प्रोसेसर

प्रोसेसर (Processor) छगू कम्प्युटरया मू इलेक्ट्रोनिक ज्याभः खः। थ्व छगू संगणक वा सिस्टमया मू ब्वः ख। प्रोसेसरं डाटायात प्रोसेस यानाः सूचं वा लिच्वलय् हिलाबिइ। थ्वया मू ज्या गणितीय व तार्किक (arithmetic and logic) ल्याखायेगु खः। प्रोसेसरं प्रोग्रामया इन्स्त्रक्सन (instructions) स्वयाः ज्या याइ।

आधुनिक कम्प्युटरय् मू प्रोसेसरयात सिपीयू (Central Processing Unit - CPU) धाइ। प्रोसेसर सिलिकनं दयाकातःगु चिप (microchip) छ्यला दयाकातःगु जुइ। थुकी मिलियन निसें बिलियन तक ट्रांजिस्टरत दै। प्रोसेसरं मेमोरी (RAM) निसें डाटा व निर्देश काइ। निर्देशयात डिकोड (decode) यानाः एक्जिक्यूट (execute) यायेगु थुकिया मू प्रक्रिया खः। प्रोसेसरया गतियात हर्ट्ज (Hz), मेगाहर्ट्ज (MHz), वा गिगाहर्ट्ज (GHz) य् लनिगु याइ।

कम्प्युटर नापं मोबाइल, ट्याब्लेट व मेमेगु डिजिटल ज्याभलय् नं प्रोसेसर दइ। ग्राफिक्सया लागिं जीपीयू (GPU) धयागु विशेष प्रोसेसर छ्येलि। आःया ईले छगु हे चिपय् अप्व प्रोसेसर कोर (Multi-core) दइगु जुयावंगु दु। dual-core, quad-core व octa-core धयागु अप्व प्रोसेसर कोर दुगु चिप खः। प्रोसेसरं ज्या याइगु ईले थुकिया तापक्रम थहा वनी, उकिं थुकियात ख्वाउँकेत फ्यान वा हिटसिंक (heatsink) छ्येलि।

स्वायादिसँ

• कम्प्युटर
• सिपीयू
• माइक्रोप्रोसेसर