सोफिस्ट

सोफिस्ट (Sophist) धइगु प्राचीन ग्रीसय् ५गू व ४गू शताब्दी ईसा पूर्वय् सक्रिय दुपिं व्यावसायिक शिक्षक व दार्शनिकतय्गु छगू पुचः खः। ग्रीक खँग्वः 'सोफिया' (sophia) पाखें वःगु थ्व खँग्वःया अर्थ 'ज्ञान' वा 'बुद्धि' खः। न्हापा थ्व खँग्वःयात बांलाःगु अर्थय् छ्यलिगु खःसां लिपा प्लेटो व सुकरातया आलोचनां यानाः थुकिया अर्थ मखुगु तर्क याइपिं मनूत धकाः स्थापित जुल।

मू विशेषता व ज्या

सोफिस्टतय्गु मू ज्या मनूतय्त, विशेष यानाः कुलीन व ल्याय्म्ह पुस्तायात, ध्येबा कयाः स्यनेगु खः। इमिगु मू विचाःत थ्व कथं दु:

भाषणकला (Rhetoric): इमिसं मनूतय्त गथे बांलाक्क न्ववायेगु व तर्क यायेगु धइगु स्यन। प्राचीन एथेन्सया लोकतन्त्रय् अदालत व राजनीतिक सभाय् त्यायेत थुकिया तःधंगु महत्त्व दुगु खः।

सापेक्षतावाद (Relativism): इमिगु दर्शन कथं हलिमय् पूर्ण वा निरपेक्ष सत्य (absolute truth) धइगु छुं मदु। छु सत्य खः धइगु खँ मनूया दृष्टिकोण व परिस्थितिइ निर्भर जुइ।

संदेहवाद (Skepticism): इमिसं परम्परागत धर्म, कानुन, व नैतिकताय् शंका यात। इमिसं धाइगु खः कि कानुन धइगु प्राकृतिक मखु, थ्व ला मनूतय्सं थःगु सुविधाया निंतिं दयेकागु नियम जक खः।

मू सोफिस्ट दार्शनिकत

प्रोटागोरस (Protagoras): वय्कः दकलय् नांजाम्ह सोफिस्ट खः। वय्कःया धापू "मनू हे फुक्क खँया दासु खः" (Man is the measure of all things) तसकं लोकंह्वाः। थुकिया अर्थ खः कि छु पाय्छि व छु मपाय्छि धइगु खँ मनूं हे निर्धारण याइ।

गर्जियास (Gorgias): वय्कः छम्ह तसकं बांलाःम्ह वक्ता खः। वय्कलं छुं नं जटिल खँयात थःगु भाषणकलां पाय्छि खः धकाः क्यनेफुगु क्षमता तयादीगु खः।

हिपियास (Hippias): वय्कः यक्व विषयस ज्ञान दुम्ह व बहुमुखी प्रतिभा दुम्ह शिक्षक खः। वय्कलं इतिहास, गणित, व खगोलशास्त्र थें न्याःगु थीथी ख्यलय् स्यनेगु ज्या यानादिल।

आलोचना

प्लेटो (Plato) व अरस्तु (Aristotle) नं सोफिस्टतय्गु कडा आलोचना यात। प्लेटोया धापू कथं, सोफिस्टतय्सं सत्य (truth) मालेगु पलेसा तर्क जक त्यायेगु व मनूतय्त थःगु पक्षय् हयेगु खँय् बः बी। अथेहे, इमिसं ज्ञान इनेगु ज्याय् ध्येबा काइगु खँय् नं सुकरात व प्लेटों तःधंगु विरोध यात। थ्व हे कारणं थौंकन्हय् नं 'सोफिस्ट्री' (sophistry) धइगु खँग्वःयात मखुगु तर्क यानाः मनूतय्त झुक्यायेगु ज्याया रुपय् कायेगु याइ।

स्वयादिसँ

प्राचीन ग्रीक दर्शन

सुकरात

प्लेटो

तर्कशास्त्र