बारोक वास्तुकला

बारोक वास्तुकला (Baroque architecture) १६-गू शताब्दीया अन्तय् इटाली पाखें सुरु जूगु छगू तसकं भब्य, अलङ्कृत, व नाटकीय वास्तुकला शैली खः। थ्व शैली 'पुनर्जागरण' (Renaissance) वास्तुकलाया सामान्यता व नियमया अःखः भब्यता, गतिशील (motion), व चकित याइगु दृश्यात्मक प्रभाव क्यनेगु उद्देश्यं विकसित जूगु खः।

मू विशेषता

बारोक शैलीयात मेमेगु शैली स्वया पाःगु मू तत्वत थथे दु:

कुलिचिंगु ध्वः (Curved Lines): थ्व शैलीइ तपेंगु ध्वःदूगु ब्वःया थासय् 'ओभल' (oval) व कुलिचिंगु (undulating) आकार अप्व छ्यलातःगु दु, गुकिं भवनयात गतिमान प्रभाव दयेकी।
ततःधंगु गुम्बज (Grand Domes): भवनया च्वय् ततःधंगु व अलङ्कृत गुम्बजत दइ गुकिया दुने 'फ्रेस्को' (fresco) किपात च्वयातःगु दइ।
जः व किचःया कासा (Light and Shadow): चिआरुस्क्युरो (Chiaroscuro) प्रभाव छ्यलाः भवनया छुं भागयात तसकं जः व छुं भागयात ख्युँलि तयाः नाटकीय रूप बीगु याइ।
भब्य सजावट: लुँया लेप (gilding), दुरुल्वहं (marble), व प्लास्टरया शेरब (cherubs) तसकं अप्वः छ्यली।

ऐतिहासिक व धार्मिक प्रभाव

बारोक वास्तुकलाया उदयय् क्याथोलिक चर्चया तःधंगु प्रभाव दु:

काउन्टर-रिफर्मेसन (Counter-Reformation): क्याथोलिक चर्चं प्रोतेस्तेन्त आन्दोलनयात ल्यूने लाकेत व भक्ततय्त आकर्षित यायेत थःगु गिर्जाघरतय्त तसकं भब्य व दिव्य दयेकल।
शक्ति प्रदर्शन: युरोपया जुजुपिं (दसु: फ्रान्सया लुई XIV) नं थःगु शक्ति व ऐश्वर्य क्यनेत थ्व शैलीया लाय्कू दयेकल।

नांजाःगु दसु

सेन्ट पिटर बासिलिका (St. Peter's Basilica) - भ्याटिकन सिटी: थुकिया 'कोलोनेड' (colonnade) व बाल्दाचिनो (Baldacchino) बारोक शैलीया उत्कृष्ट दसिं खः।
प्यालेस अफ भर्साय (Palace of Versailles) - फ्रान्स: थ्व दरबारया 'हल अफ मिरर्स' (Hall of Mirrors) बारोक ऐश्वर्यया पराकाष्ठा खः।
सेन्ट पल्स क्याथेड्रल - लन्दन: सर क्रिस्टोफर रेननं दयेकादीगु थ्व भवनय् बारोक व शास्त्रीय शैलीया सम्मिश्रण दु।

विकास व पतन

१८-गू शताब्दीया मध्य पाखें बारोक शैली अझ अप्वः अलङ्कृत जुयाः 'रोकोको' (Rococo) शैलीय् हिलावन। लिपा तसकं थाकूगु तजिलजि जूगु कारणं थुकिया विरुद्ध 'नियोक्लासिकल' (Neoclassical) आन्दोलन सुरु जुल, गुकिं हाकनं पाश्चात्य स्थापत्ययात प्राचीन ग्रीक व रोमन अःपूगु लित हल।

लिधंसा

Wittkower, Rudolf (1958). Art and Architecture in Italy, 1600-1750.
Hopkins, Andrew (2002). Italian Architecture from Michelangelo to Borromini.