मोजाम्बिक

मोजाम्बिक, औपचारिक नामं गणराज्य मोजाम्बिक दक्षिण पूर्वी अफ्रिकाया छगू देय् ख। थुकिया राजधानी मापुतो ख। थन थ्यंमथ्यं ३ कोटी १०लख मनूत दु। सन् १९७५स मोजाम्बिक पोर्चुगलं स्वतन्त्र जुल। (राष्ट्रिय दिवस २५ जुन, १९७५) पोर्चुगिज अफ्रिकाया राजधानी मोजाम्बिक टापुया नामं पोर्चुगिजतेसं थ्व देय् या नां मोकाम्बिक तल। पोर्चुगलं स्वतन्त्र जुइधुंका थ्व देय् जन गणराज्य मोजाम्बिक जुल। १९७७ निसें १९९२ तक थन तःधंगु गृहयुद्ध जुल।

मोजाम्बिकय् यक्व प्राकृतिक श्रोत दु। पोर्चुगल, स्पेन, व बेल्जियम थ्व देय् या दकलय् महत्वपूर्ण साझेदार देय् खः । थ्व देय्‌ हलिमया निगु दकले गरिब देय्‌ ख। थनया आयु हलिमय् दकलय् म्हो दु। सन् २०१२स मोजाम्बिकय् तःधंगु प्राकृतिक ग्यासया भण्डार लुयावःगु दु। भण्डारं वइगु आम्दानीं अर्थतन्त्रय् तःधंगु हिउपाः हयेफु।

मोजाम्बिकया छगू जक सरकारी भाय् पोर्चुगिज भाय् ख। थ्यंमथ्यं बच्छि मनुतेसं थ्व भाय् यात निगूगु भाय् कथं ल्हाइ व तसकं म्हो मनुतेसं मांभाय् कथं ल्हाइ। आदिवासी भासय् ब्यापक रुपं ल्हाइगु भाय् स्वाहिली, मखुवा, व सेना ला। मोजाम्बिकया दकलय् तःधंगु धर्म ईसाई धर्म ख। थन मुस्मां व अफ्रिकी परम्परागत धार्मिक अल्पसंख्यक नं दु।

मोजाम्बिक अफ्रिकी संघ, राष्ट्रमंडल, पोर्चुगिज भाशिक देय्तेगु समुदाय, ल्याटिन संघ, इस्लामिक सहयोग संगठन व दक्षिण अफ्रिकी विकास समुदायया दुजः ख।

प्रशासन

मोजाम्बिकया संविधानय् गणतन्त्रया राष्ट्रपतिं राष्ट्र प्रमुख, सरकार प्रमुख, सशस्त्र सेनाया प्रमुख सेनापति व राष्ट्रिय एकताया प्रतीकया रुपय् ज्या याइगु व्यवस्था यानातःगु दु। राष्ट्रपतियात निक्वःगु मतदानपाखें प्रत्यक्ष रुपं न्यादँया निंतिं निर्वाचित याइ । प्रधानमन्त्री राष्ट्रपतिं नियुक्त याइ। प्रधानमन्त्रीया ज्या दुने मन्त्रीपरिषद् (मन्त्रिपरिषद्) सःतेगु व अध्यक्षता यायेगु, राष्ट्रपतियात सल्लाह बीगु, देय् शासन यायेत राष्ट्रपतियात ग्वाहालि यायेगु, मेमेपिं मन्त्रीतेगु ज्याया समन्वय यायेगु आदि ला।

गणतन्त्रया सभाय् २५० दुजः दु, गुकियात समानुपातिक प्रतिनिधित्वं न्यादँया निंतिं निर्वाचित याइ। न्यायपालिकाय् सर्वोच्च न्यायालय व प्रान्तीय, जिल्ला व नगर न्यायालय दइ।

मोजाम्बिकं छगू चिधंगु सैनिक संचालन याइ गुकिलिं आन्तरिक राष्ट्रिय रक्षाया फुक्क पक्षयात संचालन याइ। थनया सेनायात मोजाम्बिक रक्षा सशस्त्र सेना धाइ ।

प्रशासनिक ब्वथला

मोजाम्बिकयात प्रान्तीय दर्जा दूगु झिगु प्रान्त ( provincias ) व छगू राजधानी नगर ( cidade capital )य् बायातःगु दु। थ्व प्रान्ततेत १२९गु जिल्ला ( distritos )य् उपविभाजित यानातःगु दु। जिल्लातेत अझ ४०५ " postos administrativos " (प्रशासनिक पद, secretários या नायः) व अनंलि localidades (स्थानीयता)य् बायातःगु दु, थ्व केन्द्रीय राज्य प्रशासनया दकलय् चिधंगु भौगोलिक तह ख। अन ५३गु " म्युनिसिपिओस " (नगर पालिका) दु।

नियास्सा काबो डेल्गाडो नाम्पुला तेते जाम्बेजिया मनिका सोफाला गाजा इनहाम्बने मापुतो (नगर) मापुतो

स्वयादिसँ

• अफ्रिका
• मलावी पुखू