Jump to content

चिकंसि

विकिपिडिया नं
नेपाललिपि परिक्षण: 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑁𑐫𑐵 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐥𑐬𑐶𑐎𑑂𑐲𑐞 𑐥𑑁 𑐧𑑂𑐰𑐣𑐾𑐟: चिकंसि 𑐟𑐶𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑄𑑋
Pierre Sonnerat
Whole and opened fruit with seed
?चिकंसि

वैज्ञानिक वर्गिकरण
किंगडम: Plantae
(unranked) Eudicots
(unranked) Rosids
अर्डर: Sapindales
परिवार: Sapindaceae
सबपरिवार: Sapindoideae
जेनस: Litchi
Sonn.
प्रजाति: L. chinensis
बाइनोमियल नां
Litchi chinensis
Sonn.[]

चिकंसि वा चिचा कँसि वा लुचि छता चाकुगु सि दैगु सिमा व थ्व सिमाय् बुइगु सिया नां ख। थ्व माया वैज्ञानिक नां Litchi chinensis ख। थ्व मा Litchi जेनसया छता जक्क प्रजाति ख। थ्व मा वैज्ञानिक वर्गीकरणय् हथं परिवारया दुने ला।

प्रजाति

[सम्पादन]
पियरे सोनेरेटया किपाभोयेज अक्स इन्डेस् ओरिएन्टेल्स एट ला चाइन (१७८२) स दूगु लिचिया किपा।

लिची चिनेन्सिस सोपबेरी परिवार वा सापिन्दासीइया लिची वंशया छगू जक दुजः ख। []

चिकंसिया वर्णन व नां फ्रान्सेली प्रकृतिविद् पियरे सोनेरेटं थःगु विवरणय् " भोयज अक्स इन्डेस् ओरिएन्टेल्स एट ला चाइन, फैट डेपुइस १७७४ जुस्कु'अ १७८१ " (अनुवाद: "पूर्व भारत व चीनय् १७७४ व १७८१ दथुया यात्रा" स १७८२स प्रकाशित जुल। चिकंसिया स्वंगु उपप्रजाति दु, गुकियात स्वांया व्यवस्था, कचाया ब्या, सिसा, व स्वांकुचा स्तेमेनया ल्याया आधारय् थथे बायातःगु दु

  • लिचि चिनेन्सिस सबस्प. चिनेन्सिस छगू जक ब्यावसायिक लिची खः। थ्व दक्षिणी चीन, उत्तरी भियतनामकम्बोडियाय् जंगली रुपं बुयावइ। थुकी सालुगु कचा दु व स्वांयाके अप्वः धया थें खुगू स्तेमेन दइ। सिसा पिचुसे च्वनि बाय् 2 millimetres (0.079 in) तक ग्वलाना पिहां वइ।
  • लिचि चिनेन्सिस सबस्प. फिलिपिन्सिस (राडल्क.) लीन्ह. थ्व फिलिपिन्सया जंगलय् साधारण रुपय् खनेदु। थुकियात म्ह्व हे जक बुंइ मीत बुइकेगु जुइ। सिसाबुसा बुइधुंका मिखा थें खनेदइगुलिं स्थानिय रुपं अलुपाग, माता-माता, वा मातामाता धाइ, थुकिया कचा चिब्या जुइ, ६ निसें ७ पु स्तेमेन दइ, व ताःहाकःगु खेँ-ज्वगु सिसाबुसा 3 millimetres (0.12 in) तकया कं दूगु ग्वःया कथं दइ। ।
  • लिचि चिनेन्सिस सबस्प. जेभेन्सिस । थ्व बुँइ जक सयेकीगु प्रजाति ख व जंगलय् खनेमदु। मलेसियाइन्डोनेसियाय् थ्व उपप्रजाति दइ। थुकी तब्याःगु कचा दु, स्वांय् न्हे निसें झिंछपु स्तेमेन पुचलय् दु, 1 millimetre (0.039 in) तकया ग्वःलाःगु पेचूगु सिसाबुसा दु।

चिकंसिया ब्वः

[सम्पादन]

चिकंसिया ब्व (Anatomy of Lychee)

                 (1) दं (Stem)
                    |
               ___._|._.__
             .'           '.
           /                 \
          /     _________     \  <--- (2) ख्वाकःगु ख्वला 
         |    /           \    |      (Bumpy Skin / Pericarp)
         |   |    (4) पु   |   |
         |   |   (Seed)    |   | <--- (3) तुयुगु ला (Aril/Flesh)
         |    \___________/    |      (रसं जाःगु चाकुगु ब्व)
          \                   /
           \                 /
            '.             .'
              '-._______.-'
लेबल (Labels):
१. दं (Stem): सिमाय् स्वानाच्वनीगु ब्व।
२. ख्वाकःगु ख्वला (Bumpy Skin / Pericarp): चिकंसिया पिनेया ह्याउँगु, भचा ख्वाकः-ख्वाकः च्वनीगु ख्वला।
३. तुयुगु ला (Aril / Flesh): ख्वलाया दुने दइगु, झीसं नइगु तुयुगु, व रसं जाःगु चाकुगु ब्व।
४. पु (Seed): 'ला' या दुने सुरक्षित जुयाः च्वनीगु भुयुगु रङ्गया पिचूगुगु मू पु।

लिधंसा

[सम्पादन]
  1. Litchi chinensis Sonn. Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture (1995-10-17). 2010-01-19 कथं।
  2. (1987) Lychee. In: Fruits of Warm Climates. West Lafayette, Indiana, USA: Center for New Crops and Plant Products, Purdue University, Department of Horticulture and Landscape Architecture, 249–259.