जीमूत

जीमूत वेदकथं मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

शास्त्रय् दसु

अर्थशास्त्रम् — अधिकरणम् २ — अध्यायः ११ सौगन्धिकः पद्म-रागोअनवद्य-रागः पारिजात-पुष्पको बाल-सूर्यकः ।। ०२.११.२९ ।।

वैडूर्यं उत्पल-वर्णः शिरीष-पुष्पक उदक-वर्णो वंश-रागः शुक-पत्त्र-वर्णः पुष्य-रागो गो-मूत्रको गो-मेदकः   ।। ०२.११.३०  ।।

इन्द्र-नीलो नील-अवलीयः कलाय-पुष्पको महा-नीलो जम्ब्व्-आभो जीमूत-प्रभो नन्दकः स्रवन्-मध्यः   ।। ०२.११.३१  ।।

शुद्ध-स्फटिको मूलाट-वर्णः शीत-वृष्टिः सूर्य-कान्तश्च  इति मणयः   ।। ०२.११.३२  ।।

षड्-अश्रश्चतुर्-अश्रो वृत्तो वा तीव्र-रागः संस्थानवानछः स्निग्धो गुरुरर्चिष्मानन्तर्-गत-प्रभः प्रभा-अनुलेपी चैति मणि-गुणाः   ।। ०२.११.३३  ।।

क्रियापादः — अध्यायः १७ कृतांजलिपुटं सौम्यं निषादाधिपतिं गुहम्। नील (44) नीरद सङ्काशं राममानार्धमुन्नतम्।। 17.102 ।। (44.जीमूत.) स्वातन्त्य्रं पारतन्त्य्रं च रघवस्योभयं भवेत्। दिव्ये भागेऽथवा ब्राह्मे गर्भगेहे स्थितो यदि।। 17.103 ।।

पद्मपुराणम् — खण्डः १ (सृष्टिखण्डम्) — अध्यायः ४५ ऊर्द्ध्वगो भीमवेगश्च सर्व एतेभिकंपिताः१८३। गदी शूली करालश्च हिरण्यकशिपुस्तथा। जीमूतघननिर्घोषो जीमूत इव वेगवान्१८४। देवारिर्दितिजो दृप्तो नृसिंहं समुपाद्रवत्। स तु तेन ततस्तीक्ष्णैर्मृगेंद्रेण महानखैः१८५।

ब्रह्मपुराणम् — अध्यायः १५ आवन्तस्च दशार्हश्च बली विषहरश्च सः॥ १५.२३ ॥ दशार्हस्य सुतो व्योमा व्योम्नो जीमूत उच्यते। जीमूतपुत्रो विकृतिस्तस्य भीमरथः स्मृतः॥ १५.२४ ॥