अलेकजेन्डर ग्राहम् बेल
.jpg)
अलेक्जेन्डर ग्राहम बेल (१८४७–१९२२) छम्ह स्कटल्याण्डय् जन्म जूम्ह अमेरिकी वैज्ञानिक, आविष्कारक, व इन्जिनियर खः। वय्कःयात मुख्यतया हलिंया दकलय् न्हापांगु व्यावहारिक टेलिफोन (Telephone) आविष्कार याःम्ह मनूया रूपय् म्हसीकी। बेलया जीवन न्ह्याबलें हे 'सः' (Sound) व 'सञ्चार'या अनुसन्धानय् फुत।
टेलिफोनया आविष्कार
[edit source]बेलया मां व कलाः निगुलिं न्हाय्पं मताःपिं (Deaf) जूगुलिं वय्कःया 'सः' व 'बोलि'या प्रविधिय् तसकं इच्छा दुगु खः। थ्व हे अनुसन्धानया झ्वलय् सन् १८७६ मार्च १० खुनु वय्कलं न्हापां टेलिफोनपाखें थःगु सहायक थमस वाटसनयात छगू सन्देश छ्वयादिल: "Mr. Watson, come here — I want to see you."
- वय्कलं 'बेल टेलिफोन कम्पनी' (Bell Telephone Company) नीस्वनादिल, गुगु लिपा 'AT&T' थेंज्याःगु तःधंगु सञ्चार संस्थान जुल।
मेमेगु आविष्कार
[edit source]टेलिफोन त्वताः बेलं मेमेगु यक्व ख्यलय् नं आविष्कार यानादीगु दु:
- फोटोफोन (Photophone): जः (Light) या माध्यमं सः छ्वयेगु प्रविधि, गुकियात 'अप्टिकल फाइबर'या प्रारम्भिक रूप मानि।
- मेटल डिटेक्टर (Metal Detector): अमेरिकी राष्ट्रपति जेम्स ए. गार्फिल्डया म्हय् दुगु गोली मालेत वय्कलं न्हापां थ्व उपकरण दयेकादीगु खः।
- अडियोमिटर (Audiometer): मनूया न्ह्यापंन गथे न्यनी धकाः दायेगु उपकरण।
- एरोनटिक्स: वय्कलं जीवनया अन्तिम इलय् 'हाइड्रोफोइल' (Hydrofoils) व हवाइजहाजया मोडेल दयेकेगु ज्याय् नं तःधंगु योगदान बियादिल।
न्हाय्पं मताःपिं मनूतयगु शिक्षा
[edit source]ग्राहम बेलं न्हाय्पं मताःपिं मनूतयगु शिक्षा व उमिसं खँ ल्हाये फयेकेगु (Speech therapy) ज्याय् थःगु जीवनया यक्व ई खर्च यानादिल। वय्कः हेलेन केलर (Helen Keller) या छम्ह तसकं घनिष्ठ पासा व मार्गदर्शक नं जुयादिल। केलरं थःगु आत्मकथाय् बेलयात 'मनूतयगु न्ह्यःने ज्ञानया मूलुखा चायेकादीम्ह' धकाः प्रशंसा यानादीगु दु।
लुमन्ति
[edit source]वय्कःया सम्मानय् सःया तीब्रता लनिगु इकाइयात 'बेल' (Bel) व उकिया चिधंगु इकाइयात 'डेसिबल' (Decibel) धकाः नां तःगु दु। वय्कःया आविष्कारत व हस्तलिखित नोटत अमेरिकाया 'स्मिथसोनियन' व क्यानाडाया मुनाछेँय् तसकं सुरक्षित तयातःगु दु।
लिधंसा
[edit source]- Bruce, Robert V. (1973). Bell: Alexander Graham Bell and the Conquest of Solitude.
- Gray, Charlotte (2006). Reluctant Genius: Alexander Graham Bell and the Passion for Invention.
- Mackay, James (1997). Alexander Graham Bell: A Life.