रग्बी फूटबल

रग्बी (Rugby) धइगु छगू 'कन्ट्याक्ट' पुचः कासा खः, गुगु हलिं न्यंकं तसकल हे लोकंह्वाः। थ्व कासा खेँ आकारया बलया माध्यमं म्हिती। थुकी बलयात ल्हातं कयाः ब्वाँय् वनेगु, मेपिन्त पास बिइगु, व किक यानाः विपक्षीया 'गोल' क्षेत्रय् थ्यंकेगु कुतः जुइ। थ्व कासा थःगु कडा शारीरिक क्षमता, अनुशासन, व पुचःगत भावनाया निंतिं म्हसीकातःगु दु।

इतिहास व उत्पत्ति

रग्बीया उत्पत्ति १९ औं शताब्दीया सुरुइ बेलायतया 'रग्बी स्कूल' (Rugby School) य् जूगु खः।

• विलियम वेब एलिस: बाखँं कथं सन् १८२३ य् फुटबल म्हिताच्वंबलय् विलियम वेब एलिस धाःम्ह मनूनं नियम पालन मयासें बल ल्हातं कयाः ब्वाँय् वन, गुकिं थ्व न्हुगु कासाया उत्पति जुल।
• विभाजन: सन् १८९५ य् रग्बी निगू मू कचाय् बायाः वन— रग्बी युनियन (Rugby Union) व रग्बी लिग (Rugby League)।

कासाया नियम व विधा

1. रग्बी युनियन (Rugby Union): थुकी प्रत्येक पुचलय् १५ म्ह कासामि दइ। थ्व विधा हलिं न्यंकं दकलय् अप्वः म्हितीगु रग्बी खः।
2. रग्बी सेभेन्स (Rugby Sevens): थुकी प्रत्येक पुचलय् ७ म्ह जक कासामि दइ। थ्व कासा याकनं क्वचाइ। थ्व आः ओलम्पिक कासाय् नं समावेश दु।

स्कोरिंग पद्धति

रग्बीइ अंक कायेगु थी-थी पहः दु:

• ट्राई (Try): विपक्षीया 'डेड बल' क्षेत्रय् बल बँय् थिइकेगु (५ वा ४ ल्या)।
• कन्भर्जन (Conversion): ट्राई धुंकाः गोलपोष्टया दथुं बल किक यानाः छ्वयेगु (२ ल्या)।
• पेनाल्टी व ड्रप गोल: कासाया झ्वलय् किक यानाः गोलपोष्टय् थ्यंकेगु (३ ल्या)।

शारीरिक आवश्यकता व उपकरण

रग्बी म्हितेत कासामिया कोर व म्हया मेमेगु लाधी (Muscles) तसकल हे बल्लायेमाः। थ्व कासा ट्र्याक एण्ड फिल्ड थें हे ब्वाँय् न्ह्यायेगु गति व शक्तिया मंकाः रुप खः।

• सुरक्षा उपकरण: कासामितय्सं माउथगार्द (Mouthguard), हेडगेयर (Headgear), व सोल्डर प्याड (Shoulder pads) छ्यलि।
• बल: रग्बीया बल खेँ आकारया दइ, गुकिं यानाः थुकियात ल्हातं कयाः ब्वाँय् न्ह्यायेत व सन्तुलन तयेत अःपुइ।

लोकंह्वाःगु देय्त

रग्बी आः युरोप स्वया पिने नं तसकल हे लोकंह्वाःगु दु। न्युजील्याण्ड (All Blacks), दक्षिण अफ्रिका (Springboks), व अष्ट्रेलिया थेंज्याःगु देय्तय्सं रग्बीइ हलिं न्यंकं थःगु वर्चस्व कायम यानातःगु दु।

स्वयादिसँ

• World Rugby (Official Handbook).
• Richards, Huw (2007). A Game for Hooligans: The History of Rugby Union.