 1-3-1

महाभारतम्-01-आदिपर्व-134

भीमसेनः पञ्चदशो बीभत्सुर्वै चतुर्दशः।
त्रयोदशाब्दौ च यमौ जग्मतुर्नागसाह्वयम्।। 1-134-3a
1-134-3b