लःछुँ

लःछुँ (Beaver) धैगु लखय् व लःया सिथय् च्वनीम्ह छम्ह अजूचाय्‌पुगु छुँ-जाति (rodent) खः। थ्व विशेष यानाः थःगु खुसिइ बाँध (dam) दयेकीगु स्वभावया निंतिं हलिं न्यंकं नांजाः। थ्व प्राणी उत्तर अमेरिका व युरोपया खुसि व पुखुलि अप्वः खनेदइ।

म्ह

लःछुँया म्हया बनावट लखय् च्वनेत व सिमा क्वथलेत हे दयेकातःगु थें च्वं:

• बल्लाःगु वा (Strong Teeth): थुकिया न्ह्यनेया निगू वा तसकं बल्लाः व सुन्तला रंया जुइ। थ्व वा न्ह्याबलय् नं बुयाच्वनीगु जूगुलिं लःछुँ नं न्ह्याबलें सिमा कयाः थुकियात घिनाच्वनेमाः।

• फ्याफःगु न्हिपं (Flat Tail): थुकिया न्हिपं तसकं पतिं चिं/फ्याफः जु। थुकिं लखय् लालकायेबिले 'रडर' (rudder) या ज्या याइ अले खतरा खँसा थःगु न्हिपं लखय् थुनाः थःगु पुचःयात संकेत बी।

• वेब दूगु पालि (Webbed Feet): ल्यूनेया पालि जालीदार जुइगु जूगुलिं थ्व लखय् तसकं याकनं लालकाये फु।

प्राकृतिक इन्जिनियर

लःछुँयात "प्राकृतिक इन्जिनियर" धाइ छाय्‌धाःसा थुकिं थःगु वातावरण थः हे हिले फु। दसु

बाँध दयेकेगु (Dam Building): थुकिं सिमाया दँ, ल्वहँ व चा छ्येलाः खुसिइ बाँध दयेकी। थुकिं यानाः खुसिया लः पनाः छगू स्थिर 'पुखू' तयार जुइ।

च्वनेथाय् (Lodge): थ्व पुखूया दथुइ थुकिं थःगु 'छेँ' (lodge) दयेकी। थुकिया दुने वये-वने यायेगु लँपु लःया क्वय् दइ, गुकिं यानाः शत्रुत (दसु: धुँ, च्वापुधुँ) दुने वये फइ मखु।

पारिस्थितिक महत्त्व

सिमसार क्षेत्र (Wetlands)य् लःछुँया बाँधं न्हूगु सिमसार क्षेत्र दयेकी, गुकिं मेमेगु थी-थी न्या, झंगः, व कीतय्त नसा व च्वनिगु थाय् बी। लःया संरक्षणय नं थुकिया महत्व दु। थुकिं भूमिगत लःया सतह (groundwater level) च्वय् लाकेत व बाः (flood) नियन्त्रण यायेत ग्वाहालि याइ।

स्वभाव व आहार

थ्व छगू शाकाहारी प्राणी खः। थुकिं सिमाया सिपु (bark), हः, व लखय् बुइगु वनस्पतित नइ।

थ्व अप्वः यानाः चान्हय् सक्रिय जुइगु निशाचर प्राणी खः।