नेनोटेक्नोलोजी

नेनोटेक्नोलोजी छगू प्रकारया प्रविधि ख। थुकिलि माइक्रोस्कोपिक लेभलय् प्रोग्रामिङ आदि प्राविधिक ज्या जुइ।

आधारभूत थुइका

न्यानोटेक्नोलोजी धयागु मोलेक्युलर स्केलय् फंक्शनल सिस्टमया विज्ञान व इन्जिनियरिङ्ग खः। थःगु मौलिक अर्थय् न्यानोप्रविधिं पूर्ण, उच्च दक्षताया उत्पादन दयेकेगु क्वंनिसें च्वय् तकया वस्तु निर्माण यायेगु अनुमानित क्षमतायात म्हसीकी/थुइकी।

छगू न्यानोमिटर (nm) छगू मिटरया अरबय् छ ब्वः, वा १० ^−९, ख। थुकियात ल्याखाना स्वयेबिले, विशिष्ट कार्बन–कार्बन बन्दया हाकः, वा छगू मोलेक्युलय् थ्व एतमतेगु दथुइया हाकः, 0.12–0.15 nm दायराय् ला, व डीएनएया व्यास २  एनएमया आसपास जुइ। मेखे, दकलय् चिधंगु कोशिकीय जीवनया रुप, माइकोप्लाज्मा जीनसया ब्याक्टेरिया, २०० एनएमया हाकःया जःखः दुने दु। कन्भेन्सन कथं, अमेरिकन न्याशनल न्यानोटेक्नोलोजी इनिसियतिभं छ्यलातःगु परिभाषा कथं न्यानोटेक्नोलोजीयात 1 to 100 nm स्केल रेन्जया रुपय् काइ। थुकिया क्वय् या सिमा एतमया आकारं क्वःछिइ (हाइड्रोजनया दकलय् चिधंगु एतम, गुकी २५ nm तिया काइनेतिक दायमितर दइ)। च्वय् या सीमा धाःसा आपालं स्वेच्छाचारी जुइ। न्यानोटेक्नोलोजीयात तःधंगु संरचनाय् मखनिगु व छ्येलेछिंगु गुणया प्रविधिया कथं थुइकातःगु दु। थन्याःगु गुणतेसं न्यानोप्रविधियात म्याक्रोस्कोपिक ज्वलंया चिधंगु रुप जक्क जुइगु अवस्था स्वया अलग याइ। थुजाःगु तःधंगु उपकरणतेगु चिधंगु रुप गुकिलि तःधंगु स्तरय् खनेमदइगु गुण मदूगु अवस्थाया प्रविधियात माइक्रोटेक्नोलोजीइ दुथ्याः।

लहिनिगु/दानिगु स्केलयात मेगु सन्दर्भय् तयेगु खःसा छगू न्यानोमिटर व छगू मिटरया तुलनात्मक भिन्नता पृथ्वीया आकारया तुलनाय् छग्वः गुच्चाया आकार थें हे जुइ।

न्यानो प्रविधिइ निगू मू लँपु छ्यली । "बटम-अप" दृष्टिकोणय्, सामग्री व उपकरण मोलेकुलर कुचां दयेकिगु या गुकिलिं मोलेकुलर म्हसीकाया सिद्धान्तं थःत रासायनिक रुपय् मुंकिगु या । "टप-डाउन" दृष्टिकोणय् न्यानो-वस्तुत एतम-स्तरया नियन्त्रण मदयेक तःधंगु वस्तुं दयेकिगु या।

भौतिक विज्ञानया क्षेत्रत गथेकि न्यानोइलेक्ट्रोनिक्स, न्यानोमेकानिक्स, न्यानोफोतोनिक्स व न्यानोआयोनिक्सया विकास जुया न्यानोप्रविधिया वैज्ञानिक आधार दयेकूगु दु।