मेरी स्टुअर्ट
मेरी स्टुअर्ट (१५४२–१५८७), गुम्हेसित 'मेरी, क्वीन अफ स्कट्स' धकाः नं म्हसीकिगु याइ, सन् १५४२ निसें १५६७ तक स्कटल्याण्डया लानी खः। वय्कःया जीवन तसकं नाटकीय, संघर्षमय व वियोगान्त घटनां जाः। वय्कःया शासनकाल अले वय्कःया अन्ततः मृत्युं युरोपया इतिहासय् तसकं तःधंगु प्रभाव लाकूगु दु।
प्रारम्भिक जीवन व फ्रान्स प्रवास
[सम्पादन]मेरीया जन्म जूगु ६ दिं लिपा हे वय्कःया अबु 'जेम्स ५' या मृत्यु जुल, गुकिं यानाः वय्कः मचाबलय् हे स्कटल्याण्डया लानी जुयादिल। वय्कःया यक्व ई फ्रान्सय् च्वनाः वन, गन वय्कःया इहिपा फ्रान्सया जुजु 'फ्रान्सिस २' नाप जुल। छुं ई वय्कः फ्रान्सया लानी नं जुयादिल, तर जुजुया अकाल मृत्यु लिपा वय्कः सन् १५६१ य् स्कटल्याण्डय् लिहाँ वयादिल।
स्कटल्याण्डया शासन व राजनीतिक ल्वापु
[सम्पादन]स्कटल्याण्डय् लिहाँ वयेधुंकाः मेरीं यक्व हे राजनैतिक व धार्मिक समस्यातयगु सामना यायेमाल:
- धार्मिक तनाव: मेरी 'क्याथोलिक' खः, तर स्कटल्याण्डय् उबलय् 'प्रोटेस्टेन्ट' विचाःया तसकं तःधंगु प्रभाव दुगु खः।
- इहिपा व विवाद: वय्कःया निगूगु इहिपा 'लर्ड डार्न्ली' (Lord Darnley) नाप जुल, गुगु तसकं असफल व हिंसक सावित जुल। डार्न्लीया हत्या व लिपा 'अर्ल अफ बोथवेल' (Earl of Bothwell) नाप जूगु इहिपाया कारणं जनता व भारदारत वय्कःया विरुद्धय् दन।
कैद व अन्तिम ई
[सम्पादन]विवाद व विद्रोह लिपा, मेरीयात राजगद्दी त्वःतेत बाध्य यात अले वय्कःया मचा काय् 'जेम्स ६' या शासन सुरु जुल। मेरी बिस्युं वनाः थःगु थःथिति(Cousin) 'इलिजाबेथ १' (Elizabeth I) च्वनाच्वंगु इंग्ल्याण्डय् सुरक्षा माः वनादिल। तर, इलिजाबेथं वय्कःयात थःगु गद्दीया निंतिं खतरा तायेका १८ दँ तक कैदय् तयाबिल।
अन्ततः, इलिजाबेथया विरुद्ध षडयन्त्र याःगु द्वपनय् सन् १५८७ य् वय्कःयात मृत्युदण्ड बियाः स्यानाबिल।
इतिहासय् महत्त्व
[सम्पादन]मेरीया मृत्यु लिपा, वय्कःया काय् जेम्स ६ हे इंग्ल्याण्ड व स्कटल्याण्ड निगुलिं देय्या जुजु (James I of England) जुल। वय्कःया जीवनयात कयाः यक्व च्वसु, नाटक व संकिपात दयेकातःगु दु, गुगु आः नं हलिंया यक्व मुनाछेँ व सफूधुकूलि सुरक्षित दु।
लिधंसा
[सम्पादन]- Fraser, Antonia (1969). Mary Queen of Scots.
- Guy, John (2004). Queen of Scots: The True Life of Mary Stuart.
- Wormald, Jenny (1988). Mary, Queen of Scots: Politics, Passion and a Kingdom Lost.