सिकोया

सिकोया (Sequoyah, c. १७७०–१८४३) छम्ह चेरोकी (Cherokee) जातिया ज्ञानी व बुद्धिजीवी खः। वय्कलं चेरोकी भाषाया लिपि दयेकादीगु ख। वय्‌कःयात चेरोकी भाषाया सिल्याबरी दयेकेगु श्रेय बीगु या। थ्व स्वया न्ह्यः चेरोकी भाषा च्वयेगु निश्चित लिपि मदुनि। सिकोयाया जन्म उत्तरी क्यारोलिना वा टेनेसी लागाय् जूगु खः धकाः धाइ। वय्‌कः छम्ह वह-कःमि (silversmith) व किपामि नं खः। वय्‌कः अङ्ग्रेजी भासय् च्वये-ब्वने मफुसां थःगु जातिया मनुतयेत आखः स्यनेगु इच्छा दुगु खः। वय्‌कलं ई.सं. १८०९ निसें चेरोकी भाषाया आखः दयेकेगु ज्या न्ह्याकादिल। वय्‌कलं अङ्ग्रेजी, ग्रीक व मेमेगु लिपिया आखः स्वयाः चेरोकी ध्वनिया नितिं ८५ ग्वः आखः दयेकादिल। सुरुय् वय्‌कःया ज्यायात मन्त्र-तन्त्रया रूपय् कयाः विरोध नं जूगु खः। लिपा वय्‌कःया म्ह्याय् अयोका (Ayoka) या ग्वाहालिं थ्व लिपिया छ्येलेज्या प्रमाणीकरण यात। सिकोयाया थ्व लिपिया कारणं चेरोकी मनुतयेगु दथुइ साक्षरता तसकं याकनं अप्वया वन। ई.सं. १८२८ य् चेरोकी भाषाया न्हापांगु पत्रिका 'चेरोकी फिनिक्स' (Cherokee Phoenix) पिहां वल। मानव इतिहासय् छम्ह हे मनुं औपचारिक शिक्षा मकासे छगू पूवंक लिपि दयेकातःगु थ्व तसकं दुर्लभ घटना खः। वय्‌कःया योगदानयात सम्मान यानाः क्यालिफोर्नियाया तःधँगु सिमा 'सिकोया' (Sequoia tree) या नां वय्‌कःया नामं तःगु खः। वय्‌कःया लिपा निसें अमेरिकन आदिवासी क्षेत्रय् वय्‌कःयात तःधंम्ह नायकया रूपय् काय्‌गु या। वय्‌कःया योगदानं चेरोकी संस्कृति व भाषायात म्वाका तयेत तःधँगु ग्वाहालि यात। वय्‌कः मदूगु थाय् मेक्सिकोया मेक्सिकन सीमा लागाय् धैगु विश्वास दु। थौंकन्हे नं वय्‌कःया लिपि चेरोकी राष्ट्रय् छ्येलाच्वंगु दु।

स्वयादिसँ

• भाषा
• लिपि
• संस्कृति