माइक्रोप्रोसेसर

माइक्रोप्रोसेसर (Microprocessor) छगू कम्प्युटरया मू ज्याभः खः, थ्व छगु निसें अप्व एकीकृत सर्कितया रुपय् छगु सिलिकन चिपय् दयाच्वनि। थ्वयात कम्प्युटरया न्हेपूया रुपय् थुइके छिं। थुकियात छगू हे सिलिकन सेमीकन्डक्टर चिपय् मिलियन निसें बिलियन तक ट्रांजिस्टरत तया दयेकातःगु दइ। थ्व चिपं कम्प्युटरया सकल गणितीय व तार्किक ज्या (arithmetic and logic operations) याइ। थ्वया ज्या डाटा कायेगु, प्रोसेसिंग यायेगु, व लिच्वः पिथनेगु खः। माइक्रोप्रोसेसरं प्राइमरी मेमोरी (RAM) निसें डाटा व निर्देश (instructions) काइ।

माइक्रोप्रोसेसरया इतिहास सन् १९७१ य् इन्टेल कम्पनीं इन्टेल ४००४ (Intel 4004) चिप दयेकूगु निसें सुरु जूगु खः। थ्व स्वया न्ह्यः कम्प्युटरया सिपीयू त-तःधंगु सर्कितबोर्डय् दयेकातःगु जुल। माइक्रोप्रोसेसर दयेकेधुंका कम्प्युटरया आकार यक्व चिधं जुया वन। थुकिया कारणं पर्सनल कम्प्युटर (PC) या विकास याकनं जुल। आःया ईले माइक्रोप्रोसेसर बजारय् इन्टेल (Intel) व एएमडी (AMD) मू कम्पनीत खः।

थ्व ज्याभःया मू भागय् ALU (Arithmetic Logic Unit), Control Unit व Register Array दै। ALU नं गणितीय व तार्किक ल्याखायेगु ज्या याइ। Control Unit नं कम्प्युटरया मेमेगु भागयात नियन्त्रण याइ। Register य् डाटा याकनं स्वया तयेगु ज्या जुइ। माइक्रोप्रोसेसरया गति वा क्षमतायात हर्ट्ज (Hz) वा गिगाहर्ट्ज (GHz) य् लनिगु या।

आःया आधुनिक माइक्रोप्रोसेसरय् छगू हे चिपय् अप्व कोर (Core) त तयेगु या। थुकियात मल्टि-कोर प्रोसेसर (Multi-core processor) धाइ। दुअल-कोर (Dual-core), क्वाड-कोर (Quad-core) व अक्टा-कोर (Octa-core) थुकिया दसु खः। मल्टि-कोर दःसा कम्प्युटरं छगू हे ईले यक्व ज्या (multitasking) याये फइ।

माइक्रोप्रोसेसर कम्प्युटरय् जक मखुसें मेमेगु यक्व डिजिटल ज्याभलय् छ्येलि। मोबाइल फोन, ट्याब्लेट, डिजिटल क्यामेरा व स्मार्ट टिभीइ नं माइक्रोप्रोसेसर दइ। थ्व नापं आधुनिक कार, वाशिंग मेसिन व माइक्रोवेभ ओभन आदिइ नं थुकिया छ्येलेज्या जुइ। प्रविधिया विकास नापं थ्वया आकार चिधं जुया वंगु दु व ज्या यायेगु क्षमता अप्वया वंगु दु।

स्वायादिसँ

• प्रोसेसर
• कम्प्युटर
• सिपीयू
• एकीकृत सर्कित