प्लुटार्क

प्लुटार्क (Plutarch; c. ४६ – c. ११९ ई.स्वी.) छम्ह नांजाःम्ह प्राचीन ग्रीक-रोमन इतिहासकार, च्वखँमि व दार्शनिक खः। वय्‌कःया जन्म ग्रीसया बोएओटिया (Boeotia) लागाया चैरोनिया (Chaeronea) धाःगु थासय् जूगु खः। वय्‌कःयात मध्य-प्लेटोवाद (Middle Platonism) विचारया अनुयायी धकाः नं म्हसीकिगु या। वय्‌कःया प्रसिद्ध सफू 'प्यारालल लाइभ्स' (Parallel Lives) वा 'समान्तर जीवनत' खः। थ्व सफूलि वय्‌कलं नांजाःपिं ग्रीक व रोमन व्यक्तित्वतयेगु जीवनया तुलना यानाः च्वयादीगु दु। थ्व सफूलि अलेक्जेन्दर द ग्रेट, जुलियस सिजर, व सिसरो थेंज्याःपिं मू नेतातयेगु जीवनकथा दुथ्याः। वय्‌कःया मेगु मू सफू 'मोरालिया' (Moralia) खः, गुकिं नैतिक, दर्शन, व सामाजिक विषयय् च्वयातःगु ७८पू च्वखँ मुंकातःगु दु। वय्‌कलं थःगु च्वसुइ मनूया नैतिक चरित्र व सद्गुणतयेगु विश्लेषणयात तःधंगु महत्त्व बियादीगु दु। वय्‌कः इतिहासया विवरण जक मबिसें मनूया स्वभाव व चरित्र क्यनेगु बाखँ च्वयेत स्वःम्ह च्वमि खः। वय्‌कः देल्फी (Delphi) या एपोलो देगलय् मुख्य पुजारी (priest) या रूपय् नं ज्या यानादील। वय्‌कलं एथेन्सय् दर्शन व गणितशास्त्रया अध्ययन यानादीगु खः। वय्‌कः रोमन साम्राज्यया सम्भ्रान्त वर्ग नाप बांलाःगु स्वापू दूम्ह मनु खः। वय्‌कःयात रोमन नागरिकता नं बियातःगु खः। वय्‌कःया च्वसुं लिपाया पश्चिमी साहित्यय्, विशेष यानाः विलियम शेक्सपियरया नाटकतयेगु स्रोतया रूपय् तःधंगु प्रभाव लाकल। वय्‌कःया ज्यां पुनर्जागरण ईया विचारकतयेत नं तःधंगु प्रेरणा बिल। वय्‌कःया च्वसु प्राचीन ग्रीक व रोमन इतिहास सीकेगु छगू मू स्रोत खः। वय्‌कःया च्वसु आः नं दर्शन व इतिहासया अध्ययनय् प्रयोग जुयाच्वंगु दु।

स्वयादिसँ

• इतिहास
• प्राचीन ग्रीस
• रोमन साम्राज्य