अपानं
Appearance
| अपानं | |
| मू भाय् | संस्कृत |
अपानं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
[सम्पादन]उत्पत्ति व विकास
[सम्पादन]थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
[सम्पादन]थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
- दसु — प्राणं मे पाहि , अपानं मे पाहि, व्यानं मे पाहि, चक्षुर्म उरुया विभाहि, श्रोत्रं मे श्लोकया , अपः पिन्वौ , षधीर् जिन्व, द्विपादव, चतुष्पात्पाहि, दिवो वा वृष्टिमेरय, क्षत्रं वयो , मयन्तं छन्दो, विष्टम्भो वयो , अधिपतिश्छन्दो , मूर्धा वयः, प्रजापतिश्छन्दो , विश्वकर्मा वयः, परमेष्ठी छन्द, त्र्यविर्वय, स्त्रिष्टुप् छन्दो, दित्यवाड् वयो , विराट् छन्दः, पञ्चाविर्वयो , गायत्री छन्द, स्त्रिवत्सो वय, उष्णिहा छन्द, स्तुर्यवाड् वयो , अनुष्टुप् छन्दः, पष्ठवाड् वयो , बृहती छन्द, उक्षा वयः, ककुप् छन्द , ऋषभो वयः, सतोबृहती छन्दो , अनड्वान् वयः, पङ्क्तिश्छन्दो , धेनुर्वयो , जगती छन्दो , बस्तो वयो , युवलं छन्दो , वृष्णिर्वयो , विशालं छन्दः, पुरुषो वयस्तन्द्रं छन्दः, सिंहो वय , श्छदिश्छन्दो, व्याघ्रो वय, अनाधृष्यं छन्दः। [१]
- दसु — राज्य् सि प्राची दिक् , विराडसि दक्षिणा दिक्, सम्राड् असि प्रतीची दिक्, स्वराडस्य् उदीची दिक् , अधिपत्नि अस्य् ऊर्ध्वा दिक् , आयुर्मे पाहि, प्राणं मे पाहि , अपानं मे पाहि, व्यानं मे पाहि, चक्षुर्मे पाहि, श्रोत्रं मे पाहि, मनो मे पिन्व, वाचं मे जिन्व , आत्मानं मे पाहि, ज्योतिर् मे यच्छ, मा छन्दः, प्रमा छन्दः, प्रतिमा छन्दो , अस्रीवीश्छन्दः, पङ्क्तिश्छन्द, उष्णिहा छन्दो , गायत्री छन्द, स्त्रिष्टुप् छन्दो , जगती छन्दो , अनुष्टुप् छन्दो , विराट् छन्दो , बृहती छन्दः , पृथिवी छन्दो , अन्तरिक्षं छन्दो , द्यौश्छन्दो , नक्षत्राणि छन्दः, समा छन्दः, कृषिश्छन्दो , वाक् छन्दो , मनश्छन्दो , गौश्छन्दो , अश्वश्छन्दो , अजा छन्दो , हिरण्यं छन्दो , अग्निर्देवता, वातो देवता, सूर्यो देवता, चन्द्रमा देवता, वसवो देवता, रुद्रा देवता, आदित्या देवता, मरुतो देवता , इन्द्रो देवता, वरुणो देवता, बृहस्पतिर् देवता, विश्वे देवा देवता, मूर्धासि राट् , ध्रुवासि धरुणा, धर्य्विलसि धरणी , आयुषे त्वा, वर्चसे त्वा, कृष्यै त्वा, क्षेमाय त्वा, यन्री न राट् , यन्य्रुदसि यमनी, धर्य्ताटसि धरित्री , इषे त्वा , ऊर्जे त्वा, रय्यै त्वा, पोषाय त्वा। [२]
- दसु — अपानं जलनिर्याणं (26) नासिका नासिका मता। [३]
- दसु — प्राणम् एव प्रथमेनोदासेन परिगृह्णात्य् अपानं द्वितीयेन व्यानं तृतीयेन। [४]
- दसु — अपानं च समासाद्य जुगुप्संती ह्यवर्जयत्। [५]
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
[सम्पादन]मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
- नेपाल भाषा :
- पालि :
- हिन्दी :
- खेँ भाषा :
- बांग्ला भाषा :
- मराठी भाषा :
- भोजपुरी भाषा :
- उडिया भाषा :
- गुजराती भाषा :
- मणिपुरी भाषा :
- रोमानी भाषा :
- पञ्जाबी भाषा :
- आसामी भाषा :
- मैथिली भाषा :
- द्रविड भाषात :
- मेमेगु भाषा:
स्वया दिसँ
[सम्पादन]पिनेयागु स्वापू
[सम्पादन]संस्कृत खँग्वसफू
(थ्व भाषा नाप स्वापू दुगु चीहाकगु च्वसु खः। थ्व च्वसुय् अप्व तथ्य तनादीत ईनाप दु।)