गुस्ताभ माल्हर

गुस्ताभ माल्हर(Gustav Mahler) (सन् ७ जुलाई १८६० – १८ मे १९११) अस्ट्रियाया छम्ह रोमान्टिक कालखण्डया संगीतकार (composer) व कन्डक्टर (conductor) खः। वय्कः थःगु ईया दकलय् न्ह्यलुवापिं कन्डक्टरत मध्ये छम्ह खः। वय्कःयात २०गू शताब्दीया प्रारम्भिक ईया दकलय् महत्त्वपूर्ण संगीतकारय् छम्हया कथं नां कयातःगु दु।

जीवन व करियर

माल्हरया जन्म बोहेमियाय् (आःया चेक गणतन्त्र) छगू यहुदी परिवारय् जूगु खः। वय्कलं छम्ह बांलाम्ह पियानोवादकया कथं न्ह्यथनाः, लिपा भियना विश्वविद्यालय (University of Vienna)य् ब्वनादिल। कन्डक्टरया रुपय् माल्हरं थःगु करियरया अप्वः ई ओपेरा कन्डक्टरया रुपय् ज्या यानादिल। वय्कलं भियना राज्य ओपेरा (Vienna State Opera)य् सन् १८९७ निसें १९०७ तक मू निर्देशकया पदय् ज्या यानादिल। थ्व ईलय् वय्कलं थःगु ज्याय् तसकं पूर्णता व अनुशासन लागू यानाः नां कयादिल। सन् १९०७स, वय्कलं युरोप त्वताः संयुक्त राज्य अमेरिकाय् ज्या यायेत न्ह्यानादिल। अन वय्कलं मेट्रोपोलिटन ओपेरा (Metropolitan Opera) व न्युयोर्क फिलहार्मोनिक (New York Philharmonic) अर्केस्ट्राया कन्डक्टरया कथं ज्या यानादिल।

संगीत रचना

माल्हरं अप्वः धकाः सिम्फोनी व म्येया निंतिं अर्केस्ट्रा संगीत (orchestral works) रचना यानादिल। वय्कःया रचनाय् जीवन, मृत्यु, प्रकृति व आध्यात्मिकताया गहन बिचाःत प्रतिबिम्बित जूगु दइ।

सिम्फोनीत (Symphonies): वय्कलं १०० सिम्फोनी दयेकेगु योजना यानादीगु खः, तर ९गू सिम्फोनी जक पूवंकुगु दु। वय्कःया दकलय् प्रसिद्ध सिम्फोनीत थथे दु:

• सिम्फोनी नं. २, "पुनरुत्थान" (Resurrection)
• सिम्फोनी नं. ८, "सिम्फोनी अफ अ थाउजेन्द"(Symphony of a Thousand), गुकिं तःधंगु कोरस (chorus) छ्यलातःगु दु।
• म्ये: वय्कलं किन्डरटोतेन्लीडर (Kindertotenlieder - म्वानाच्वंपिं मचातय्गु म्ये) व दास लीड भोन डर एर्डे (Das Lied von der Erde - पृथ्वीया म्ये) थेंज्याःगु म्येया चक्रत नं दयेकादिल, गुकिं वय्कःया दार्शनिक भावयात क्यनी।

प्रभाव

माल्हरया संगीत वय्कः मदये धुंका छुं ई तक प्रसिद्ध मजूसां, २०गू शताब्दीया लिपांगु ब्वय् हानं नांजाना वल। वय्कलं आर्नोल्ड शोनबर्ग (Arnold Schoenberg) व दमित्री शोस्ताकोविच (Dmitri Shostakovich) थेंज्याःपिं लिपाया संगीतकारतय्गु निंतिं छगू महत्त्वपूर्ण प्रभावया ज्या यानादिल।