पूरु
शास्त्रय् दसु
[सम्पादन]ऋग्वेद-पदपाठः — मण्डलम्-४[१] -ऋ.वे. ३:७/११- (ऋ.वे. ४,३८) उतो इति | हि | वाम् | दात्रा | सन्ति | पूर्वा | या | पूरु-भ्यः | त्रसदस्युः | नि-तोशे | क्षेत्र-साम् | दादथुः | उर्वरासाम् | घनम् | दस्यु-भ्यः | अभि-भूतिम् | उग्रम् // ऋ.वे. ४,३८.१ // उत | वाजिनम् | पुरुनिः-सिध्वानम् | दधि-क्राम् | ॐ इति | ददथुः | विश्व-कृष्तिम् | ऋजिप्यम् | श्येनम् | प्रुषित-प्सुम् | आशुम् | चर्कृत्यम् | अर्यः | नृ-पतिम् | न | शूरम् // ऋ.वे. ४,३८.२ // यम् | सीम् | अनु | प्रवताइव | द्रवन्तम् | विश्वः | पूरुः | मदति | हर्षमाणः | पट्-भिः | गृध्यन्तम् | मेध-युम् | न | शूरम् | रथ-तुरम् | वातम्-इव | ध्रजन्तम् // ऋ.वे. ४,३८.३ //
पैप्पलादसंहिता — काण्डम् ०१[२] ये ऽमावास्यां रात्रिमुदस्थुर्भ्राजमत्त्रिणः। अग्निस्तुरीयो यातुहा स उ नः पातु तेभ्यः।।३।। यदि हंस्यश्वं यदि गां यदि पूरुषम् । सीसेन विध्यामस्त्वा यथा नोसो अवीरहा ।।४।। (ड्रति चतुर्चनामप्रथमकाण्डे द्वितीयोऽनुवाक:)
वाचस्पत्यम् — पुष[३] पूरित त्रि० पूर--क्त । १ पूर्णे २ गुणिते च अमरः । पूरु पु० व० ब० । पॄ--बा० कु । १ मनुष्ये निघण्टुः ऋ० ६३०१
- वैराजस्य मनोः नड्बलायां जाते २ पुत्रभेदे हरिवं० २ अ० ।
- ३ जह्नुपुत्रभेदे भाग० ९।१५।३ । ४ राक्षसभेदे यजु० १२ । ३४
वायुपुराणम् — उत्तरार्धम् — अध्यायः ३१[४]
शर्मिष्ठा मासुरीं चैव तनयां वृषपर्वणः।
यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानिर्व्यजायत ।। ३१.१६ ।।
द्रुह्युञ्चानुञ्च पूरुञ्च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ।
अजीजनन्महावीर्यान् सुतान्देवसुतोपमान् ।। ३१.१७ ।।
रथन्तस्मै ददौ रुद्रः प्रीतः परमभास्वरम्।