ख्यः
Appearance


ख्यः (Plain) धइगु पृथ्वीया सतहय् दूगु तसकल हे चकं व समथर भूभाग खः। जाउलाख्यः, तुदिख्यः/तिनिख्यः, फुसिंख्यः, बुरांख्यः, भुइख्यः, भुरांख्यः, लगंख्यः आदि स्वनिगःया थीथी ख्यःत ख। हलिंया अप्वः थें मनू व आर्थिक गतिविधि थन्यागु हे ख्यः क्षेत्रय् केन्द्रित जुइ।
उत्पत्ति व भौगोलिक प्रक्रिया
[सम्पादन]ख्यःत थी-थी प्राकृतिक प्रक्रिया पाखें दयेकी:
- जलोढ ख्यः (Alluvial Plains): खुसिं गुँ चिलाः हःगु चा व ल्वहँया कुचा (Sediments) तटीय क्षेत्रय् मुंवइबलय् थन्यागु ख्यः दयेकी। थ्व बुँज्याया निंतिं तसकल हे बांलाइ।
- समुद्र तटीय ख्यः (Coastal Plains): समुद्री सतह क्वबानाः वा समुद्रया सतह नापं बँ च्वय् थहां वयाः तट नाप दयेकीगु ख्यः।
- क्षयीकरण ख्यः (Erosional Plains): फय्, लः वा च्वापुगुँ (Glacier)या कारणं क्षय जुया दयावैगु ख्यः।
आर्थिक व सामाजिक महत्त्व
[सम्पादन]- बुँज्या (Agriculture): ख्यःया चा बुँज्याया निंतिं बांलाइगु व दकलय् अप्वः उत्पादकत्व दइगु याः। हलिंया मू 'खाद्य भण्डार' (Food baskets) ख्यः क्षेत्रय् हे लाः।
- यातायात व पूर्वाधार: चकं थाय् जूगुलिं ख्यः क्षेत्रय् लँ, रेलमार्ग, व सहर विकास यायेत मेगु भौगोलिक स्वरूप स्वया अःपु जुइ व दनि।
- मनू च्वनिगु थाय्: जलवायु व लःया उपलब्धतां यानाः हलिंया तःधंगु सभ्यता व महानगरत ख्यः क्षेत्रय् हे विकास जूगु दु।
हलिंया प्रसिद्ध ख्यःत
[सम्पादन]- गंगा-ब्रह्मपुत्र ख्यः: दक्षिण एशियाया तसकं हे चकं व उपजाऊ ख्यः, गुकी नेपाःया तराई नं लाः।
- ग्रेट प्लेन्स (Great Plains): उत्तर अमेरिकाया तसकं हे तःधंगु घाँय्ख्यः (Grasslands)।
- युरोपेली ख्यः: युरोप महाद्वीपया तःधंगु भाग कःघ्यानातःगु समथर भूभाग।
ब्वनादिसँ
[सम्पादन]- Bridges, E. M. (1990). World Geomorphology.
- National Geographic - Landforms: Plains.