फ्रेडेरिक चोपिन
फ्रेडरिक फ्रान्स्वा चोपिन, फ्रेडेरिक चोपिन बाय् फ्रेडेरिक शोपाँ (Frédéric Chopin) (१ मार्च १८१० – १७ अक्टोबर १८४९) हलिंया संगीत इतिहासय् दकलय् प्रभावशाली व नांजाःम्ह संगीतकार व पियानोवादक मध्ये छम्ह खः। वय्कः 'रोमान्टिक युग' (Romantic Era) या छम्ह तःधंम्ह कलाकार खः, गुम्हेस्यां थःगु फुक्कं सांगीतिक जीवन पियानोया विकास व उकिया भावपूर्ण वादनय् अर्पण यानादिल। वय्कः छम्ह पोलिश संगीतकार व पियानोवादक खः। वय्कःयात स्वच्छन्दतावादी युगया दकलय् महान पियानो भर्चुओसो (virtuoso) मध्ये छम्ह मानय् याः। वय्कःया अप्वः कृति पियानो सोलो (piano solo) या निंतिं खः। वय्कःया संगीतय् पोल्याण्डया लोक संगीतया प्रभाव, विशेष यानाः माजुर्का (mazurkas) व पोलोनेज (polonaises) य्, खनेदु। वय्कःया नोक्टर्न (Nocturnes) व वाल्ट्ज (Waltzes) हलिंन्यंक नांजाः।
जीवन परिचय
[सम्पादन]- न्हापांगु ई: वय्कःया जन्म १ मार्च १८१० खुनु पोल्याण्डया जेलाजोवा वोलाय् जूगु खतः। मचाबलय् निसें हे वय्कः संगीतय् विलक्षण प्रतिभा (child prodigy) क्यनादिल।
- पोल्याण्ड पाखें प्रस्थान: सन् १८३० य्, २० दँया उमेरय् वय्कः पोल्याण्ड पाखें विदेश वनादिल। उगु हे ईलय् पोल्याण्डय् रुस विरुद्ध विद्रोह (November Uprising) जुल, गुकिं यानाः वय्कः हाकनं थःगु देशय् लिहाँ वने मफुत।
- पेरिस प्रवास: वय्कः थःगु जीवनया बाकि ई फ्रान्सया पेरिसय् च्वनादिल। पेरिस उगु ईलय् कला व संगीतया केन्द्र खः, गन वय्कः फ्रान्ज लिज्त (Franz Liszt) व जर्ज स्याण्ड (George Sand) थेंज्याःपिं व्यक्तित्वत नाप स्वापू दयेकादिल।
सांगीतिक विशेषता व शैली
[सम्पादन]शोपाँया संगीत मेमेपिं 'क्लासिकल' संगीतकारत स्वया थ्व कारणं पा:
- भावना व मर्म: वय्कःया संगीतय् छगू प्रकारया मर्म (melancholy) व गम्भीर भावना दइ।
- प्राविधिक जटिलता: वय्कःया रचनात थुलि जटिल जुइ कि उकियात थायेत छम्ह पियानोवादकया ल्हाः तसकं ल्हानाच्वंगु (flexible) व दक्ष जुयेमा।
- पोलिश राष्ट्रवाद: देश स्वया तापाक्क च्वनेमालसां वय्कःया संगीतय् पोल्याण्डया माजुर्का (Mazurka) व पोलोनेज (Polonaise) थेंज्याःगु लोक-संगीतया त तःधंगु प्रभाव खनेदु।
फ्रेडेरिक शोपाँया प्रभाव
[सम्पादन]शोपाँया प्रभाव सांगीतिक हलिंय् थ्व कथं दु:
- पियानो वादनय् क्रान्ति: पियानो पाखें 'गायन' (Cantabile) शैली गुकथं न्ह्यब्वयेगु धइगु खँय् वय्कःया तःधंगु योगदान दु।
- हारमोनी (Harmony): वय्कःया न्हूगु प्रकारया कर्ड (chord) व हारमोनीया प्रयोगं लिपाया संगीतकारत (दसु: रिचर्ड वाग्नर व क्लाउड डिब्युसी) तःधंगु प्रेरणा बिल।
- आधुनिक पियानो शिक्षण: आः नं हलिं न्यंकंया पियानो परीक्षाय् व शिक्षणय् शोपाँया 'एट्युड्स' (Études) अनिवार्य कथं छ्यलि।
मू कृतित
[सम्पादन]- नोक्टर्न्स (Nocturnes): बहनीया इलय् थायेगु २१ गू भावपूर्ण रचनात।
- रिभोलुसनरी एट्युड (Revolutionary Étude): पोल्याण्डया विद्रोहया लुमन्तिय् च्वयागु शक्तिशाली रचना।
- फ्युनेरल मार्च (Funeral March): थ्व रचना हलिं न्यंकं अन्त्येष्टि ज्याझ्वलय् थायेगु संगीतया रूपय् नांजाः।
- २४ प्रिल्युड्स (24 Preludes): संगीतया फुक्कं २४ गू की (keys) य् च्वयातःगु रचना।#
- मिनेट वाल्ट्ज (Minute Waltz)
- रेनड्रप प्रिल्यूड (Raindrop Prelude)
लिधंसा
[सम्पादन]- Zamoyski, Adam (2010). Chopin: Prince of the Romantics.
- Walker, Alan (2018). Fryderyk Chopin: A Life and Times.