लागा
भूगोलय् लागा, क्षेत्र, अञ्चल, भूमि बाय् भूभाग, पृथ्वीया भःया भाग ख गुकियात व्यापक रुपं भौतिक गुण ( भौतिक भूगोल ), मानवीय प्रभाव गुण ( मानव भूगोल ), व/वा मनू व वातावरणया अन्तरक्रिया (वातावरणीय भूगोल)य् ब्वथले छिं। भौगोलिक लागा व उपलागायात अप्व यानाः इमिगु अनिश्चित कथं परिभाषित, व गबलें गबलें क्षणिक सीमां वर्णन याइ। मानव भूगोलय् धाःसा राष्ट्रिय सीमा थें न्याःगु अधिकार क्षेत्र कानूनय् परिभाषित जुइ। अप्वः सीमित बाय् बांलाक परिभाषित यानातःगु लागा ब्वयात थाय् बाय् स्थान धाइ ।
हलिं महाद्वीपीय लागा त्वता, समुद्रयात त्वपुइगु जलमण्डलीय व वायुमण्डलीय लागा नं दु, व ग्रहया भूमि व जल क्षेत्रया च्वय् थीथी वाफय् या लागा नं दु। बँ व लःया लागायात भौगोलिक रुपं तःधंगु भूगर्भीय संरचनातेगु परिधि दुनेया थीथी उपलागाय् बायातःगु दु गुकिलिं तःधंगु स्तरया इकोलोजीतेत प्रभावित याइ।
भौतिक भूगोल, इकोलोजी, जैवभूगोल, जू-जियोग्राफी, व वातावरणीय भूगोलया ख्यलय् थीथी लागातेत प्राकृतिक गुण दसु इकोसिस्तम वा बायोटोप, बायोम, ड्रेनेज बेसिन, प्राकृतिक लागा, च्वका झ्वः, चाया ताजि आदिइ आधारित याइगु प्रवृत्ति दु। मानव भूगोलय् धाःसा लागा व उपलागायात नृवंशविज्ञान (एथ्नोग्राफी)या आधारय् वर्णन याइ ।
ग्लोबलाइजेसन
[सम्पादन]हलिंया लागातेत निता आधारभूत स्थलीय वातावरणय् बायेछिं: बँ व लः। थ्व भूभागया दकलय् तःधंगु लागाय् बायातःगु दु, गुकियात बँय् महाद्वीप व लखय् महासागरया रुपय् म्हसीकिगु या।
महाद्वीपीय लागा
[सम्पादन]महाद्वीपीय लागा सामान्यतया मानव इतिहासया व्यापक अनुभवय् आधारित जुइ। अध्ययनया उद्देश्यया निंतिं तसकं तःधंगु क्षेत्रयात अप्व व्यवस्थापन यायेफइगु क्षेत्रीयकरणय् म्हो यायेगु कुतः जुइ। थुकथं थन्याःगु लागात छगू वैचारिक निर्माण/परिभाषा खः व अप्वः धया थें महाद्वीपीय लागाया बिस्कं सीमा दइमखु। समुद्री लागाय् समुद्री विभाजन महाद्वीपतेगु दथु लागा (central area of the continent) नापया स्वापूलि कम्पासया दिशा छ्येला निर्धारण जुइ।
छुं महाद्वीपीय लागातयेगु परिभाषा मू महाद्वीपीय गुणया आधारय् जुइ, दसु अमेजन बेसिन, वा सहारा लागा, गुकिलिं निगुलिं थःगु हे महाद्वीपीय भूभागया छगू महत्त्वपूर्ण प्रतिशतय् दयाच्वंगु दु।
क्षेत्रीय भूगोल (लागाया भूगोल)
[सम्पादन]क्षेत्रीय भूगोल भूगोलया छगू कचा ख गुकिलिं पृथ्वीया फुक्क आकारया लागाया सीकेगु कुतः जुइ। थ्व ख्यःया प्रचलित वर्णनात्मक चरित्र दु। थ्व ख्यःया मू उद्देश्य धइगु छगू विशेष क्षेत्रया विशिष्टता वा चरित्रयात थुइकेगु वा परिभाषित यायेगु खः, गुकी प्राकृतिक नापं मानवीय तत्व नं दुथ्याः।
मानव भूगोल
[सम्पादन]मानव भूगोल भूगोलया छगू कचा ख गुकिलिं थी-थी वातावरणनाप मनुया अन्तरक्रियां आकार बीगु स्वरुप व प्रक्रियाया अध्ययनय् केन्द्रित जुइ। थुकिलि मानवीय, राजनीतिक, सांस्कृतिक, सामाजिक, व आर्थिक पक्षत दुथ्याकातःगु दु गुकियात प्रायः स्पष्ट रुपं चित्रण यानातःगु दु। मानव भूगोलया मू केन्द्र पृथ्वीया भौतिक अवस्था मखुसां मानव गतिविधि जुयाच्वंगु भौतिक संरचनाया सन्दर्भ मकासें मानव भूगोलयात सीकेगु ज्या सम्भव जुइमखु। वातावरणीय भूगोल थ्व निगुलिं भूगोल दथुइ स्वापूया रुपय् पिहां वयाच्वंगु दु। मानव भूगोलया लागायात यक्वं तःधंगु ताजिइ ब्वथले छिं:
- सांस्कृतिक भूगोल
- जनसाङ्ख्यिक भूगोल
- विकास भूगोल
- आर्थिक भूगोल
- नृवंशविज्ञान
- भूराजनीति
- उसाँय् भूगोल
- ऐतिहासिक भूगोल
- भाषिक भूगोल
- मिडिया भूगोल
- धार्मिक भूगोल
- सामाजिक भूगोल
- समय भूगोल
- पर्यटन भूगोल
- यातायात भूगोल
- शहरी भूगोल