क्षेम
स्वया दिसँ
[सम्पादन]शास्त्रय् दसु
[सम्पादन]अग्निपुराणम् — अध्यायः १३९[१] श्रीमुखे वर्धते लोको भावे भावः प्रवर्धते ।१३९.००३ पूरणो पूरते शक्रो धाता सर्वौषधीकरः ॥१३९.००३ ईश्वरः क्षेम आरोग्यबहुधान्यसुभिक्षदः ।१३९.००४ प्रमाथी मध्यवर्षस्तु विक्रमे शस्यसम्पदः ॥१३९.००४ वृषो वृष्यति सर्वांश्च चित्रभानुश्च चित्रतां ।१३९.००५
अग्निपुराणम् — अध्यायः २९३[२] गोपालककुटीं प्रायात्फुल्लामित्युदिता लिपिः । अनेन जन्म, सम्पद्, विपत्, क्षेम, प्रत्यरि, साधक, वध, मित्र एवं अतिमित्रस्य तारकस्य विचारं क्रियते। साधकस्य नाम्नः यः आद्यक्षरः अस्ति, तदारभ्य मन्त्र्स्य आद्यक्षरं यावत् गण्येत। तं नवसंख्यया विभज्य यः शेषं स्यात्, तेनानुसारेण जन्मादि तारकं ज्ञायेत् (कल्याण अग्निपुराण विशेषांकः)। }}
अर्थशास्त्रम् — अधिकरणम् १ — अध्यायः ४[३]
कृषि-पाशुपाल्ये वणिज्या च वार्ता । धान्य-पशु-हिरण्य-कुप्य-विष्टि-प्रदानादौपकारिकी ।। ०१.४.०१ ।।
तया स्व-पक्षं पर-पक्षं च वशी-करोति कोश-दण्डाभ्यां ।। ०१.४.०२ ।।
आन्वीक्षिकी त्रयी वार्त्तानां योग-क्षेम-साधनो दण्डः । तस्य नीतिर्दण्ड नीतिः । अलब्ध-लाभ-अर्था लब्ध-परिरक्षणी रक्षित-विवर्धनी वृद्धस्य तीर्थे प्रतिपादनी च ।। ०१.४.०३ ।।
तस्यां आयत्ता लोक-यात्रा ।। ०१.४.०४ ।।
"तस्माल्लोक-यात्रा-अर्थी नित्यं उद्यत-दण्डः स्यात् ।। ०१.४.०५ ।।
अर्थशास्त्रम् — अधिकरणम् १ — अध्यायः ५[४] <poem>
तस्माद्दण्ड-मूलास्तिस्रो विद्याः ।। ०१.५.०१ ।।
विनय-मूलो दण्डः प्राणभृतां योग-क्षेम-आवहः ।। ०१.५.०२ ।।
कृतकः स्वाभाविकश्च विनयः ।। ०१.५.०३ ।।
क्रिया हि द्रव्यं विनयति नाद्रव्यं ।। ०१.५.०४ ।।