सानगुओ यानयि

सानगुओ यानयि (अङ्ग्रेजी भाय्: Romance of the Three Kingdoms; चिनियाँ: 三國演義 - Sanguo Yanyi) १४गु शताब्दीया ऐतिहासिक उपन्यास खः। थ्व सफूया च्वमि लुओ गुआन्झोङ (Luo Guanzhong) खः धकाः विश्वास याइ। थ्व चीनया साहित्यया "प्यंगू महान शास्त्रीय उपन्यास" (Four Great Classical Novels) मध्ये छगू खः। थ्व उपन्यास पूर्वी हान राजवंश (Han Dynasty) या अन्त्य व "स्वंगू राज्यया ई" (Three Kingdoms period) या ऐतिहासिक घटनाय् आधारित दु। थुकिलि ई.सं. १६९ निसें २८० तकया करिब १०० दँया इतिहास दुथ्याः। उपन्यासया बाखं इतिहास (History) व दंतकथा (Folklore) ल्वाकःछ्यानाः च्वयातःगु दु, गुकिलि "७० प्रतिशत तथ्य व ३० प्रतिशत कल्पना" दु धकाः धायेगु या। थ्व उपन्यासया धापू "साम्राज्य, गुगु ताःई निसें ब्वथलाच्वंगु दु, व छप्पँ जुइ हे माः, व गुगु ताःई निसें छप्पँ जुयाच्वंगु दु, व ब्वथले हे माः" (The empire, long divided, must unite; long united, must divide) हलिम न्यंकं नांजाः।

थ्व ग्रन्थय् सच्छियौं पात्रत दु, तर मू बाखं स्वंगू शक्ति - वेई (Wei), शु (Shu), व वु (Wu) - या दथुइ जूगु सत्ता संघर्षय् केन्द्रित दु। थुकिलि वेई राज्यया चतुर व महत्त्वाकांक्षी नेता काओ काओ (Cao Cao) यात मू खलनायकया रुपय् क्यनातःगु दु। अथे हे, शु राज्यया दयालु जुजु लिउ बेई (Liu Bei) व वय्कःया मन्त्री झुगे लियाङ (Zhuge Liang) यात नायकया रुपय् क्यनातःगु दु। लिउ बेई, ग्वान यु (Guan Yu), व झाङ फेई (Zhang Fei) दथुइ जूगु "बःसि केबः" (Peach Garden)या सपथ ग्रहण उपन्यासया दकलय् नांजाःगु घटना मध्ये छगू खः। झुगे लियाङयात हलिमया दकलय् महान रणनीतिकार (Strategist) या रुपय् चित्रण यानातःगु दु, गुम्हेस्यां "रेड क्लिफया ल्वापु" (Battle of Red Cliffs) य् काओ काओया तःधंगु सेनायात बुकाबिउगु खः। वु राज्यया नेता सन क्वान (Sun Quan) व वयागु सल्लाहकार झाउ यु (Zhou Yu) या भूमिका नं तसकं महत्त्वपूर्ण दु। थ्व उपन्यासय् हताःया रणनीति, राजनीतिक षडयन्त्र, व व्यक्तिगत वीरताया विस्तृत वर्णन दु। थुकिलि कन्फ्युसियसवादया (Confucianism) मू मान्यता "निष्ठा" (Loyalty) व "धर्म" (Righteousness) यात बः बियातःगु दु। ग्वान युया पात्रयात थौं नं चीनय् "युद्ध व व्यापारया द्यः"या रुपय् पुज्याइ। थ्व उपन्यास पूर्वी एसियाली तजिलजि, साहित्य, व रणनीतिइ तःधंगु प्रभाव लाकूगु दु। थ्व बाखंया आधारय् यक्व संकिपा, टेलिभिजन सिरिज, व भिडियो गेम (गथेकि 'Dynasty Warriors') दयेकातःगु दु। माओ त्से तुंग (Mao Zedong) निसें नेपोलियन तकं थ्व सफूया रणनीतिया कारणं प्रभावित जूगु खः। अन्ततः, थ्व उपन्यास जिन राजवंश (Jin Dynasty) द्वारा चीनया एकीकरण नापं क्वचाइ।

बाखं

थ्व विशाल उपन्यासयात १२० गू अध्यायय् ब्वथलातःगु दु।

म्हासुगु तपुलिया विद्रोह (Yellow Turban Rebellion)

हान राजवंश कमजोर जुइवं, सरकारय् भ्रष्टाचार अप्वइ। "झाङ जियाओ" (Zhang Jiao) या नेतृत्वय् "म्हासुगु तपुलि" (Yellow Turban) विद्रोह सुरु जुइ। थ्व विद्रोहयात दमन यायेत लिउ बेई, ग्वान यु, व झाङ फेई नापं काओ काओ व सन जियान थें न्याःगु बीरतय्सं ग्वाहालि याइ।

डोंग झाओया अत्याचार (Dong Zhuo's Tyranny)

विद्रोह क्वचाये धुंकाः, लाय्कूलि "डोंग झाओ" (Dong Zhuo) नांयागु क्रूर जनरलं सत्ता कब्जा याइ। वं मचा जुजुयात पदच्युत यानाः थःगु इच्छा कथं शासन याइ। १८ क्षेत्रीय गभर्नरतय्सं वयागु विरुद्ध गठबन्धन दयेकी। अन्त्यय्, डोंग झाओयात वयागु हे धर्मपुत्र लु बु (Lu Bu) नं छम्ह सुन्दरी "डियाओचान" (Diaochan) या कारणं स्याइ।

स्वंगू राज्यया उदय

साम्राज्य थीथी टुक्राय् ब्वथली।

• काओ काओ (वेई): उत्तर चीनय् काओ काओं सम्राटयात नियन्त्रणय् कयाः "वेई" राज्यया जग तइ। वं "रेड क्लिफया ल्वापु" (Battle of Red Cliffs) य् दक्षिण चीन कब्जा यायेत स्वइ, तर शु व वुया संयुक्त सेनां वयात बुका बिइ।
• लिउ बेई (शु): लिउ बेई हान राजवंशया वंशज खः। वं सिचुआन क्षेत्रय् "शु हान" (Shu Han) राज्य पलिस्था याइ। वयात झुगे लियाङ थें न्याःगु ज्ञानी सल्लाहकारं ग्वाहालि याइ।
• सन क्वान (वु): दक्षिण-पूर्वय् सन क्वानं "वु" (Wu) राज्ययात बल्लाकी।

एकीकरण

ताःई तक ल्वापु जुइ धुंकाः, स्वंगू हे राज्यया संस्थापकपिनिगु मृत्यु जुइ। झुगे लियाङं वेई राज्ययात बुकेत खुक्वः तक आक्रमण याइ, तर सफल जुइमखु व ल्वय् कयाः सी। अन्त्यय्, वेई राज्यया "सिमा" (Sima) परिवारं सत्ता कब्जा यानाः "जिन राजवंश" (Jin Dynasty) पलिस्था याइ व स्वंगू हे राज्ययात एकीकरण याइ।

मू पात्रत

• लिउ बेई (Liu Bei): दयालु व आदर्श शासक। वं जनताया भलाईया निंतिं हताः याइ।
• काओ काओ (Cao Cao): न्ह्याक्वः हे सक्षम जुसां "जिं हलिमयात धोका बिइ, तर हलिमं जितः धोका बिइकेमखु" (I would rather betray the world than let the world betray me) धयागु बिचाः तइम्ह निष्ठुर शासक।
• झुगे लियाङ (Zhuge Liang): शु राज्यया प्रधानमन्त्री। वय्कःयात "द्यनाच्वँम्ह ड्रागन" (Sleeping Dragon) धाइ। वय्कःया "खाली शहरया रणनीति" (Empty Fort Strategy) तसकं नांजाः।
• ग्वान यु (Guan Yu): लिउ बेईया पासा किजा। व निष्ठा व वीरताया प्रतीक खः। वयागु हतियार "ग्रीन ड्रागन क्रेसेन्ट ब्लेड" खः।

स्वयादिसँ

• चीन