भेला
भेला [१] (Felt) धइगु थानातःगु (Woven) वसः मखुसें फाइबरतेगु (Fibers) बुजः बुजः मिंगु (Matting/Condensing) मंकाः रूपं दयेकातःगु पदार्थ खः। थ्व दकलय् पुलां स्यूगु वसः दयेकेगु प्रविधि मध्ये छगू खः। थ्व विशेष यानाः केरातिन (Keratin) दूगु तँय्(Wool) वा मेगु पशुया सँ छ्यला दयेकी।
दयेकेगु पहः
[सम्पादन]भेला दयेकेत स्वंगू मू तत्वया आवश्यकता दइ:
- ताप (Heat): थुकिं सुका/सँयात नाइकेगु ज्या याइ।
- आद्रता (Moisture): लः वा साब्वं-लः छ्यलाः सुका/सँ पिनेया 'स्केल' (Scales) तय्त चायेकी।
- चाप (Pressure) व घर्षण (Friction): सुकायेत छथाय् हे तयाः उमिगु स्केल्सतय्त छपू नाप मेगु स्वाकेगु ज्या जुइ।
भेलाया ताजि
[सम्पादन]- प्राकृतिक भेला: थ्व अप्वः यानाः भ्याःचा(Sheep) वा याक (Yak) या भुवाः पाखें दयेकी। थ्व तसकल हे लुमुइगु व ताःईतक दयाच्वनिगु जुइ।
- कृत्रिम भेला: थ्व एक्रिलिक (Acrylic) वा रेयोन थेंज्याःगु कृत्रिम सुकां दयेकी। थ्व दनि तर प्राकृतिक भेला थें गुणस्तरीय मजुइफु।
- मुलु भेला (Needle Felt): विशेष कथंया मुलु छ्यलाः सुकातय्त थाना दयेकीगु आधुनिक विधि।
विशेषता व छ्यलाबुला
[सम्पादन]- ताप नियन्त्रण: भेलां बांलाक ताप पनेफु (Insulation), उकिं थुकियात पुलां ई निसें गुँ व मरुभूमि क्षेत्रय् च्वंपिं मनूतय्सं लुमुइगु वसः व 'टेन्ट' (Yurts) दयेकेत छ्यली।
- सः व कम्पन अवशोषण: भेलां सः (Sound) व कम्पन (Vibration) सालाकाइ, उकिं थुकियात सांगीतिक ज्याभः (दसु: पियानोया ह्यामर) व मेसिनरीइ छ्यली।
- सांस्कृतिक दसु: नेपाल मण्डल व हिमालयी क्षेत्रय् भेलाया छ्यलाबुला परम्परागत लाकां (Shoes), गलैंचा (Carpets), व वसः दयेकेत नं छ्यलीगु या।
औद्योगिक महत्त्व
[सम्पादन]आधुनिक युगय् भेलाया छ्यलाबुला वसतय् जक सीमित मदु। थुकियात फिल्टर (Filters), ग्यास्केट (Gaskets), व अटोमोबाइल उद्योगय् नं व्यापक रूपं छ्यली, गुकिं औद्योगिक उत्पादकत्व अप्वयेकेत ग्वाहालि याइ।
लिधंसा
[सम्पादन]- ↑ तुलाधर, कमल रत्न (१९९६). English–Nepalbhasa Wordbook (𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷-𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐏𑑃𑐐𑑂𑐰𑑅 𑐳𑐦𑐹), with रमेश काजी स्थापित; रुक्मिणी श्रेष्ठ; ओम चरण अमात्य, न्हापां (in en,new), येँ, नेपाः: भुलुखा पिथना.
- Laufer, Berthold (1930). The Early History of Felt.
- Sayer, Mary-Jane (1988). Encyclopedia of Textiles.