रोथस्चाइल्ड परिवार

रोथस्चाइल्ड परिवार छगू प्रसिद्ध युरोपेली बैंकिङ खलक खः, गुकिया पलिस्था १८गू शताब्दीया अन्त्यय् मायर एम्सशेल रोथस्चाइल्ड (Mayer Amschel Rothschild) नं यानादीगु खः। थ्व परिवारं लण्डन, पेरिस, भियना, नेपल्स व फ्र्याङ्कफर्टय् थःगु बैंकिङ साम्राज्य विस्तार यानाः १९गू शताब्दीया हलिंया अर्थतन्त्रय् तसकं तःधंगु प्रभाव लाकल।

ऐतिहासिक उत्थान

मायर एम्सशेलं थःगु ५ म्ह काय्‌पिन्त युरोपया ५ गू मू आर्थिक केन्द्रय् छ्वयाः छगू अन्तर्राष्ट्रिय बैंकजाल (International banking network) दयेकादिल:

1. नेथान मायर रोथस्चाइल्ड: लण्डन (वय्‌कलं लण्डनया 'सिटी'यात हलिंया आर्थिक केन्द्र दयेकेत तःधंगु भूमिका म्हितादिल)।
2. जेम्स मायर रोथस्चाइल्ड: पेरिस।
3. सलोमन मायर रोथस्चाइल्ड: भियना।
4. कार्ल मायर रोथस्चाइल्ड: नेपल्स।
5. एम्सशेल मायर रोथस्चाइल्ड: फ्र्याङ्कफर्ट।

नेपोलियनया हताः व आर्थिक शक्ति

रोथस्चाइल्ड परिवारया आर्थिक शक्ति नेपोलियोनिक हताः (Napoleonic Wars) या इलय् तसकं अप्वः जुल। वय्‌कलं बेलायती सेनायात आर्थिक ग्वाहालि यायेगु व युरोप न्यंकं सुचं छ्वये-काये यायेगु छगू तसकं अजूचायापुगु सञ्जाल दयेकादिल। सन् १८१५ य् 'वाटरलुया हताः (Battle of Waterloo) लिपा थ्व परिवारं बेलायती शेयर बजारय् तसकं तःधंगु सफलता ल्हातय् लाकल।

विलासी जीवन व संस्कृति

थ्व परिवार थःगु विलासी जीवनशैली व कला सङ्कलनया निंतिं नं नांजाः। इमिसं युरोप न्यंकं भव्य दरवारत (दसु: Waddesdon Manor) दयेकातःगु दु। थ्व परिवारया यक्व पुलां कलाकृति व इतिहासया दस्तावेजत आः नं थी-थी मुनाछेँतयय् सुरक्षित तयातःगु दु। इमिगु नामय् यक्व 'वाइन' (Wine) उद्योग व खानी (Mining) व्यापार नं न्ह्यानाच्वंगु दु।

आधुनिक ई व परोपकार

आःया ईलय् नं रोथस्चाइल्ड परिवार बैंकिङ, लगानी व परामर्शया क्षेत्रय् सक्रिय दु। इमिसं यक्व दार्शनिक, सांस्कृतिक व वैज्ञानिक ज्याखँय् परोपकारी ग्वाहालि नं यानाच्वनादीगु दु। थ्व परिवारयात कयाः यक्व 'कन्स्पिरेसी थ्योरी' (Conspiracy theories) नं दयेकातःगु दु, तर इतिहासकारतय्सं इमित आधुनिक अन्तर्राष्ट्रिय वित्त (International finance) या जग दयेकिपिं कथं म्हसीकी।

लिधंसा

• Ferguson, Niall (1998). The House of Rothschild: Money's Prophets, 1798–1848.
• Corti, Egon Caesar (1928). The Rise of the House of Rothschild.
• Morton, Frederic (1962). The Rothschilds: A Family Portrait.