झिंनिम्ह ओलम्पियनत
प्राचीन ग्रीक धर्म व पौराणिक बाखनय् झिंनिम्ह ओलम्पियनत ग्रीक देवलोकया मू द्यःत ख। थ्व द्यःतेगु झ्वलय् सामान्यतया जिउस/ज्युस, पोसाइडन, हेरा, डेमिटर , एफ्रोडाइटी, एथेना, आर्टेमिस, अपोलो, एरिज, हेफेस्टस, हर्मिज, व हेस्तिया वा दायोनिससय् छम्ह यात कायेगु या।[२] इमित ओलम्पियन धाइ छाय् धाःसा परम्परा कथं इपिं ओलम्पस च्वापुगुंया च्वकाय् च्वनाच्वंगु दु।
झिंनिम्ह ओलम्पियनतेत त्वःता झिंनिम्ह द्यःया मेमेगु नं यक्व पन्थय् पुचः दु।
ओलम्पियनत
[सम्पादन]ओलम्पियनत द्यःया जाति खः। ग्रीक बाखँ कथं थ्व जातिइ मूल रुपं अमरतेगु स्वंगुगु व प्यंगूगु पुस्तायापिं दु। ओलम्पियनतेत ग्रीक प्यान्थियन(द्यःपुच:)य् मू द्यःया रुपय् पुज्याइ व ओलम्पस पर्वःया च्वकाय् इमिगु निवासया कारणं इमिगु नां ओलम्पियन जूगु ख। इमिसं झि-दँया द्यःतय्गु युद्धय् थःगु सर्वोच्चता प्राप्त याःगु ख। थ्व युद्धय् जिउसं थः दाजुकिजा तःकेहेंपिन्त थःगु नेतृत्त्वय् न्हापाया पुस्ताया अमर शासक टाइटनतेत बुकूगु ख। टाइटनत धाःसा आदिम द्यःत गाइया व युरेनसया मस्त ख। थुपिं फुक्कं द्यःया छगू परिवार ख। थ्व परिवारय् दकलय् महत्वपूर्ण ओलम्पियनत धाःसा टाइटनत क्रोनस व रियाया न्हापांगु पुस्ताया सन्तान: जिउस, पोसाइडन, हेरा, डेमिटर व हेस्टिया ख। थ्व नापं जिउसया मू सन्तानत: एफ्रोडाइटी,[३] एथेना, आर्टेमिस, अपोलो, एरिज, हेफेस्टस, हर्मिज व डायोनाइसस ख। हेडिज धाःसा ग्रीक प्यान्थियनया छम्ह मू द्यः व जिउस व मेपिं न्हापांगु पुस्ताया ओलम्पियनया किजा जुसां वय्कःयागु क्षेत्र पाताललोकय् ओलम्पस स्वया तापाःगुलिं वय्कःयात सामान्यतया ओलम्पियनय् छम्हया रुपय् कायेगु मया।[४] ओलम्पिक द्यःतेत थःनिक (Chthonic) द्यःतेगु विपरीतया रुपय् कायेगु या।[५] थःनिक द्यःत हेडिज व वय्कःया कलाः पर्सेफोन ओलम्पियन द्यः स्वया बलिया विधिं पाः। हेडिज व पर्सेफोनया बलि बोथ्रोस (βόθρος , "गाः") वा मेगारोन (μέγαροkenν "क्वबाःगु क्वथा")य्[६] बि धाःसा ओलम्पियनतेगु बलि तःजागु मन्दप(altar)य् बि।
ओलम्पियन द्यःया शास्त्रीय ल्याः झिंनिगू ख, तर च्वय् न्ह्यथनातःपिं (झिंस्वम्ह) मू ओलम्पियन त्वताः ओलम्पसया मेमेपिं यक्व बासिन्दात नं दु।[७] इमित थुकथं ओलम्पियनया रुपय् कायेफु। हेराक्लिज थःगु दैवीकरण (Apotheosis) धुंका ओलम्पसया बासिन्दा जुल व मेम्ह ओलम्पियन बासिन्दा हेबे (Hebe) नाप इहिपा यात।[८] प्राचीन ग्रीक इतिहासकार डायोडोरस सिकुलस (Diodorus Siculus)या कथं गुलिसिनं हेराक्लिसयात झिंनिम्ह मध्ये छम्हया थाय् बियातःगु दु, तर थुकिया अर्थ मूल झिंनिम्ह मध्ये छम्हयात "पितिना छ्वयेगु" जुइगुलिं थ्व प्रस्ताव अस्वीकार जुल।[९] इलियादय् देवी थेमिस, गुम्ह झिंनिम्ह टाइटनया धलखय् दु, मेमेपिं द्यःतेगु नापं ओलम्पसय् च्वनि धकाः च्वयातःगु दु।[१०] अतः, वय्कः छगू हे इलय् टाइटन व ओलम्पियन जुयादी। हेसियडया कथं स्टिक्स(Styx)या मस्त — जेलस (इर्ष्या), नाइकी(विजय), क्रातोस (शक्ति Strength), व बिया (तिबः Force)तेगु — "जिउसयात त्वःता मेगु छेँ मदु, अले परमेश्वरं इमित यंकीगु बाहेक मेगु छुं नं छेँ मदु, तर इपिं न्ह्याबलें जिउस नापं च्वनी" ("have no house apart from Zeus, nor any dwelling nor path except that wherein God leads them, but they dwell always with Zeus")।[११] ओलम्पियनया रुपय् कायेफुगु मेमेपिं दथुइ होरेपिं( Horae), ग्रेसपिं (Graces) , म्युजपिं (Muses) , एइलेथिया (Eileithyia) , आइरिस (Iris) , डायोन (Dione) व ग्यानिमेड(Ganymede) ला।[१२]
धलः
[सम्पादन]झिंनिम्ह ओलम्पियन द्यःतेगु शास्त्रय् छगू हे धलः दयेकातःगु मदु। झिंनिम्हया धलखय् आपालं दुथ्यानातपिं झिंस्वम्ह ग्रीक द्यः व देवी नापं इमिगु रोमन समकक्षत क्वसंया धलखय् बियातःगु दु।
| ग्रीक (यवन) नां | रोमन नां | किपा | ज्या व गुण |
|---|---|---|---|
| ज्युस | जुपितर |  | द्यःतयेगु जुजु व ओलम्पस पर्वतया शासक; सर्ग व पल्पसाया या द्यः। ताइतन क्रोसन व रियाया दकलय् कान्छाम्ह मचा। ज्युसया चि पल्पसा, इमा, ओक सिमा, राजदन्द (scepter) व scales ख। हेराया brother व भातः, पोसाइदन व हेदिजया brother। |
| हेरा | जुनो |  | द्यःतयेगु लानि, इहिपा व परिवारया देवी। वसपोलया चिं peacock, अनार, राजमुकुट, cuckoo, सिंह, व सा ख। वसपोल क्रोनस व रियाया कान्छीम्ह म्ह्याय् ख।ज्युसया कला व sister ख। बाखँ कथं, इहिपाया देवी जूगुलिं वसपोलं ज्युसया इहिपा पिनेया मतिनामि व इमिगु मचात नाप बदला कायेगु कुतः या। |
| पोसाइदन | नेप्च्युन |  | समुद्र, भुखाः, व tidal waveया द्यः। वय्कःया चिं सल, द्वं, दल्फिन, व त्रिशुल ख। वसपोल क्रोनस व रियाया माइला काय् ख। नेरिद एम्फित्राइदनाप इहिपा जुसां वसपोलया यक्व मेमेपिं मिसा दूगु। |
| दिमितर | सिरिज |  | प्रजनन, बुँज्या, प्रकृति व ऋतुया देवी। वसपोलया चिं poppy, छ्व, torch, व फा ख। क्रोनस व रियाया माइलीम्ह म्ह्याय्। |
| एथेना | मिनर्भा |  | प्रज्ञा (wisdom), हस्तकला, रक्षा, व सामरिक रणनीतिया देवी। वसपोलया चिं owl व ओलिभ सिमा ख, ज्युस् व ओसेनिद मेतिसया म्ह्याय्, वसपोलया जन्म वसपोलया अबुया छ्यं नं पूर्ण रुपय् रण कवज नापं जूगु ख। |
| एपोलो | एपोलो(वा फिबस)[A] | .jpg) | जः, ज्ञान, उसाँय् (ल्वय् लनिगु), महामारी व ख्युं, कला, संगीत, चिनाखँ, भविष्यवाणी, धनुर्विद्या, सूर्द्यः, ल्याम्ह, व सौन्दर्यया द्यः। ज्युस व लेतोया काय्। वसपोलया चिं सूर्द्यः, लीर (lyre), धनुष व वाण, raven, दल्फिन, wolf, हें (swan), व छुं ख। आर्तेमिसया जुम्ल्याहा दाजु। |
| आर्तेमिस | दायना |  | सिकारकला, कौमार्य, मचा बुइकिगु, धनुर्विद्या, तिमिला, व सकल पशुतयेगु देवी। ज्युस व लेतोया म्ह्याय्। वसपोलया चिं तिमिला, हरिण, hound, मिसा भालु, बि (snake), cypress सिमा, व धनुष व वाण ख। |
| एरिज | मार्स |  | हताः, हिंसा, व रक्तश्रावया द्यः। वसपोलया चिं बनेल, बि (serpent), खिचा, vulture, भाला (spear), व धाल (shield) ख। ज्युस व हेराया काय् व एफ्रोदायत स्वया मेपिं सुं नं द्यतयेत मयम्ह द्यः। वसपोलया लातिन नां मार्स खँग्वलं लातिन व अंग्रेजी खँग्वः "मार्शियल" (martial) सामरिक खँग्वः छूगु ख। |
| एफ्रोदाइत | भिनस |  | मतिना, सौन्दर्य, व अभिलाषाया देवी। वसपोलया चिं बखुं (dove), झंगः (bird), स्याउ, हा, हें/राजहंस(swan), हेना (myrtle), व गुलाफ ख। ज्युस व ओसेनिद दायन (Oceanid Dione)या म्ह्याय् वा समुद्रय् युरानसया वीर्य लाना बूगु बाखँ दूगु थ्व देवीया भातः हिफिस्तस जुसां वसपोलया यक्व मिजं, विशेषकथं एरिजनाप व्यभिचारी स्वापू दु। |
| हिफिस्तस | भल्कन |  | द्यःतयेगु मू कालिगढ, मि व forgeया द्यः। वसपोलया चिं मि, anvil, पा (axe), गरा (donkey), मुगः (hammer), tongs, व quail ख। हेरा व ज्युस वा हेरा जक्कया काय्। एफ्रोदाइत नाप इहिपा जूगु व मेमेपिं मिसा मदूगु द्यः। वसपोलया लातिन नां भल्कनं अंग्रेजी खँग्वः "भोल्क्यानो" (volcano) वःगु ख। |
| हर्मिज | मर्करी |  | द्यःतयेगु संवाहक/दूत, बनेज्या, खुँ, व कासाया द्यः। वसपोलया चिं क्यदुसियस "caduceus" (staff entwined with two snakes, winged sandals and cap, stork, and tortoise) ख। ज्युस व माइया नांया निम्फया काय्। दायोनाइसस धुंका दकलय् कान्छाम्ह ओलम्पियन। |
| हेस्तिया | भेस्ता |  | भुतु (hearth) व छेँज्या व परिवार (order of domesticity and the family)या देवी; न्हापांगु ओलम्पियन पुस्ताय् बुम्ह वसपोलं थःगु ओलम्पियन थाय् ओलम्पियसय् शान्ति तयातयेत दाइनोससया निंतिं त्वतादिल। वसपोल ओलम्पसया दकलय् दानी व सज्जन देवी ख। क्रोनस व रियाया न्हापाम्ह मचा। दकलय् थकालीम्ह ओलम्पियन। |
| दायोनाइसस | दायोनाइसस |  | अय्ला, उत्सव, व परमानन्दया द्यः। दबूकलाया दुगुद्यः। वसपोलया चिं अंगुरमा (grapevine), ivy, cup, tiger, panther, leopard, दल्फिन, goat व pinecone ख। ज्युस थिव्सया मिसा सिमेली (Semele)या मचा। क्रितया राजकुमारी एरियाद्नी (Ariadne) नाप इहिपा जूगु। दकलय् कान्छाम्ह ओलम्पियन व मनु मां दूम्ह छम्ह जक्क ओलम्पियन। |
- Notes
- ^ Romans also associated Phoebus with Helios and the sun itself,[१३][१४] however, they also used the Greek name: Apollo.[१५]
- ^ According to an alternate version of her birth, Aphrodite was born of Uranus, Zeus' grandfather, after Cronus threw his castrated genitals into the sea. This supports the etymology of her name, "foam-born". As such, Aphrodite would belong to the same generation as Cronus, Zeus' father, and would technically be Zeus' aunt. See the birth of Aphrodite
स्वयादिसँ
[सम्पादन]लिधंसा
[सम्पादन]- ↑ Walters Art Museum, accession number 23.40.
- ↑ Hansen, p. 250; Burkert, pp. 125 ff.; Dowden, p. 43; Chadwick, p. 85; Müller, pp. 419 ff.; Pache, pp. 308 ff.; Thomas, p. 12; Shapiro, p. 362; Long, pp. 140–141; Morford, p. 113; Hard, p. 80.
- ↑ According to Homer, Aphrodite was the daughter of Zeus (Iliad 3.374, 20.105; Odyssey 8.308, 320) and Dione (Iliad 5.370–71), see Gantz, pp. 99–100. However, According to Hesiod, Theogony 183–200, Aphrodite was born from Uranus' severed genitals, see Gantz, pp. 99–100.
- ↑ Hansen, p. 250; Morford, p. 113; Hard p. 80.
- ↑ Chadwick, p. 85.
- ↑ Dillon, p. 114.
- ↑ Ogden, pp. 2–3; Dowden, p. 43; Hansen, p. 250; Burkert, p. 125.
- ↑ Herodotus, 2.43–44.
- ↑ Diodorus Siculus, 4.39.4.
- ↑ Homer, Iliad 15.88
- ↑ Hesiod, Theogony 386–388.
- ↑ Just who might be called an Olympian is not entirely clear. For example, Dowden, p. 43, describes Heracles, Hebe, the Muses, and the Graces as Olympians, and on p. 45, lists Iris, Dione, and Eileithyia among the Homeric Olympians, while Hansen, p. 250, describes Heracles, Hebe, the Horae, and Ganymede as notable residents of Olympus, but says they "are not ordinarily classified as Olympians".
- ↑ North John A., Beard Mary, Price Simon R.F. "The Religions of Imperial Rome". Classical Mythology in English Literature: A Critical Anthology. (Cambridge University Press, 1998), p.259. ISBN 0-521-31682-0.
- ↑ Hacklin, Joseph. "The Mythology of Persia". Asiatic Mythology (Asian Educational Services, 1994), p.38. ISBN 81-206-0920-4.
- ↑ See, for example, Ovid's Met. I 441, 473, II 454, 543, 598, 612, 641, XII 585, XVIII 174, 715, 631, and others.