इडिपस रेक्स

इडिपस रेक्स (अङ्ग्रेजी: Oedipus Rex; ग्रीक: Οἰδίπους Τύραννος - Oedipus Tyrannus) प्राचीन ग्रीक नाटककार सोफोक्लेस (Sophocles) या दकलय् नांजाःगु त्रासदी (Tragedy) नाटक खः। थ्व नाटक ई.पू. ४२९ति एथेन्सय् मञ्चन जूगु खः। एरिस्टोटल नं थःगु सफू "पोएटिक्स" (Poetics) य् थ्व नाटकयात "त्रासदीया दकलय् बांलाःगु दसु" (Perfect Tragedy) धकाः वर्णन यानादीगु दु। नाटकया मू पात्र "इडिपस" (Oedipus) खः, सुं थिब्स (Thebes) या जुजु खः।

नाटक सुरु जुइ बलय् थिब्सय् "प्लेग" (Plague) ल्वय् ब्वलाच्वंगु दइ। इडिपसं थ्व ल्वय् लंकेतः "डेल्फीया ओरेकल" (Oracle of Delphi) यात न्यनी, व ओरेकलल धाइ कि "पुलांम्ह जुजु लायस (Laius) या हत्यारायात सजाय मबिइ बिले तक ल्वय् लनी मखु।" इडिपस, सुं तसकं बुद्धिमानी व प्रजाप्रेमी शासक खः, वं हत्यारा मालेगु प्रतिज्ञा याइ। अनुसन्धान यायेगु झ्वलय्, वं बिस्तारं भयानक सत्य सीकी। वं सीकी कि वं थः हे "अबु" (लायस) यात स्याःगु खः व थः हे "मां" (जोकास्टा) नाप इहिपा याःगु खः। थ्व फुक्क खँ वं मसीक हे याःगु खः, छाय्धाःसा व मचा बलय् हे वया भविष्यवाणी (Prophecy) सीकाः ग्याना वया मां-अबुं वयात वांछ्वःगु खः। इडिपस उगु हे मचा खः सुं "स्फिङ्क्स" (Sphinx) या रिडल (Riddle) हल यानाः थिब्सया जुजु जूगु खः। सत्य सीकेवं, वयागु मां/कलाः जोकास्टां आत्महत्या याइ। इडिपसं थःगु पाप खनाः थःगु हे मिखाय् मुलु (Brooch) तिना "कां" (Blind) जुइ। थ्व नाटकय् "नाटकीय विडम्बना" (Dramatic Irony) या उत्कृष्ट प्रयोग दु, छाय्धाःसा दर्शकतेसं न्हापां हे सत्य स्यु, तर पात्रं धाःसा मस्यु। नाटकं "भाग्य" (Fate) व "स्वतन्त्र इच्छा" (Free will) या दथुइ द्वन्द्व क्यनी। सिगमन्ड फ्रायड (Sigmund Freud) नं थ्व नाटकया आधारय् "इडिपस कम्प्लेक्स" (Oedipus Complex) या मनोवैज्ञानिक सिद्धान्त प्रतिपादन यानादिल। थ्व नाटकं क्यनी कि मनू गुलि हे शक्तिशाली जुसां, द्यःया इच्छा व भाग्य न्ह्यःने व लाचार जुइ।

स्वयादिसँ

• प्राचीन ग्रीस