गरुड

Relief depicting a portable Garuda pillar, one of the oldest images of Garuda, Bharhut

Garuda is found in Vishnu temples; above: in Belur, Karnataka

Bali

गरुड गरुड, विष्णु भगवानया बाहन, येँ लाय्‌कूलि

गरुड छगु हिन्दू पात्र खः। वसपोल भगवान विष्णुयागु बाहन खः।

स्वयादिसँ

• हिन्दू धर्म
• विष्णु

शास्त्रय् दसु

अग्निपुराणम् — अध्यायः २९५ वियतेर्नाममन्त्रोऽयं तार्क्षः शब्दमयः स्मृतः ।। २९५.३ ।। ॐ ज्वल महामते हृदयाय गरुडविशलशिरसे गरुडशिखायै गरुड विषभञ्जन प्रभेदन प्रभेदन वित्रासय विमर्द्दय विमर्द्दय कवचाय अप्रतिहतशासनं

ऋग्वेदः सूक्तं २.३६ अस्मिन् सूक्ते षड्भ्यः ऋतुभ्यः केवलं प्रथमानां त्रीणामेव उल्लेखमस्ति। एकस्मिन् ऋतौ द्वौ मासौ भवतः। कथनमस्ति यत् एकः मासः कारणं अस्ति, द्वितीयः कार्यं। एवंरूपेण मधुमासेन येषां बीजानां रोपणं माधवमासे भवति, तदनुसारेण क्रिया भवति। ये मासाः क्रियारूपाः सन्ति, तेषु षट्पदीरूपाणां बीजानां अन्वेषणं कर्तुं शक्यन्ते। कथनमस्ति - विष्णुरेकादशी गीता तुलसी विप्र धेनवः॥ असारे दुर्गसंसारे षट्पदी मुक्तिदायिनी। - गरुड २.२.२२-२४। माधवमासे तुलस्याः महत्त्वं पद्मपुराणे ५.९८ कथितमस्ति। कथनमस्ति यत् ये सूर्यस्य रश्मयः सन्ति, ते सूर्यस्य पदाः सन्ति, तेभ्यः सर्वे प्राणिनः पादं लभन्ते। व्यवहारे, या घटना अस्मान् स्थायीरूपेण छादयति, रूपान्तरितं करोति, तत् तस्याः पदमस्ति - साधुजनस्य कोपि उपदेशः पदं भवितुं शक्यते। षट्पदानां सकृदालंभनं संभवं नास्ति। एकैकानां पदानां अवगमनं संभवं अस्ति। प्रवर्ग्य-उपसदइष्टीनां मध्ये अग्नि…

क्रियापादः — अध्यायः १० चतुः पञ्च(5) द्विदण्डो वा सालानामुच्छ्रयं विदुः।। 10.10 ।। (5. त्रिदण्‍डो)

• सालोपरिगरुडादिविधानम्.*

उपरिष्टाच्च सालानां सिंहो गरुड एव वा। कल्पनीयः प्रयत्नेन ध्वजयष्टिस्समन्ततः।। 10.11 ।।

चर्यापादः — अध्यायः १० शेखरेण समं पुच्छं तदर्धं कर्णपुच्चकम् ।। 10.59 ।। निर्णेजितं खलीयुक्तं शोषितं लक्षणान्वितम् । * गरुडमूर्ति लक्षणम्.* आहृत्य मध्ये वस्त्रस्य गरुडं काञ्चनप्रभम् ।। 10.60 ।। नवतालप्रमाणेन द्विभुजं धृतञ्चुकम् ।