नेपालभाषा
| नेपाल भाषा | |
|---|---|
| छ्यलीगु थाय् | नेपाल, भारत |
| क्षेत्र | दक्षिण एशिया |
| भाय् छ्यलिपिनिगु ल्याखं | १२ लख: |
| भाय् परिवार भाय् वर्गीकरण |
चीनी-तिब्बती तिब्बती-बर्मेली |
| भाषा कोड | |
| ISO 639-1 | new |
नेपालभाषा (नेवा: भाय्, नेवाल भास, नेपाल भासा, Nepal Bhasa) नेपाल देसया या छगू प्रमुख भाय् ख: । थ्व भाय् नेपालमण्डल ( स्वनिग: नापं थीथी थाय्), काभ्रेपलान्चोक, द्वाल्खा, पाल्पा, भोजपुर व नेपालया मू (प्रमुख) बजार व नगरया नापं भारतया आसाम, दार्जीलिङ्, सिक्किम, आदि व चीनया ल्हासा (तिब्बत) तकं थासय् छ्यलाच्वंगु दु |
धलः |
लिपि [सम्पादन]
तिब्बत बर्मेली भाषा परिवार अन्तर्गत लिपिवद्ध साहित्यया इतिहास दुगु भाय् मध्यय् नेपालभाषा नं छगू खः । प्राचीनकालंनिसें नेपालभाषा च्वज्याय् थीथी कथंया लिपिया छ्यलाबुला जुयाच्वंगु दु । थ्व सकतां लिपि नेपालय् हे विकसित जूगु जुयाः थ्व सकतां लिपियात समग्र रुपं नेपाल लिपि धकाः धायेगु याः।
लुम्विनीया अशोककालीन शिलालेखय् छ्यलातःगु ब्राम्ही लिपि दक्षिण एशियाया हे दक्कले पुलांगु लिपि खः । वयां लिपाया कुटिला लिपि व गुप्ता लिपि निगू लिपि लिच्छवि लिपिया नामं नां जाः (प्रचलित खनेदु) ।
नेपालय् हे विकास जूगु धकाः धाये बहःगु नेपाल लिपिया दक्कलय् न्हापांगु छ्यला ने.सं. २८ य् लंकावतार नांया ग्रन्थय् खनेदु । थ्व लिपियात सामान्य रुपं नेवाः आख: धकाः नं धायेगु चलन दु । थ्व प्राचीन प्रचलित लिपि खः । थ्व लिपिपाखें नवौं शताव्दीपाखे प्रचलित लिपिया जन्म जुल । प्रचलित लिपियात हे थीथी कथं च्वया यंकेगु क्रमय् रंजना लिपि, भुजिंमोल लिपि लगायत झिंनिगू कथंया लिपिया विकास जूगु खनेदु । थ्व सकतां लिपियात समग्र रुपय् नेपाल लिपि धायेगु याः ।
- ब्राह्मि लिपि
- कुटिला लिपि
- गुप्त लिपि
- प्रचलित लिपि
- रञ्जना लिपि
- भुजिंम्व: लिपि
- लितुम्व: लिपि
- क्वेँय्म्व: लिपि
- पाचुम्व: लिपि
- हिंम्व: लिपि
- गोलम्व: लिपि
- कुंम्व: लिपि
भाषिका [सम्पादन]
ईथनोलगयागु कथं नेपालभाषाया क्वय् बियात:गु भाषिकात दु-
- द्वाल्खाली भाषिका
- सिन्धुपाल्चोक पहरी भाषिका
- तोताली भाषिका
- चित्लांग भाषिका
- येँ भाषिका
- यल भाषिका
- किपू भाषिका
- ख्वप भाषिका
- मेमेगु भाषिका
भाषिकाय् भिन्नता [सम्पादन]
यल व ख्वप भाषिका [सम्पादन]
| यल भाषिका | ख्वप भाषिका |
|---|---|
| ल: | ना: |
| आ: | अ: |
| घा: | घ: |
| ना: | भ्यत ना: |
यल व येँ भाषिका [सम्पादन]
| यल भाषिका | येँ भाषिका |
|---|---|
| यना:च्वनू | यन्च्वनू |
| दाया:च्वनू | दाइच्वनू |
| लिरूथिरू | इरूथिरू |
| मुल्कःपति | मुलेपति |
साहित्य [सम्पादन]
साहित्यकर्मीपिं [सम्पादन]
नेपालभाषाया नांजापिं साहित्यकारपिं क्वयेच्वया कथं दु-
- महिन्द्र मल्ल
- जयन्त वर्मा
- लुन्तभद्र बज्राचार्य
- जयप्रकाश मल्ल
- सिद्धिदास महाजु
- धर्मादित्य धर्माचार्य
- निष्ठानन्द बज्राचार्य
- योगवीरसिं कसा:
- जगतसुन्दर मल्ल
- शुक्रराज शास्त्री
- सिद्धिचरण श्रेष्ठ
- चित्तधर "हृदय"
- पूर्णदास श्रेष्ठ
- प्रेमबहादुर कसा:
- धूस्वां सायमी
- बासु पासा
- गिरिजाप्रसाद जोशी
- केशरमान ताम्राकार
- भूषणप्रसाद श्रेष्ठ
- लोचनतारा तुलाधर
- नारद बज्राचार्य
- शान्तराज शाक्य
- नबिन चित्रकार
काव्य ख्य: [सम्पादन]
नाटक ख्य: [सम्पादन]
संकिपा ख्य: [सम्पादन]
किपा:सफु (कमिक) ख्य: [सम्पादन]
निबन्ध ख्य: [सम्पादन]
म्ये ख्य: [सम्पादन]
- नेपालभाषाया भजन म्ये
- नेपालभाषाया लोकम्ये
- नेपालभाषाया प्रगतिवादी म्ये
- नेपालभाषाया आधुनिक म्ये
- नेपालभाषाया रक म्ये
संचारय् उपस्थिति [सम्पादन]
नेपालभाषाया ब्वनेज्याया ख्यलय् [सम्पादन]
स्वया दिसँ [सम्पादन]
स्वापू पौ त: [सम्पादन]
- जि नेवाः प्रतिबद्धताया धकीं
- नेपालभाषा सेकेगु ब्लगर- नेपालभाषा सेकेगु
