म्ये

American jazz singer and songwriter Billie Holiday

म्ये (Song) धइगु मनूया सः व बाजं थाना हालिगु छगू सांगीतिक रचना खः। थ्व कलाय् मनुया सः व बाजंया सः थीथी सुर व तालय् ल्वाकछ्यायेगु जुइ। हलिमया थीथी थासय् थीथीकथंया म्ये खनेदु। म्ये हालिगु चलनया विकास नं हलिमया थाय्‌ अनुसार भतिचा-अप्व पा। यक्व लहनाय् थ्व तजिलजिया अभिन्न अंग जुयाच्वनेधुंकूगु दु। सः, ताल, राग आदि म्येया थीथी कुचा ख। थुकिं म्येग्वः (Lyrics) व धुन (Melody) यात छथाय् हयाः छगू अर्थपूर्ण व लयात्मक अभिव्यक्ति दयेकी। म्ये छम्ह मनूनं हालिगु (Solo), पुचलय् हालिगु (Choral), वा बाजं नापं वा बाजं मदयेकः (A Cappella) हालिगु जुइफु।

म्येया संरचना (Structure)

पाश्चात्य व आधुनिक म्येया संरचनाय् आपालं क्वय् बियातःगु ब्वः दइ:

1. स्थायी (Chorus/Refrain): म्येया मू भाग गुगु हाकनं हालिगु जुइ। थुकिं म्येया मुख्य भाव वा सन्देश कःघाइ।
2. अन्तरा (Verse): म्येया बाखं वा सन्दर्भ न्ह्यब्वइगु भाग। थुकिया धुन उथें च्वंसां खँग्वः धासा प्रत्येक अन्तराय् पाः।
3. ब्रिज (Bridge): म्येया अन्तिम भागय् वने न्ह्यः लयात्मक हिउपाः हइगु छगू चिधंगु भाग।
4. प्रवेश व अन्त्य (Intro and Outro): म्ये सुरु जुइबलय् व सिधइबलय् थाइगु धुन।

म्येया ताजि

संगीतया विधा कथं म्येया थी-थी स्वरूपत दइ:

• शास्त्रीय म्ये: नियमबद्ध राग व तालय् आधारित (दसु: ध्रुपद, ख्याल)।
• लोक म्ये (Folk Song): जातिय वा क्षेत्रीय पहिचान दूगु, पुस्ता दर पुस्ता हस्तान्तरण जूगु म्ये (दसु: राजमति)।
• भक्ति म्ये: द्यःया स्तुति वा आध्यात्मिक भाव दूगु म्ये (दसु: भजन, चचा म्ये)।
• आधुनिक पप म्ये: व्यापक जनमानस व वाणिज्य सञ्चारया निंतिं दयेकातःगु म्ये।

स्वयादिसँ

• संगीत

सांस्कृतिक व सामाजिक महत्त्व

• अभिव्यक्ति: म्ये मनूया भावना (मतिना, वियोग, विद्रोह, उत्साह) प्वङ्केगु दकलय् सशक्त माध्यम खः।
• इतिहास संरक्षण: यक्व ऐतिहासिक घटना व संस्कृति लोक म्येया माध्यमं सुरक्षित जुयाच्वंगु दइ।
• लय्ता व उद्योग: डिजिटल युगय् म्ये उत्पादन व वितरणं तःधंगु आर्थिक वाणिज्य व रोजगारी सिर्जना याइ।

ब्वनादिसँ

• Middleton, Richard (1990). Studying Popular Music.
• Booth, Mark W. (1981). The Experience of Songs.