एराकनिदा



एराकनिदा (Arachnid) वा आर्याक्निद अर्थ्रोपोडा (Arthropoda) संघया अराक्निडा (Arachnida) पुचलय् लाःगु दुगःक्वँय् मदुपिं (invertebrate) प्राणीतयेगु छगू तःधंगु पुचः खः। थ्व पुचलय् मू कथं माकचा (spiders), बिछी (scorpions), व थीथी कथंया टिक (ticks) व माईट (mites) थेंज्याःपिं प्राणीत दुथ्या। एराकनिदा पुचःया प्राणीतयेगु मू विशेषता धइगु इमिगु म्हय् दैगु च्यापा तुति (प्यज्वः तुति) ख, गुगु की (insects) या स्वज्वः तुति स्वया पाः। थ्व प्राणीतयेगु म्ह मू कथं निगू भागय् बायातःगु दइ: सेफालोथोराक्स (cephalothorax) व ल्युनेया एब्डोमेन (abdomen)। थ्व प्राणीतयेके पा (wings) व एन्टेना (antennae) दयाच्वनि मखु। अधिकांश एराकनिदात थलचरी (terrestrial) जुइ व इपिं सुख्खा थासय् निसें कयाः गुं व जङ्गल तक्क म्वायेफु। थ्व प्राणीतयेगु म्हुतुया न्ह्यःने चेलिसेरी (chelicerae) धइगु विशेष भाग दइ गुकिं शिकारयात ज्वनेत व म्हुतुइ विष तयेत ग्वाहालि याइ। यक्व एराकनिदातयेके शिकारयात अशक्त यायेत वा थःयात रक्षा यायेत विष ग्रन्थि (venom glands) दयाच्वनि। थ्व पुचःया प्राणीत मू कथं ला नैपिं जुइ व इपिंसं की व मेमेगु प्राणीतय्त शिकार यानाः नयेगु याइ। थ्व प्राणीतयेस नसा ठोस रूपय् नये मफुगुलिं न्हापां शिकार दुने पाचक रसत पानाः तरल दयेकाः जक म्हुतुं सालकाइ। एराकनिदातयेके सासः ल्हायेत बुक लंग्स (book lungs) वा ट्रेकिया (trachea) धइगु विशेष ब्व दयाच्वनि। इमिसं थःगु म्ह दुने दइगु ग्रन्थिं छ्यला शिकार ज्वनेगु व खें रक्षा यायेगु (सिल्क वर्म) ज्या याइ। थ्व प्राणीतयेगु उद्विकास सिलुरियन काल (Silurian period) स्वया न्ह्यः निसें ४० कोटी दँ न्ह्यः जूगु खँ जीवाश्म (fossil) शोधं क्यनि। एराकनिदात इकोसिस्टमय् प्राकृतिक रूपं किटनाशकया रूपय् ज्या यानाः हानिकारक कीतयेगु ल्याः सन्तुलनय् तयेत तःधंगु भूमिका म्हिती। प्राणीशास्त्रय् एराकनिडा पुचःया अध्ययनयात एराक्नोलोजी (Arachnology) धाइ।
स्वयादिसँ
[सम्पादन]लिधंसा
[सम्पादन]स्वयादिसँ
[सम्पादन]| विकिमिडिया मंका य् थ्व विषय नाप स्वापु दुगु मिडिया दु: Arachnida |