नल

नल वेदकथं मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

स्वयादिसँ

• हिन्दू धर्म
• हिन्दू पात्र

शास्त्रय् दसु

अर्थशास्त्रम् — अधिकरणम् १० — अध्यायः ४ अकण्टकिन्यबहु-विषमा प्रत्यासारवतीइति पदातीनां अतिशयः ।। १०.४.०७ ।।

द्वि-गुण-प्रत्यासारा कर्दम-उदक-खञ्जन-हीना निह्शर्कराइति वाजिनां अतिशयः   ।। १०.४.०८  ।।

पांसु-कर्दम-उदक-नल-शर-आधानवती श्व-दण्ष्ट्र-हीना महा-वृक्ष-शाखा-घात-वियुक्ताइति हस्तिनां अतिशयः   ।। १०.४.०९  ।।

तोय-आशय-अपाश्रयवती निरुत्खातिनी केदार-हीना व्यावर्तन-समर्थाइति रथानां अतिशयः   ।। १०.४.१०  ।।

उक्ता सर्वेषां भूमिः   ।। १०.४.११  ।।

अर्थशास्त्रम् — अधिकरणम् १४ — अध्यायः २ साधयेत्तैलं एतेन पादावभ्यज्य निर्मलौ । ।। १४.२.२९अ ब ।।

अङ्गार-राशौ विचरेद्यथा कुसुम-संचये   ।। १४.२.२९च्द्  ।।

हंस-क्रौञ्च-मयूराणां अन्येषां वा महा-शकुनीनां उदक-प्लवानां पुच्छेषु बद्धा नल-दीपिका रात्रावुल्का-दर्शनं   ।। १४.२.३०  ।।

वैद्युतं भस्म-अङ्गि-शमनं   ।। १४.२.३१  ।।

स्त्री-पुष्प-पायिता माषा व्रजकुली-मूलं मण्डूक-वसा-मिश्रं चुल्लुयां दीप्तायां अपाचनं   ।। १४.२.३२  ।।

अर्थशास्त्रम् — अधिकरणम् २ — अध्यायः ११ चीनसी रक्त-काली पाण्डु-काली वा ।। ०२.११.९० ।।

सामूली गो-धूम-वर्णा इति ।। ०२.११.९१  ।।

सांतिना नल-तूला वृत्त-पृच्छा चौद्राः   ।। ०२.११.९२  ।।

सातिना कृष्णा   ।। ०२.११.९३  ।।

नल-तूला नल-तूल-वर्णा   ।। ०२.११.९४  ।।

अर्थशास्त्रम् — अधिकरणम् ८ — अध्यायः ३ द्यूते तु जितं एवाक्ष-विदुषा यथा जयत्-सेन-दुर्योधनाभ्याम्" इति ।। ०८.३.४१ ।।

नैत्य्कौटिल्यः   ।। ०८.३.४२  ।।

तयोरप्यन्यतर-पराजयोअस्तिइति नल-युधिष्ठिराभ्यां व्याख्यातं   ।। ०८.३.४३  ।।

तदेव विजित-द्रव्यं आमिषं वैर-अनुबन्धश्च   ।। ०८.३.४४  ।।

सतोअर्थस्य विप्रतिपत्तिरसतश्चार्जनं अप्रतिभुक्त-नाशो मूत्र-पुरीष-धारण-बुभुक्षा-आदिभिश्च व्याधि-लाभ इति द्यूत-दोषाः   ।। ०८.३.४५  ।।