गथिक वास्तुकला
गथिक वास्तुकला (अङ्ग्रेजी: Gothic architecture) मध्यकालीन युरोपया वास्तुकला शैली खः, गुगु १२गु शताब्दीया मध्यय् फ्रान्सय् विकास जूगु खः। थ्व शैली "रोमानेस्क" (Romanesque) वास्तुकला लिपा व "पुनर्जागरण" (Renaissance) वास्तुकला न्ह्यः विकास जूगु खः। गोथिक शैलीया दकलय् तःधंगु विशेषता "तजाःगु व धःस्वःगु" शैली (Verticality) व "जः" (Light) खः। थ्व शैलीइ दयेकातःगु क्याथेड्रल (Cathedrals) व चर्चत तसकं तःजाः जुइ, गुकिं मनूतय्त सर्गः पाखे स्वयेत प्रेरित याइ। गोथिक वास्तुकलाया मू प्राविधिक आविष्कार "पोइन्तेद आर्च" (Pointed arch) वा मुलु थें च्वंगु आर्च खः। थ्व आर्चं भवनया भारयात बांलाक ब्वथलेत ग्वाहालि याइ, गुकिं यानाः थांतय्सं तःजाःगु पलि/पोलयात ज्वने फइ। मेगु मू विशेषता "फ्लाइङ बत्रेस" (Flying buttress) खः, गुगु भवनया पिने दइगु छगू आर्च खः गुकिं अंगःयात तिबः (Support) बी। "रिब भल्त" (Rib vault) या प्रयोगं पलियात अझ बलाकेगु व कलात्मक दयेकिगु ज्या जुल। गोथिक भवनतय्गु अंगः तसकं तजाःगु जुइ, गुकिं यानाः अन त-तःधंगु झ्याः खनाः झ्यालय् "स्तेन्द ग्लास" (Stained glass) तये फइ। थ्व खाःया झ्याःपाखें दुने रंगीन जः दुहाँ वइ, गुकिं चर्चया वातावरणयात दिव्य दयेकी। फ्रान्सया "नोत्रे दाम" (Notre Dame) व "चार्त्रेस क्याथेड्रल" (Chartres Cathedral) गोथिक वास्तुकलाया उत्कृष्ट दसु खः। "गोथिक" खँग्वः सुरुइ "असभ्य" (Barbaric) धयागु अर्थय् छ्यःगु खः, तर लिपा थ्व शैलीया भव्यतायात हलिमं स्वीकार यात। थ्व शैली १६गु शताब्दी तक युरोपय् कायम जुयाच्वन। १९गु शताब्दीइ "गोथिक रिभाइभल" (Gothic Revival) या रुपय् थ्व शैली हानं लोकंह्वाःल, गुकिया दसु लन्दनया "वेस्टमिन्स्टर प्यालेस" खः।[१]
| तत्त्व (Element) | विवरण |
|---|---|
| पोइन्तेद आर्च (Pointed Arch) | मुलु थें च्वंगु आर्च, गुकिं भार इनेगु ज्या याइ व भवनयात तजाः दयेकेत ग्वहालि याइ। |
| फ्लाइङ बत्रेस (Flying Buttress) | पिनेया अंगःयात तिबः बिइगु आर्च संरचना, गुकिं दुनेया अंगःयात झ्याःतुगु भार ल्ह्वनेत ग्वाहालि याइ। |
| रिब भल्त (Rib Vault) | पलिया अस्थि (Skeleton) संरचना, गुकिं सिलिङयात बलाकेत दयेकी। |
| स्तेन्द ग्लास (Stained Glass) | रंगीन खाःया झ्याः, गुकिं धार्मिक बाखं क्यनी व जः दुहाँ हइ। |
स्वयादिसँ
[सम्पादन]लिधंसा
[सम्पादन]- ↑ Grodecki, Louis (1977). Gothic Architecture. Abrams Books.