Jump to content

सेवा (अर्थशास्त्र)

विकिपिडिया नं
नेपाललिपि परिक्षण: 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑁𑐫𑐵 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐥𑐬𑐶𑐎𑑂𑐲𑐞 𑐥𑑁 𑐧𑑂𑐰𑐣𑐾𑐟: सेवा (अर्थशास्त्र) 𑐟𑐶𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑄𑑋

सेवा (Service) धइगु अर्थतन्त्रया उगु अभौतिक (Intangible) उत्पादन खः, गुकी छम्ह मनू वा संस्थां मेगु पक्षया निंतिं छुं ज्या याइ। वस्तु (Goods) थें थुकियात थिइ मछिं नापं थुकियात स्तक (Stock) यानाः तये नं मफू। आधुनिक अर्थतन्त्रय् सेवा क्षेत्रया (Service Sector) परिधि तःधना वयाच्वंगु दु।

सेवाया मुख्य विशेषतात

[सम्पादन]

अर्थशास्त्रय् सेवायात वस्तु स्वया पाःगु प्यंगू मुख्य विशेषतां म्हसीकी:

  1. अभौतिकता (Intangibility): सेवायात न्याये न्ह्यः मिखां स्वये वा ल्हातं थिइ मफू। दसु: डाक्टरया सल्लाह वा शिक्षकया ब्वनेज्या।
  2. अविभाज्यता (Inseparability): सेवा उत्पादन याइम्ह व सेवा काइम्ह (Consumer) छक्वलं उपस्थित जुइमाः। सेवायात उत्पादन यानाः लिपाया निंतिं तये मफू।
  3. विभिन्नता (Variability): सेवाया गुणस्तर न्ह्याबलें छगू हे थें मजुइफु। थ्व सेवा बीम्ह मनू, ई, व थायंकथं पायेफु।
  4. नाशवान (Perishability): सेवायात 'स्टक' यानाः तये मछिं। यदि छगू ईलय् सेवा छ्यले मछिंसा सेवा ई नापं नष्ट जुया वनी। दसु: जहाजया खाली सिट वा होटेलया खाली कोठा।

सेवा क्षेत्रया ताजि

[सम्पादन]

सेवा क्षेत्रयात थी-थी पुचलय् बाये फइ:

  • व्यापारिक सेवा: बैंकिङ, बीमा (Insurance), व कानूनी सल्लाह।
  • सामाजिक सेवा: उसाँय् (Healthcare), शिक्षा, व सार्वजनिक प्रशासन।
  • व्यक्तिगत सेवा: पर्यटन, होटेल, व रेस्टुरेन्ट।
  • वितरण सेवा: यातायात, संचार, व ई-कमर्स।

अर्थतन्त्रय् सेवाया महत्त्व

[सम्पादन]
  • लजगा: विकासोन्मुख व विकसित देय्तयय् सेवा क्षेत्रं हे दकलय् अप्वः लजगा दयेकी।
  • कुल गार्हस्थ उत्पादन (GDP): हलिंया अधिकांश देय्या GDP य् सेवा क्षेत्रया ल्हाब्व ५०% स्वया अप्वः दइ।
  • जीवनस्तर: बांलाःगु शिक्षा, उसाँय् व संचार सेवां मनूया जीवनस्तर च्वय् लाकी।

'वस्तु' व 'सेवा' दथुइ अन्तर

[सम्पादन]
आधारवस्तु (Goods)सेवा (Service)
प्रकृतिभौतिक (थिइ फइगु)अभौतिक (अनुभव याइगु)
स्वथनास्वथनाः तये फइतये मफू (नाशवान)
स्वामित्वहस्तान्तरण जुइहस्तान्तरण मजुइ
उत्पादन व उपभोगउत्पादन जुइधुंकाः उपभोग जुइउत्पादन व उपभोग छक्वलं जुइ

लिधंसा

[सम्पादन]
  • Kotler, Philip (2012). Marketing Management.
  • Grönroos, Christian (2000). Service Management and Marketing.
  • World Bank Reports on Service Sector Growth.