मोलस्का

मोलस्का (Mollusca) प्राणी जगतया एराकनिदा व कि पुचः लिपाया दक्ले तःधंगु दुगःक्वँय् मदुपिं (invertebrate)या मुतिन्या (phylum) खः। थ्व पुचलय् मू कथं संखकी (snails and slugs), अक्टोपस (octopus), स्क्विद (squid), क्ल्याम (clams), व सी-ख्वला प्राणीत (oysters) दुथ्या। मोलस्का प्राणीतयेगु मू विशेषता धइगु इमिगु म्ह तसकं नाइसेच्वनिगु (soft-bodied) जुइ। थ्व पुचःया प्राणीतयेगु म्हयात रक्षा यायेत अप्वःयानाः क्याल्शियम कार्बोनेटं दयेकातःगु कडा ख्वला (shell) दयाच्वनि। थ्व प्राणीतयेगु म्हयात मू कथं स्वंगू ब्वलय् बायातःगु दइ: छ्यं (head), मस्कुलर तुति (muscular foot), व भिसरल मास (visceral mass)। इमिगु मस्कुलर तुतिं बंय् सालाः जुइत ग्वहालि याइ धाःसा भिसरल मास दुने मू आन्तरिक ब्व दयाच्वनि। थ्व प्राणीतयेगु म्हया पिने मेन्टल (mantle) धइगु विशेष छेंगूया भः दइ गुकिं ख्वला दयेकेगु ज्या याइ। मोलस्का संघया म्वामि मू कथं समुद्र, खुसि, व लः दुने म्वाइ, तर छुं संखकी बँय् नं म्वायेफु। थ्व प्राणीतयेके नसा नयेत राडुला (radula) धइगु तुथि थें न्याःगु रिबन संरचना दइ गुकिं नसा घ्यायेत ग्वाहालि याइ। लः दुने म्वाःपिं मोलस्कातयेके सासः ल्हायेत तेनेडिया (ctenidia) वा विशेष गिल्स (gills) दयाच्वनि। अक्टोपस व स्क्विद थेंज्याःपिं सेफालोपोड (cephalopods) प्राणीतयेके यक्व विकसित मिखा दइ, गुकिं इमित तसकं बांलाक खनेकेत ग्वाहालि याइ। थ्व पुचःया प्राणीतयेके चाःगु हि संकेगु प्रणाली (open circulatory system) दइ, तर सेफालोपोड पुचलय् धाःसा मचाःगु रक्तसंचार प्रणाली दइ। मोलस्कातयेगु उद्विकास क्याम्ब्रियन काल (Cambrian period) स्वया न्ह्यः निसें लगभग ५० कोटी दँ न्ह्यः जूगु खँ जीवाश्म (fossil) शोधं क्यनि। हलिमय् थ्व संघया ८५,००० स्वया अप्वः जीवन्त प्रजातित (living species) म्हसीकातःगु दु। थ्व प्राणीत मानव समाजया निंतिं नसा (seafood), मोती (pearls) आदिया निंतिं नांजाः। प्राणीशास्त्रय् मोलस्का संघया अध्ययनयात म्यालाकोलोजी (Malacology) धाइ।

स्वयादिसँ

• दुगःक्वँय् मदुपिं
• अर्थ्रोपोडा