मुनाछेँ

मुनाछेँ
The Museo Chileno de Arte Precolombino in Santiago, Chile Susannah Place in Sydney, Australia The Canada Science and Technology Museum in Ottawa, Canada The Hong Kong Museum of Art in Tsim Sha Tsui, Hong Kong The House of Slaves in Gorée, Senegal Diorama at the Indian Museum in Kolkata, India Gallery at the Sukiennice Museum in Kraków, Poland

मुनाछेँ (नेपालभाषा: मुना + छेँ, संस्कृत: संग्रहालय) धयागु ऐतिहासिक, कलात्मक, व सांस्कृतिक महत्त्व दुगु वस्तुत मुंकाः सुरक्षित तयातःगु थाय् खः। थ्व छगू अजाःगु थाय् खः गन झीगु पुलां सभ्यता व इतिहासया वस्तुतय्यात स्वये फइ। मुनाछेँ झीगु पुलां पहिचांयात म्वाका तयेत तसकं तःधंगु प्रभाव लाकी।

खँग्वः छुना(Etymology)

नेपालभाषाय् 'मुना' धयागु थी-थी थासं हःगु वस्तुतय्त मुंकेगु ज्या थुइकि अले 'छेँ' धयागु उमिगु च्वने थाय् खः। महत्वपूर्ण वस्तुत मुनाः तइगु छेँ जूगुलिं थुकियात 'मुनाछेँ' धाइ।

मुनाछेँया ज्या व महत्त्व

• वस्तु संरक्षण: पुलां पुलां मूर्ति, किपा, व ल्वाभःतय्त मस्यनीगु कथं मुंका तयेगु।
• अध्ययन व सीकेज्या: न्हूगु पुस्ता व विद्यार्थीतय्त पुलां खँ व संस्कृतिया बारे जानकारी बीगु।
• देजला (Tourism): मुनाछेँ स्वयेत थी-थी देय्या देजलामि (Tourists) वयेगु याइ, गुकिं आर्थिक लाभ नं जुइ।
• सांस्कृतिक गौरव थुकिं झीगु पुर्खाया सीप व कला क्यनी।

नेपाःया छुं मू मुनाछेँत

1. राष्ट्रिय मुनाछेँ (National Museum): छाउनी, येँय् दुगु नेपाःया दकलय् पुलां मुनाछेँ।
2. हनुमानध्वाखा मुनाछेँ: लाय्‌कू दुने दुगु ऐतिहासिक लाय्‌कू मुनाछेँ।
3. नेवाः मुनाछेँ (Newa Museum): नेवाः संस्कृतिया ज्वलंत मुंकातःगु थाय्।

हलिंया छुं मू मुनाछेँत

मुनाछेँया नां	थाय्	देय्	विशेषता
लूभ मुनाछेँ (The Louvre)	पेरिस	फ्रान्स	हलिंया दकलय् तःधंगु मुनाछेँ। थन 'मोनालिसा' किपा व पुलां मिश्र (Egypt) या ज्वलंत दु।
ब्रिटिश मुनाछेँ (British Museum)	लण्डन	बेलायत	हलिं न्यंकंया इतिहास मुंकातःगु थाय्। थन प्रसिद्ध 'रोसेटा स्टोन' (Rosetta Stone) दु।
मेट्रोपोलिटन मुनाछेँ (The Met)	न्यू योर्क	अमेरिका	५००० दँ स्वया पुलां हलिंया कला व मूर्तिकलाया तःधंगु पुचः थन दु।
भ्याटिकन मुनाछेँ (Vatican Museums)	भ्याटिकन सिटी		रोमन क्याथोलिक चर्चं मुंकातःगु कला व पुनर्जागरण (Renaissance) कालया च्वसुत।
स्टेट हर्मिटेज मुनाछेँ (State Hermitage)	सेन्ट पिटर्सबर्ग	रुस	"हलिंया दकलय् पुलां व तःधंगु मुनाछेँ मध्ये छगू, गन ३० लखः स्वया अप्वः वस्तुत दु।"
इजिप्टियन मुनाछेँ (The Egyptian Museum)	कायरो	इजिप्ट	पुलां इजिप्टया पिरामिड व जुजु 'तुतेनखामुन' या लुँया ख्वाःपाः (Mask) थन दु।
चीनया राष्ट्रिय मुनाछेँ	बेइजिङ	चीन	चीनया पुलां सभ्यता व साम्राज्यया इतिहास क्यनीगु तःधंगु थाय्।

लिधंसा

• Ambrose, Timothy & Paine, Crispin (2012). Museum Basics.
• Alexander, Edward P. (1996). Museums in Motion.