Jump to content

द्विपाद

विकिपिडिया नं
द्विपाद
मू भाय् संस्कृत

द्विपाद छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु छ्येलेज्या येक्व सफूस्तोत्रय् जुगु दु।

खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या

[सम्पादन]

उत्पत्ति व विकास

[सम्पादन]

थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।

छ्येलेज्या

[सम्पादन]

थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।

  • दसु — | अध्यर्द्धपण्यम्, द्विपण्यम्, त्रिपण्यम्, अध्यर्द्धपाद्यम्, द्विपाद्यम्, अध्यर्द्धमाष्यम्, द्विमाष्यम्, त्रिमाष्यम्, अध्यर्द्धशत्यम्, द्विशत्यम्, त्रिशत्यम्। []
  • दसु — | द्विपाद् + इक == द्विपादिक + टाप् == द्विपादिका। []
  • दसु — | द्वौ पादौ यस्य (जिसके दो पैर हों) - इस विग्रह में बहुव्रीहि समास हो द्विपाद रूप बनता है। []
  • दसु — यहाँ पूर्व में संख्यावाचक द्वि शब्द होने के कारण प्रकृत सूत्र के पाद के अकार का लोप हो द्विपाद् रूप बनने पर विभक्ति-कार्य हो द्विपात् रूप सिद्ध होता है। []
  • दसु — पदार्थः—जो (अश्विनोः) विद्वानों की क्रिया में कुशल सज्जनों की उत्तेजना से (सुष्टुतः) सुन्दर प्रशंसित (मधुवाहनः) जल से बहाने योग्य (त्रिचक्रः) जिसमें तीन चक्कर (जीराश्वः) वेगरूप घोड़े और (त्रिबन्धुरः) तीन बन्धन विद्यमान वा (विश्वसौभगः) समस्त सुन्दर ऐश्वर्य भोग जिससे होते वह (अर्वाङ्) नीचले देश अर्थात् जल आदि से चलनेवाला (मघवा) प्रशंसित धनयुक्त (रथः) रथ (नः) हमारे (द्विपदे) द्विपाद मनुष्यादि वा (चतुष्पदे) चौपाद गौ आदि प्राणि के लिये (शम्) सुख का (आ, वक्षत्) आवाहन करावे और हम लोगों को (यातु) प्राप्त हो। []


मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप

[सम्पादन]

मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु

स्वया दिसँ

[सम्पादन]

पिनेयागु स्वापू

[सम्पादन]

संस्कृत खँग्वसफू
(थ्व भाषा नाप स्वापू दुगु चीहाकगु च्वसु खः। थ्व च्वसुय् अप्व तथ्य तनादीत ईनाप दु।)

लिधंसा

[सम्पादन]
  1. विकिस्रोतः – अष्टाध्यायी हिन्दी व्याख्या सहितम्/पञ्चमः अध्यायः
  2. विकिस्रोतः – अष्टाध्यायी हिन्दी व्याख्या सहितम्/पञ्चमः अध्यायः
  3. विकिस्रोतः – अष्टाध्यायी हिन्दी व्याख्या सहितम्/पञ्चमः अध्यायः
  4. विकिस्रोतः – अष्टाध्यायी हिन्दी व्याख्या सहितम्/पञ्चमः अध्यायः
  5. विकिस्रोतः – ऋग्वेदभाष्यम् प्रथममण्डले 151-160 सूक्तानि